{"id":1072,"date":"2022-03-18T22:14:16","date_gmt":"2022-03-18T19:14:16","guid":{"rendered":"http:\/\/www.protestankiliseler.org\/?p=1072"},"modified":"2022-03-18T23:24:07","modified_gmt":"2022-03-18T20:24:07","slug":"2021-hak-ihlalleri-izleme-raporu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.protestankiliseler.org\/?p=1072","title":{"rendered":"2021 Hak \u0130hlalleri \u0130zleme Raporu"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/www.protestankiliseler.org\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/2021-Protestan-Toplumu-Hak-\u0130hlalleri-\u0130zleme-Raporu.pdf\">2021 Hak \u0130hlalleri \u0130zleme Raporu (PDF)<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><b>2021<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/b><\/p>\n<p><b>Hak<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>\u0130hlalleri <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/b><b>\u0130zleme<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Raporu<\/b><\/p>\n<p><i>Haz\u0131rlayan<\/i><\/p>\n<p><b>Protestan Kiliseler Derne\u011fi<\/b><\/p>\n<p><b>18.03.2022<\/b><\/p>\n<p><span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/span><\/p>\n<p><b><\/b><b>Giri\u015f, Arka Plan ve \u00d6zet<\/b><\/p>\n<p>Uzun y\u0131llard\u0131r haz\u0131rlanan, T\u00fcrkiye Protestan Toplumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan Hak \u0130hlalleri \u0130zleme Raporu\u2019nu bu y\u0131l da kamuoyuna sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla sunuyoruz.<\/p>\n<p>Bu raporda \u00f6ncelikle \u015funlar\u0131 bulacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n<p>&#8211; T\u00fcrkiye Protestanlar\u0131n\u0131 tan\u0131mayanlar i\u00e7in \u00f6zet \u015fekilde tarihsel ve g\u00fcncel sosyolojik bilgiler<\/p>\n<p>&#8211; Raporun Amac\u0131<\/p>\n<p>&#8211; Raporun inceledi\u011fi alanlarda \u00f6zet bilgiler<\/p>\n<p>&#8211; Raporun inceledi\u011fi alanlarda daha geni\u015f bilgiler.<\/p>\n<p><b>Arka Plan<\/b><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Protestan toplumu, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011fun\u00adlu\u011fu \u0130stanbul, Ankara ve \u0130zmir\u2019de olmak \u00fcze\u00adre, irili ufakl\u0131 yakla\u015f\u0131k 186 kilise\/topluluktan olu\u015f\u00admaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Protestan topluluklar\u0131n kurdu\u011fu 13 vak\u0131f, 20 vak\u0131f temsilcili\u011fi, 33 kilise derne\u011fi ve bu derneklere ba\u011fl\u0131 53 temsil\u00adcilik olmak \u00fczere 119 toplulu\u011fun bir t\u00fczel ki\u015fili\u011fi bulunmaktad\u0131r. Geri kalan topluluklar\u0131n herhangi bir t\u00fczel ki\u015fili\u011fi bulunmamaktad\u0131r. Bunlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 15 tanesi ev toplulu\u011fudur. 6 topluluk ofislerde toplanmaktad\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 13 Protestan kilisesi, tarihi kilise binalar\u0131nda toplanmaktad\u0131r. Di\u011fer topluluklar ise kendilerine ait veya kiralad\u0131klar\u0131 kamuya a\u00e7\u0131k bir mek\u00e2n\u0131 t\u00fczel ki\u015fili\u011fe sahip olmadan kullanan topluluklard\u0131r.<\/p>\n<p>Protestan toplumu, 2021 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde de e\u011fitim sistemi i\u00e7inde kendi din g\u00f6revlilerini yeti\u015ftirme olana\u011f\u0131na sahip olamam\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle, Protes\u00adtan toplumu, din g\u00f6revlilerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011fun\u00adlu\u011funu usta \u00e7\u0131rak y\u00f6ntemiyle kendi i\u00e7erisinde yeti\u015ftirmektedir. Din g\u00f6revlilerinin k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131nda bulunan ilahiyat okul\u00adlar\u0131nda e\u011fitim almakta, bir k\u0131sm\u0131 ise yurt i\u00e7in\u00adde d\u00fczenlenen seminerler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile dini \u00f6nderlik i\u00e7in gerekli bilgi ve becerileri edinebilmektedir. Son y\u0131llarda yerli Protestan din g\u00f6revli say\u0131s\u0131nda b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015f olmakla birlikte, hen\u00fcz t\u00fcm ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layacak kadar yerli Protestan din g\u00f6revlisi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in baz\u0131 kiliselerin ruhani liderli\u011fini yabanc\u0131 uyruklu past\u00f6rler (Protestan ruhani \u00f6nder) yapmaktad\u0131r. Ancak 2019 y\u0131l\u0131nda \u00e7ok yo\u011fun bir \u015fekilde ba\u015flayan ve 2020 y\u0131l\u0131nda da devam eden ve 2021 y\u0131l\u0131nda azalmakla birlikte devam eden yabanc\u0131 uyruklu din g\u00f6revlilerinin N-82 ve G-87 kodlar\u0131 verilerek T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015finin engellenmesi veya vize\/oturum verilmeyerek T\u00fcrkiye\u2019yi terk etmeye zorlanmas\u0131 vb. nedenler yabanc\u0131 din g\u00f6revlilerinin ruhsal \u00f6nderlik yapt\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 Protestan topluluklar\u0131nda ciddi sorunlara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Protestan Kiliseleri, hiyerar\u015fik ve merke\u00adzi bir yap\u0131ya sahip de\u011fildir. Her kilise kendi i\u00e7inde ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Ancak Protestan Kiliseleri aras\u0131nda birlik, dayan\u0131\u015fma ve i\u015f birli\u011fi amac\u0131 ile 80\u2019li y\u0131llar\u0131n sonundan itibaren kilise past\u00f6rleri bir araya gelmeye ba\u015flam\u0131\u015f ve 90\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131ndan itibaren bu birliktelik yap\u0131sal bir ivme kazanarak k\u0131sa ad\u0131 TeK (Temsilciler Kurulu) olan Protestan Kiliseler Birli\u011fi kurulmu\u015ftur. Eski dernek yasalar\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlamalar nedeniyle uzun y\u0131llar TeK\u2019in resmi makamlar \u00f6n\u00fcnde temsil sorunu olmas\u0131ndan dolay\u0131, Dernekler Kanunu\u2019nun de\u011fi\u015fmesi ile dernek kurulmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. Protestan Kili\u00adseler Derne\u011fi 23.01.2009 tarihinde kurul\u00admu\u015ftur. \u015eu anda Protestan Kiliseler Derne\u011fi, T\u00fcrkiye Protestan toplumunun b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n temsil ve birlik kurumu olarak faaliyetini s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n<p>Protestan Kiliseler Derne\u011fi\/Birli\u011fi, 2007 y\u0131l\u0131ndan itibaren T\u00fcrkiye\u2019deki Protestan toplumunun durumunu ortaya koyan izleme raporlar\u0131 yay\u0131nlamaktad\u0131r. Protestan Kiliseler Derne\u011fi, inan\u00e7 ve fikir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermekte, bunlar\u0131n herkes i\u00e7in ve her yerde hayata ge\u00e7mesini istemekte ve bu y\u00f6nde \u00e7aba sarf etmektedir. Protestan toplumunun durumunu ortaya koymak ve kamu g\u00f6revlileri, sivil toplum ve medya ile payla\u015fmak amac\u0131yla her y\u0131l haz\u0131rlanan izleme raporlar\u0131n\u0131n bu amaca hizmet etmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>\u00d6zet<\/b><\/p>\n<p>\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi\u2019nde yer verilen en temel insan haklar\u0131ndan olan din veya inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00fclkemizde uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 hukuku ve Anayasa ve ulusal mevzuatla g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Genel olarak inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn bulundu\u011fu \u00fclkemizde, yasal g\u00fcvencelere kar\u015f\u0131n Protestan toplumu i\u00e7in 2021 y\u0131l\u0131nda da baz\u0131 temel sorunlar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. T\u00fcrkiye\u2019de inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn geli\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flamas\u0131, Protestan toplumunun 2021 y\u0131l\u0131nda din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu deneyimleri, sorunlar\u0131 ve olumlu geli\u015fmeleri ortaya koymas\u0131 amac\u0131yla bu rapor haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r. 2021 y\u0131l\u0131ndaki durum k\u0131saca \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir:<\/p>\n<ul>\n<li>Protestan Hristiyanlara y\u00f6nelik ki\u015fi veya kurumlara sadece inan\u00e7lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc nefret duyarak fiziksel sald\u0131r\u0131y\u0131 i\u00e7eren nefret su\u00e7u taraf\u0131m\u0131za bildirilmemi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Protestan Hristiyanlara y\u00f6nelik, ki\u015fi veya kurumlara sadece inan\u00e7lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc nefret duyarak bu nefretini s\u00f6zl\u00fc veya yaz\u0131l\u0131 olarak belirten, kamuoyunda nefretin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in k\u0131\u015fk\u0131rtan nefret s\u00f6ylemlerinde 2021 y\u0131l\u0131nda \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re art\u0131\u015f olmu\u015ftur.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>2021 y\u0131l\u0131nda da Covid-19 salg\u0131n\u0131 t\u00fcm toplumu etkiledi\u011fi gibi Protestan toplumunu da derinden etkilemi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>2021 y\u0131l\u0131nda da Hristiyan ibadetine mahsus ibadet yeri kurma ve ibadet i\u00e7in kullan\u0131lan mek\u00e2nlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme ve var olan ibadethaneleri kullanma talepleri ile ilgili sorunlar devam etmektedir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>2021 y\u0131l\u0131nda da kiliselerin vak\u0131f kurarak t\u00fczel ki\u015filik kazanma e\u011filimi g\u00fc\u00e7lenmeye devam etmi\u015ftir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>2021 y\u0131l\u0131nda da Hristiyan din g\u00f6revlisi yeti\u015ftirme hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde herhangi bir ilerleme olmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ok say\u0131da yabanc\u0131 uyruklu kilise \u00f6nderi s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmi\u015f, \u00fclkeye giri\u015fe izni verilmemi\u015f ve \/ veya oturum izinlerini yenileyememi\u015ftir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p><b>Nefret Su\u00e7lar\u0131, S\u00f6ylemleri, S\u00f6zl\u00fc ve Fiziksel Sald\u0131r\u0131lar<\/b><\/p>\n<p>2021 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde Protestan toplumuna y\u00f6nelik fiziksel sald\u0131r\u0131 taraf\u0131m\u0131za rapor edilmemi\u015ftir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>2021 y\u0131l\u0131nda \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re nefret s\u00f6ylemlerinde art\u0131\u015f meydana gelmi\u015ftir.<\/p>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>Ayd\u0131n Kurtulu\u015f Kilisesi: Kilise g\u00f6revlisi Emin T. ve genel olarak kilise toplulu\u011fu Haziran -Temmuz aylar\u0131nda Bursa&#8217;da ya\u015fayan T. U. adl\u0131 ki\u015finin internet (Facebook) \u00fczerinden yapt\u0131\u011f\u0131 yay\u0131nlarla tehdit edildi. Bu yay\u0131nlara Ayd\u0131n\u2019da ya\u015fayan \u00e7e\u015fitli ki\u015filerin de kat\u0131lmas\u0131 ve yay\u0131n i\u00e7eriklerinde Hristiyanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrmek, kafalar\u0131n\u0131 kesmek vb. a\u00e7\u0131k\u00e7a niyet ve tehdit telkin edilmesi \u00fczerine Kilise g\u00f6revlisi Emin T. taraf\u0131ndan emniyet g\u00fc\u00e7lerine su\u00e7 duyurusunda bulunuldu. Ayd\u0131n\u2019da ya\u015fayan bir ki\u015fi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131 ve bir s\u00fcre sonra serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131. S\u00fcre\u00e7 hakk\u0131nda yetkili mercilerden toplulu\u011fa hen\u00fcz bir bilgilendirme ula\u015fmad\u0131.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li style=\"list-style-type: none;\">\n<ul>\n<li>Artvin Arhavi Toplulu\u011fu y\u0131l i\u00e7inde \u00f6nce yerel bas\u0131nda &#8220;Misyonerler buraya da geldiler&#8221; \u015feklinde yaz\u0131l\u0131 ve dijital bir sald\u0131r\u0131 kampanyas\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131. Daha sonra \u201cbaz\u0131 ki\u015filer\u201d Arhavi\u2019deki topluluktan sorumlu olan arkada\u015f\u0131m\u0131z\u0131n ev sahibine ula\u015farak bask\u0131 ve rahats\u0131z yaratarak evden \u00e7\u0131kartmas\u0131n\u0131 istediler. Bir siyasi partinin il\u00e7e ba\u015fkan\u0131 taraf\u0131ndan sosyal medyada &#8220;Onlar\u0131 yok edece\u011fiz&#8221; \u00fcsluplu yay\u0131nlar yap\u0131ld\u0131. Topluluk \u00f6nderi taraf\u0131ndan \u0130l\u00e7e ba\u015fkan\u0131 ile g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fclmesinden sonra ki\u015fi tepki g\u00f6stermeyi b\u0131raksa da sokakta ve sosyal medya da tepkiler devam etmektedir. Topluluk \u00f6nderi arkada\u015f\u0131m\u0131z sokakta y\u00fcr\u00fcrken &#8220;\u00d6l\u00fc Papaz y\u00fcr\u00fcyor&#8221; bi\u00e7imli tehditk\u00e2r s\u00f6zlere muhatap olmaya devam etmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>2021 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde Protestan toplumu \u00fcyelerine ve Hristiyan olmamakla birlikte Hristiyan kurumlar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fan ki\u015filere muhbirlik\/ajanl\u0131k teklifleri yap\u0131lmaya devam etmi\u015ftir. Protestan Toplulu\u011funun bulundu\u011fu bir\u00e7ok \u015fehirde kendisini istihbarat g\u00f6revlisi olarak tan\u0131tan ki\u015filer taraf\u0131ndan, yerli ve m\u00fclteci Hristiyanlara, Hristiyan olan ki\u015filer, kiliseler, kilise faaliyetleri ve Hristiyan kurumlar hakk\u0131nda bilgi almak amac\u0131yla tehdit, vaat, menfaat ve para teklif etme y\u00f6ntemleri kullanarak ajanl\u0131k\/haber eleman\u0131 olma teklifleri yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 rapor edilmi\u015ftir. Bu bilgi kendilerine muhbirlik\/ajanl\u0131k teklifi sunulan ki\u015filerden gelmi\u015ftir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>2021 y\u0131l\u0131nda benzer durumda 8 vaka bildirilmi\u015ftir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Protestan kilise ve kurulu\u015flar\u0131 kamuya a\u00e7\u0131k yap\u0131lard\u0131r, \u015feffafl\u0131k, yasalara uyma ve ulusal hukuki \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde hesap verebilirlik ilkelerini g\u00f6zetirler. \u00c7o\u011fu kilise bir t\u00fczel ki\u015filik alt\u0131nda \u00f6rg\u00fctlenmi\u015f ve \u00e7e\u015fitli kurumlar\u0131n denetimine a\u00e7\u0131kt\u0131r. Hal b\u00f6yle iken bu tip ku\u015fkucu ve \u015feffaf olmayan giri\u015fimler dikkat \u00e7ekicidir. \u00dclkemizin ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda bu tarz yap\u0131lardan g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc zarar ve ac\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda topluluk i\u00e7inde endi\u015fe yaratmaktad\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>\u0130badet Yerleriyle \u0130lgili Sorunlar<\/b><\/p>\n<p>\u0130badet yeri kurma ve ya\u015fatma hakk\u0131 din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Protestan toplumu b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlukla yeni Hristiyanlardan olu\u015ftu\u011fu i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019de bulunan Geleneksel Hristiyanlar\u0131n sahip oldu\u011fu k\u00fclt\u00fcrel ve dini miras\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan dini yap\u0131lardan yoksundur.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>Kullan\u0131labilecek tarihi kilise binalar\u0131 \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131dad\u0131r. Bu nedenle Protestan toplumunun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 ibadet yeri sorununu dernekler ve vak\u0131flar kurarak veya var olan derneklerin veya vak\u0131flar\u0131n temsilcili\u011fini alarak \u201cklasik\u201d kilise binas\u0131 yap\u0131s\u0131nda olmayan, ba\u011f\u0131ms\u0131z bina, d\u00fckk\u00e2n, depo vb. yerler kiralayarak\/sat\u0131n alarak a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131 kendi m\u00fcstakil binalar\u0131n\u0131 in\u015fa edebilmi\u015ftir. Ancak bu durumda bu mek\u00e2nlar\u0131n da b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 ibadet yeri stat\u00fcs\u00fcnden yoksundur. Bu nedenle fiilen ibadethane olarak kullan\u0131lan mek\u00e2nlar ibadet yeri olarak tan\u0131nmamaktad\u0131r. Bunun sonucunda da ibadet yeri stat\u00fcs\u00fcne sahip mek\u00e2nlar i\u00e7in sa\u011flanan elektrik, su, vergi muafiyeti vb. kolayl\u0131klar ve avantajlar kullan\u0131lamamaktad\u0131r. Kamuya kilise olarak tan\u0131t\u0131lmalar\u0131 durumunda ise, yasal olmad\u0131klar\u0131 ve kapat\u0131lmas\u0131 konusunda uyar\u0131 almaktad\u0131rlar.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>2021 y\u0131l\u0131 sonu itibari ile Protestan toplumunun ibadet yeri kullan\u0131m durumu \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye genelinde var olan, bilinen Protestan toplulu\u011fu say\u0131s\u0131 186\u2019d\u0131r. Bu topluluklar\u0131n ibadet yeri kullan\u0131m\u0131 incelendi\u011finde<\/p>\n<ul>\n<li>Kendilerine ait (\u015fah\u0131s veya t\u00fczel ki\u015filik) m\u00fcstakil\/ba\u011f\u0131ms\u0131z bina da ibadet eden topluluk say\u0131s\u0131 19\u2019dur.<\/li>\n<li>Kendilerine ait (\u015fah\u0131s veya t\u00fczel ki\u015filik) m\u00fcstakil\/ba\u011f\u0131ms\u0131z olmayan bina da ibadet eden topluluk say\u0131s\u0131 35\u2019dir.<\/li>\n<li>Geleneksel tarihi kilise binas\u0131nda ibadet eden topluluk say\u0131s\u0131 11\u2019dir.<\/li>\n<li>Kiral\u0131k bir mekanda ibadet eden topluluk say\u0131s\u0131 99\u2019dur.<\/li>\n<li>Ev veya ofislerinde ibadet eden topluluk say\u0131s\u0131 21\u2019dir.<\/li>\n<li>\u015eapelde (k\u00fc\u00e7\u00fck dua evi) ibadet eden topluluk say\u0131s\u0131 1\u2019dir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Ev topluluklar\u0131 ve kiral\u0131k mekanlar\u0131 kullanan topluluklar\u0131n say\u0131s\u0131na bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ibadet yeri sorununun Protestan toplumu i\u00e7in ne kadar \u00f6nemli ve k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011fa sebep olan bir sorun oldu\u011fu g\u00f6r\u00fcnmektedir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li>Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne devrolmu\u015f Diyarbak\u0131r Ermeni Protestan Kilisesi vakf\u0131na ait kilise binas\u0131, itirazlara ve Diyarbak\u0131r\u2019da kilise ibadet yeri ihtiyac\u0131 olmas\u0131na ra\u011fmen k\u00fct\u00fcphane yap\u0131lmak \u00fczere K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131na<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>21 \u015fubat 2021 tarihinde kiralanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Tekirda\u011f Protestan Toplulu\u011fu 2021 y\u0131l\u0131 Temmuz ay\u0131nda dernek \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda faaliyetlerine ba\u015flam\u0131\u015f. \u00c7evreye verdikleri bir rahats\u0131zl\u0131k olmamas\u0131na ra\u011fmen<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>kom\u015fular ve baz\u0131 insanlar taraf\u0131ndan belediye, valilik ve Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na \u015fikayetlerde bulunarak<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0 <\/span>s\u00fcrekli rahats\u0131z edilmekte, denetimlere maruz kalmakta ve o b\u00f6lgeden ta\u015f\u0131nmalar\u0131 i\u00e7in bask\u0131 g\u00f6rmektedirler.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Artvin ili Arhavi il\u00e7esinde ya\u015fayan Protestan Toplumu \u00fcyeleri toplant\u0131 yeri kiralam\u0131\u015f ve bu toplant\u0131 yeri i\u00e7in tadilata ba\u015flamak istemi\u015flerdir. Tadilat i\u015fini alan ustalara bask\u0131lar sonucu i\u015f yap\u0131lamam\u0131\u015f ve mal sahibi yap\u0131lan bask\u0131lara dayanamayarak kira kontrat\u0131n\u0131 iptal etmi\u015ftir. Topluluk kendi evlerinde bir araya gelmeye devam etmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>B\u00fcy\u00fcmeye devam eden Protestan toplumu i\u00e7in ibadet yeri sorunu 2021 y\u0131l\u0131nda da ciddi bir sorun olarak devam etmektedir. Yukar\u0131da ki \u00f6rneklerden yola \u00e7\u0131karak \u00f6zellikle Hristiyanlar\u0131n yak\u0131n ge\u00e7mi\u015fte neredeyse hi\u00e7 ya\u015famad\u0131\u011f\u0131 ve\/veya Hristiyan ibadethanesi bulunmayan k\u00fc\u00e7\u00fck yerle\u015fimlerde Protestan toplumu \u00fcyeleri g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olduk\u00e7a ciddi bir toplum bask\u0131s\u0131 ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmaktalar. Kamu kurumlar\u0131n\u0131n bu bask\u0131y\u0131 daha da a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131rmak yerine oradaki k\u00fc\u00e7\u00fck Hristiyan topluluklar\u0131 koruyucu ve kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 rol \u00fcstlenmeleri insan haklar\u0131na ve devletin temel g\u00f6revlerine daha uygun d\u00fc\u015fecektir.<\/p>\n<p><b>Dini Yayma Hakk\u0131<\/b><\/p>\n<p>2021 y\u0131l\u0131nda bu hak ile ilgili bir ihlal bildirilmemi\u015ftir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>E\u011fitimde Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan Problemler ve Zorunlu Din Dersi<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/b><\/p>\n<p>2021 y\u0131l\u0131nda e\u011fitim hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131na ili\u015fkin bir ihlal bildirilmemi\u015ftir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>2021 y\u0131l\u0131nda zorunlu Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi Dersi (DKAB) ile ilgili ve muafiyet hakk\u0131 ile ilgili taraf\u0131m\u0131za bilgi ve tecr\u00fcbe eksikli\u011finden kaynakl\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck sorunlar bildirilmi\u015f ancak okullarla yap\u0131lan k\u0131sa g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonucunda h\u0131zl\u0131ca \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmu\u015ftur. <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Zorunlu Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi Dersi&#8217;nin inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, laiklik ve bilimsel e\u011fitime ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu yerel mahkemeler ve A\u0130HM (Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi) kararlar\u0131 ile belirlenmesine ve dersin zorunlulu\u011funun kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmesine ra\u011fmen uygulanmaya devam etmektedir.<\/p>\n<p>Zorunlu Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi Dersi i\u00e7eri\u011finin ve kullan\u0131lan kaynaklar\u0131n\u0131n mevcut hali \u00e7o\u011fulculuktan uzak, Hristiyanl\u0131k ile ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u0130slam dini bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla olu\u015fturulmu\u015f ve Hristiyanlar\u0131n kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerine yer verilmemi\u015ftir.<\/p>\n<p><b>Din G\u00f6revlisi Yeti\u015ftirememe ve Yabanc\u0131 Uyruklu Protestanlar\u0131n Sorunu<\/b><\/p>\n<p>2021 y\u0131l\u0131nda da T\u00fcrkiye\u2019deki mevcut yasalar, Hristiyan din g\u00f6revlisi yeti\u015ftirilmesine veya herhangi bir \u015fekilde dini topluluk \u00fcyelerinin e\u011fitilmesi amac\u0131yla dinsel e\u011fitim verecek okullar a\u00e7\u0131lmas\u0131na olanak vermemi\u015ftir. Oysa din g\u00f6revlisi yeti\u015ftirme hakk\u0131, din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn temel ta\u015flar\u0131ndan biridir. Protestan toplumu bu sorunu usta \u00e7\u0131rak y\u00f6ntemi, yurt i\u00e7inde verilen seminerler, yurt d\u0131\u015f\u0131nda e\u011fitim almak \u00fczere \u00f6\u011frenci g\u00f6nderme ve yabanc\u0131 uyruklu din g\u00f6revlilerinin ruhani deste\u011fi gibi y\u00f6ntemlerle \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etmektedir.<\/p>\n<p>2021 y\u0131l\u0131nda topluluklar\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun ruhani liderli\u011fini yerel insanlar\u0131n \u00fcstlenmesine ra\u011fmen yabanc\u0131 uyruklu din g\u00f6revlilerine olan ihtiya\u00e7 hala devam etmektedir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Azalmakla birlikte 2021 y\u0131l\u0131nda da yabanc\u0131 uyruklu din g\u00f6revlilerine ve topluluk \u00fcyelerine y\u00f6nelik s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etme, T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015fe izin verilmeme ve oturum izni veya vize vermeme vakalar\u0131 ya\u015fanmaya devam etmi\u015ftir. Bir\u00e7ok topluluk \u00e7ok zor durumda kalm\u0131\u015ft\u0131r ve din g\u00f6revlisi ihtiyac\u0131 ciddi oranda devam etmektedir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<table cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\"><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>2019<\/b><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>2020<\/b><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>2021<\/b><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>Total<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\">ABD<\/td>\n<td valign=\"bottom\">15<\/td>\n<td valign=\"bottom\">10<\/td>\n<td valign=\"bottom\">3<\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>28<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\">B\u00fcy\u00fck Britanya<\/td>\n<td valign=\"bottom\">5<\/td>\n<td valign=\"bottom\">1<\/td>\n<td valign=\"bottom\"><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>6<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\">Kore<\/td>\n<td valign=\"bottom\">4<\/td>\n<td valign=\"bottom\">3<\/td>\n<td valign=\"bottom\">1<\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>8<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\">Almanya<\/td>\n<td valign=\"bottom\">3<\/td>\n<td valign=\"bottom\">4<\/td>\n<td valign=\"bottom\">1<\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>8<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\">Di\u011fer Avrupa<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/td>\n<td valign=\"bottom\">2<\/td>\n<td valign=\"bottom\">4<\/td>\n<td valign=\"bottom\">2<\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>8<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\">Latin Amerika<\/td>\n<td valign=\"bottom\">2<\/td>\n<td valign=\"bottom\">3<\/td>\n<td valign=\"bottom\">0<\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>5<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\">Di\u011fer D\u00fcnya<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/td>\n<td valign=\"bottom\">4<\/td>\n<td valign=\"bottom\">5<\/td>\n<td valign=\"bottom\">6<\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>15<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\"><b>Toplam<\/b><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>35<\/b><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>30<\/b><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>13<\/b><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>78<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p><i>2021 y\u0131l\u0131ndaki vakalar\u0131 i\u00e7in &#8220;di\u011fer&#8221; \u00fclkeler: Hollanda, Norve\u00e7, Kanada, M\u0131s\u0131r, Kazakistan, Filipinler, \u00d6zbekistan<\/i><\/p>\n<p><i>Etkilenen ki\u015fi say\u0131s\u0131 ( kod almam\u0131\u015f ancak aile b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumak i\u00e7in T\u00fcrkiye\u2019den ayr\u0131lmak zorunda kalanlar)<\/i><\/p>\n<table cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\"><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>2019<\/b><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>2020<\/b><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>2021<\/b><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>Total<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\">Kod alan<\/td>\n<td valign=\"bottom\">35<\/td>\n<td valign=\"bottom\">30<\/td>\n<td valign=\"bottom\">13<\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>78<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\">E\u015fleri<\/td>\n<td valign=\"bottom\">24<\/td>\n<td valign=\"bottom\">12<\/td>\n<td valign=\"bottom\">5<\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>41<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\">\u00c7ocuklar\u0131<\/td>\n<td valign=\"bottom\">28<\/td>\n<td valign=\"bottom\">31<\/td>\n<td valign=\"bottom\">7<\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>66<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"bottom\"><b>Toplam<\/b><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>87<\/b><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>73<\/b><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>25<\/b><\/td>\n<td valign=\"bottom\"><b>185<\/b><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Yukar\u0131da ki tablolardan da g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc \u00fczere n\u00fcfusu zaten \u00e7ok az olan Protestan Toplumunu ciddi oranda olumsuz etkileyen bir durum ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Bu ki\u015filerin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 uzun y\u0131llard\u0131r \u00fclkemizde yerle\u015fik olarak aileleri ile birlikte ya\u015famaktad\u0131r. Haklar\u0131nda hi\u00e7bir su\u00e7 kayd\u0131, soru\u015fturma veya mahkumiyet bulunmamaktad\u0131r. Bu durum b\u00fcy\u00fck bir insani sorunu da ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Aileden birine verilen \u00f6n habersiz giri\u015f yasa\u011f\u0131 aile birli\u011fini bozmu\u015f, t\u00fcm aile fertlerini b\u00fcy\u00fck bir kaos ile ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ki\u015filerin b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 N82 (T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015fi \u00f6n izne ba\u011fl\u0131 olma durumu) kodu alm\u0131\u015ft\u0131r. Yasa\u011f\u0131 koyan idari yetkililer, mahkemeye sunduklar\u0131 savunmalar\u0131nda N82\u2019nin bir giri\u015f yasa\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sadece \u00f6n izin oldu\u011funu belirtmektedir. Ancak pratikte bu duruma maruz kald\u0131ktan sonra vize ba\u015fvurusunda bulunan ki\u015filerin tamam\u0131n\u0131n ba\u015fvurusu reddedilmi\u015ftir. N82 hukuken giri\u015f yasa\u011f\u0131 olmamakla birlikte pratikte T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015f yasa\u011f\u0131 olarak uygulanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ki\u015filerin az bir k\u0131sm\u0131 da G87 kodu alm\u0131\u015ft\u0131r. (Genel g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan tehlike arz eden ki\u015filer) Bu kod daha \u00e7ok yabanc\u0131 \u00fclkelerde silahl\u0131 eylemlere kat\u0131lm\u0131\u015f, ter\u00f6rist organizasyonlar da veya eylemlerinde yer alm\u0131\u015f ki\u015filere verilirken, \u00fclkemizde hi\u00e7bir su\u00e7 kayd\u0131 olmayan, \u015fiddet kar\u015f\u0131t\u0131 ve sadece inan\u00e7 odakl\u0131 ya\u015fayan Protestan Toplumu \u00fcyelerine herhangi bir kan\u0131ttan yoksun \u015fekilde verilmesi bizleri ve ma\u011fdurlar\u0131 derinden yaralam\u0131\u015ft\u0131r. Bu insanlara en az 5 y\u0131l \u00fclkemize girememe yasa\u011f\u0131 verilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Bu durumlarda a\u00e7\u0131lan davalarda bu ki\u015filerin T\u00fcrkiye aleyhine faaliyet s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, misyonerlik yapt\u0131\u011f\u0131 ve baz\u0131lar\u0131n\u0131n Derne\u011fimiz taraf\u0131ndan her y\u0131l olmak \u00fczere yirmi y\u0131ld\u0131r organize edilen Aile Konferans\u0131na veya tamamen yasal ve a\u00e7\u0131k seminer vb. toplant\u0131lara kat\u0131lmalar\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6sterilmi\u015ftir. Davalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 sonu\u00e7lanm\u0131\u015f ve somut hi\u00e7bir gerek\u00e7e, kan\u0131t, bilgi, belge g\u00f6sterilmeden bu ki\u015filerin aleyhine karar verilmi\u015ftir. \u00c7ok az dava da olumlu karar \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Ancak idare kararlar\u0131 uygulamamakta \u0131srar etmekte ve tekrar kod ya da vize iptali vererek bir daha dava s\u00fcrecini ba\u015ftan ba\u015flatmakta ve b\u00fcrokrasi i\u00e7inde keyfi uygulamalarla insanlar\u0131n umutlar\u0131n\u0131 yok etmektedir. Olumsuz sonu\u00e7lanan davalar i\u00e7in Anayasa Mahkemesi\u2019ne itirazda bulunulmu\u015ftur. Baz\u0131 davalar Anayasa mahkemesi taraf\u0131ndan da olumsuz sonu\u00e7lanm\u0131\u015f ve A\u0130HM\u2019e ba\u015fvurular ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. <span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Ma\u011fdurlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7o\u011funlu\u011funun i\u00e7 hukuk s\u00fcreci devam etmektedir. Umudumuz hi\u00e7bir hukuki gerek\u00e7esi olmayan ve insan haklar\u0131na ayk\u0131r\u0131 bu durumlar\u0131n Anayasa Mahkemesi\u2019nde adaletle sonu\u00e7lanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Cumhuriyeti vatanda\u015f\u0131 olupta e\u015fi yabanc\u0131 uyruklu olan baz\u0131 karma evlilikler de bu muameleye maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Vakalar\u0131n \u00e7o\u011funda yabanc\u0131 uyruklu kad\u0131n ve e\u015fi T\u00fcrk, Past\u00f6r (dini \u00f6nder) konumundad\u0131r. Ma\u011fdurun, \u00e7o\u011fu vaka da Kilisede herhangi bir ruhani g\u00f6revi bulunmamaktad\u0131r. Bu durum da aile b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bozularak T\u00fcrkiye vatanda\u015f\u0131 olan Protestan \u00f6nder \u00fclkeden ayr\u0131lmaya zorlanmaktad\u0131r. Nitekim en az 4 aile bu \u015fekilde \u00fclkemizden ayr\u0131lmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Derne\u011fimiz, \u00fclkemizin egemenlik hakk\u0131na, yani \u00fclkemizde kimin bulunup bulunmayaca\u011f\u0131na karar verme hakk\u0131na, sayg\u0131 duymakla birlikte bu ki\u015filerin Hristiyan olmalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka neden olmaks\u0131z\u0131n bu muameleye maruz kalmas\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir hak ihlali ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k olarak g\u00f6rmektedir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Ayr\u0131ca \u00fclkemizde ya\u015fayan yabanc\u0131 uyruklu Protestan toplumu \u00fcyeleri her an T\u00fcrkiye\u2019den g\u00f6nderilme endi\u015fesi ya\u015famaktad\u0131r. Bu nedenle bir\u00e7ok yabanc\u0131 uyruklu aile ya da birey kilise toplant\u0131 ve etkinliklerine kat\u0131lmamakta ve\/veya aile g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak \u00fclkemizden ayr\u0131lmaktad\u0131rlar. Ancak g\u00f6n\u00fcll\u00fc ayr\u0131lanlar ile ilgili sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir kay\u0131t tutulmad\u0131\u011f\u0131ndan verilere bu raporda yer verilmemi\u015ftir.<\/p>\n<p><b>T\u00fczel Ki\u015filik \/ \u00d6rg\u00fctlenme Hakk\u0131<\/b><\/p>\n<p>T\u00fczel ki\u015filik sorunu T\u00fcrkiye\u2019deki \u00f6zellikle az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131n olmakla birlikte t\u00fcm dini gruplar\u0131n sorunudur. Protestan toplumu a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bu sorunu dernekler ve vak\u0131flar kurarak veya kurulu olan bir derne\u011fin\/vakf\u0131n temsilcili\u011fini alarak \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etmektedir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>2021 y\u0131l\u0131 itibariyle, Protestan toplumu \u00fcyelerinin kurdu\u011fu 13 vak\u0131f, 20 vak\u0131f temsilcili\u011fi, 33 kilise derne\u011fi ve bu derneklere ba\u011fl\u0131 53 temsil\u00adcilik olmak \u00fczere 119 toplulu\u011fun bir \u015fekilde bir t\u00fczel ki\u015fili\u011fi bulunmaktad\u0131r. Geri kalan topluluklar\u0131n herhangi bir t\u00fczel ki\u015fili\u011fi bulunmamaktad\u0131r. T\u00fczel ki\u015filik kazanma e\u011filimi ve iste\u011fi devam etmektedir. Ancak dernekler ve vak\u0131flar \u2018kilise\u2019 veya \u2018ibadet yeri\u2019 olarak kabul edilmemektedir. Dini topluluklar\u0131n t\u00fczel ki\u015filik kazanma sorunu tam olarak \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulamam\u0131\u015ft\u0131r. Mevcut yasal yol, topluluklar\u0131n \u2018dini topluluk\u2019 olarak yasal bir kimli\u011fi olmas\u0131na f\u0131rsat vermemektedir. Buna ek olarak, mevcut \u2018dernekle\u015fme\u2019 yolu, pek \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck kilise i\u00e7in karma\u015f\u0131k ve uygulanmas\u0131 zor g\u00f6r\u00fcnmektedir. Yine vak\u0131flar\u0131n kurulu\u015f maliyetlerinin y\u00fcksek olmas\u0131 ve uzun hukuki prosed\u00fcr k\u00fc\u00e7\u00fck topluluklar\u0131n t\u00fczel ki\u015filik kazanmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck Protestan topluluklar\u0131 bu sorunu daha \u00e7ok var olan bir kilise derne\u011finin veya vakf\u0131n temsilcili\u011fini alarak \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Vak\u0131f kurulmas\u0131na izin verildikten sonra son y\u0131llarda kiliselerin vak\u0131fla\u015fma e\u011filimi a\u011f\u0131rl\u0131k kazanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><b>\u0130nanc\u0131 A\u00e7\u0131klama Zorunlulu\u011fu<\/b><\/p>\n<p>2021 y\u0131l\u0131nda bu konuda bir hak ihlali taraf\u0131m\u0131za bildirilmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Zorunlu Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi derslerinden muafiyet i\u00e7in ki\u015finin inanc\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak, hatta ispat etmek zorunda kalmas\u0131 hak ihlali olarak devam etmektedir. Bu konunun \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in A\u0130HM ve yerel mahkeme kararlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 gerekmektedir.<\/p>\n<p><b>Covid-19 Salg\u0131n\u0131 ve Kiliselere Etkileri ve Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k<\/b><\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131nda t\u00fcm d\u00fcnya ile birlikte \u00fclkemizi de etkisi alt\u0131na alan Covid-19 salg\u0131n\u0131 t\u00fcm toplumla birlikte Protestan toplumunu da etkisi alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. 2021 y\u0131l\u0131nda etkisi azalmakla birlikte kiliselere olumsuz etkisi devam etmi\u015ftir. Hafta sonu yasaklar\u0131ndan en \u00e7ok etkilenen kesim Pazar g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ibadet g\u00fcn\u00fc olmas\u0131 nedeni ile Hristiyan bireylerdir.<\/p>\n<p>2021 y\u0131l\u0131nda da k\u0131s\u0131tlama kararlar\u0131 al\u0131n\u0131rken Hristiyan vatanda\u015flar g\u00f6z ard\u0131 edilmi\u015ftir. Hi\u00e7bir genelge ve y\u00f6nerge de kiliselerin toplant\u0131larda uymas\u0131 gereken kurallar belirtilmemi\u015f, konu ile ilgili bilgi edinme talepleri cevaplanmam\u0131\u015f veya genel bir a\u00e7\u0131klama ile ge\u00e7i\u015ftirilmi\u015ftir. Bu durum kiliselerde kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumda derne\u011fimiz, kendi tavsiyelerimizi olu\u015fturarak kiliseler ile payla\u015fmaya ve s\u00fcreci do\u011fru y\u00f6netmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Hafta sonu yasaklar\u0131 d\u00f6neminde 2021 y\u0131l\u0131nda yerel yetkililer kilise g\u00f6revlilerinin kiliseyi a\u00e7mas\u0131na ve internet yay\u0131nlar\u0131 yapabilmesine olanak tan\u0131mada daha kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 olmu\u015flard\u0131r. Ancak s\u00fcre\u00e7 bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirildi\u011finde zaten dezavantajl\u0131 olan Hristiyanlar pandemi d\u00f6neminde daha da a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f bir dezavantaj ya\u015fam\u0131\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p><b>Medya<\/b><\/p>\n<p>Protestan toplumu i\u00e7in \u00f6nemli sorunlardan biri de toplumda sosyal medya kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131yla olu\u015fan nefret s\u00f6ylemlerindeki art\u0131\u015ft\u0131r. Sosyal medyada faaliyet g\u00f6steren Hristiyan nefretinden beslenen, Hristiyanlar\u0131 ve onlar\u0131n internet siteleri ve sosyal medya hesaplar\u0131n\u0131 kendilerine hedef se\u00e7en sosyal medya gruplar\u0131n\u0131n faaliyetleri, pandeminin de etkisiyle internette ve sosyal medyada daha \u00e7ok zaman ge\u00e7irilmesinden kaynakl\u0131 olarak gerek kiliselerin resmi hesaplar\u0131na, gerek kilise \u00f6nder ve \u00fcyelerine gerekse de genel olarak Hristiyanl\u0131k, Hristiyan de\u011ferleri ve Hristiyanlar\u0131n kutsallar\u0131na y\u00f6nelik nefret s\u00f6ylemi, hakaret ve k\u00fcfre varan s\u00f6ylemlerde art\u0131\u015f dikkat \u00e7ekici boyuta gelmi\u015ftir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p>Hedef g\u00f6sterme, \u00f6tekile\u015ftirme, ayr\u0131\u015ft\u0131rma ve her t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n merkezi konumuna gelmi\u015f olan sosyal medya ayn\u0131 zamanda bilgi kirlili\u011finin de en y\u00fcksek oldu\u011fu mecra haline gelmi\u015ftir. Bu platformda kolayca nefret s\u00f6ylemi ya\u015fam alan\u0131 bulmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>B\u00fct\u00fcn Hristiyan mezheplerine ve az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131na y\u00f6nelik bu t\u00fcr eylemler Protestan toplumunda endi\u015feye neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Yayg\u0131n medyada ve ulusal internet medyas\u0131nda nefret s\u00f6ylemlerinde azalma devam etmektedir. Ancak insanlar\u0131n haber alma e\u011filimlerinin de\u011fi\u015fti\u011fini, klasik medya ara\u00e7lar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda internet siteleri ve sosyal medya \u00fczerinden haberlerin okundu\u011funu ara\u015ft\u0131rmalar net bir \u015fekilde g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Yukar\u0131da (bknz syf 4) bildirilen Ayd\u0131n ve Arhavi deki iki \u00f6nemli nefret s\u00f6yleminin ve tehdit su\u00e7unun olu\u015fturuldu\u011fu ve organize edildi\u011fi alan sosyal medyad\u0131r. Y\u0131l i\u00e7inde bu kadar \u00f6nemli ve yak\u0131n tehdit olmamakla birlikte bu durumlara benzer bir\u00e7ok vaka ya\u015fanmaktad\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><b>Diyalog<\/b><\/p>\n<p>2021 y\u0131l\u0131nda da H\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan ve\/veya resmi kurumlar taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen dini gruplar\u0131n davet edildi\u011fi toplant\u0131lara Protestan toplumu\/kilise temsilcileri davet edilmemi\u015ftir. Bu durum 2021 y\u0131l\u0131nda da T\u00fcrk Protestan Toplumu&#8217;nu yok sayma, g\u00f6rmezden gelme e\u011filiminin devam etti\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>2021 y\u0131l\u0131nda da baz\u0131 belediyeler ve ilgili yerel kurumlar ile yak\u0131n ileti\u015fim s\u00f6z konusu olmu\u015ftur. Ancak ilgili t\u00fcm kamu kurumlar\u0131n\u0131 kapsayacak bir ileti\u015fimi arzulamaktay\u0131z.<\/p>\n<p>Protestan toplumu ba\u015fta H\u00fck\u00fcmet, TBMM ve belediyeler olmak \u00fczere t\u00fcm kamu kurumlar\u0131 ile ili\u015fkilerin geli\u015fmesine \u00f6nem vermeye devam etmektedir.<\/p>\n<p><b>Tavsiyeler<\/b><span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/p>\n<ul>\n<li>H\u00fck\u00fcmet veya kamu kurulu\u015flar\u0131n\u0131n Protestan toplumunu ilgilendiren konulardaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda toplumumuzla diyalog halinde olmas\u0131, yap\u0131lan toplant\u0131lara resmi olarak Protestan kurum temsilcilerinin davet edilmesi, \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131na ve sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesine katk\u0131 sunacakt\u0131r. Ya\u015fan\u0131lan tecr\u00fcbeler g\u00f6stermi\u015ftir ki, ileti\u015fim kanallar\u0131 a\u00e7\u0131k oldu\u011funda bir\u00e7ok sorun h\u0131zl\u0131ca \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmu\u015ftur.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Hristiyanlara kar\u015f\u0131 nefret s\u00f6ylemleri, 2021 y\u0131l\u0131nda, \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re artmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. \u015eik\u00e2yet edilmesine ra\u011fmen zanl\u0131lar\u0131n serbest b\u0131rak\u0131lmas\u0131 ve cezas\u0131zl\u0131k hali, ciddi bir endi\u015fe ve g\u00fcvensizlik kayna\u011f\u0131d\u0131r. Var olan yasalar\u0131n yoruma a\u00e7\u0131k olmayacak \u015fekilde g\u00fcncellenmesi ve nefret s\u00f6ylemi ve nefret su\u00e7lar\u0131 ile ilgili yine yoruma a\u00e7\u0131k olmayacak \u015fekilde net ifadeler i\u00e7eren yasal d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in \u00f6nemli bir ad\u0131m olacakt\u0131r. Nefret s\u00f6ylemi ve nefret su\u00e7u ile ilgili olarak kamuoyunu bilgilendirici, fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131c\u0131 KAMU SPOTLARI haz\u0131rlanarak yay\u0131nlamak ise halk\u0131n e\u011fitiminde ve k\u00fclt\u00fcr d\u00fczeyinde paradigma de\u011fi\u015fikli\u011finin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acakt\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>T\u00fcrkiye\u2019de tarihsel olarak kilise binalar\u0131 bulunmayan Protestan toplumu i\u00e7in ibadet yeri kurma sorunu, y\u0131llard\u0131r devam eden ve bir t\u00fcrl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmam\u0131\u015f, dini d\u0131\u015fa vurma hakk\u0131n\u0131n temel bir unsuru olarak g\u00fcncelli\u011fini korumaktad\u0131r. Bu konuda acil olarak merkezi ve yerel yetkililerin gereken ad\u0131mlar\u0131 atmalar\u0131 gerekmektedir. Hristiyanlar\u0131n da mescit benzeri k\u00fc\u00e7\u00fck ibadet yerleri (\u015fapel) kurabilmelerinin \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r. Belediyeler, K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131, Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve di\u011fer resmi kurulu\u015flar, ellerinde bulunan ve amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lan kilise binalar\u0131n\u0131 en az\u0131ndan pazar g\u00fcnleri ve\/veya dini bayramlarda kilise cemaatlerinin kullan\u0131m\u0131na a\u00e7mal\u0131d\u0131r. Yeni ibadet yerleri kurulmas\u0131 i\u00e7in arsa tahsisi vb. konularda kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 tutum al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Kilise derneklerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak, \u00f6zellikle dini ama\u00e7la toplanma ve dini yayma, ibadet konusunda haklar\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Pandemi s\u00fcrecinde uygulanan k\u0131s\u0131tlamalarda Hristiyan vatanda\u015flar\u0131nda durumlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>\u0130nsan haklar\u0131 e\u011fitimi \u00e7er\u00e7evesinde, ilgili kamu g\u00f6revlilerine din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hakk\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi konusunda e\u011fitim verilmelidir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Ajanla\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yerine a\u00e7\u0131k ileti\u015fim kanallar\u0131 a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n, Hristiyan ailelerin ve \u00e7ocuklar\u0131n maruz kald\u0131klar\u0131 ve maruz kalma riskleri bulunan sosyal bask\u0131y\u0131 ve damgalanmay\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, \u015fik\u00e2yet edilmesini beklemeden, okullarda ve s\u0131n\u0131flarda gayrim\u00fcslim \u00f6\u011frencilerin haklar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmesi ve okullar\u0131 muafiyet konusunda d\u00fczenli olarak bilgilendirmesi beklenmektedir. Bir arada ya\u015famaya ve inan\u00e7lara sayg\u0131ya dayal\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn geli\u015fmesi konusunda temenninin \u00f6tesinde ad\u0131mlar at\u0131lmal\u0131 ve uygulama denetlenmelidir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi dersinin zorunlulu\u011fu kald\u0131r\u0131lmal\u0131, ki\u015fi inanc\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klama zorunlulu\u011fundan kurtulmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Zorunlu Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi dersinin zorunlulu\u011fu kald\u0131r\u0131lm\u0131yorsa bile muafiyet hakk\u0131 i\u00e7in ki\u015finin beyan\u0131 esas al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Toplum i\u00e7inde farkl\u0131 dinlere mensup ki\u015filere kar\u015f\u0131 anlay\u0131\u015f ve bu ki\u015filerin de T\u00fcrkiye Cumhuriyeti vatanda\u015f\u0131 olarak e\u015fit haklara sahip oldu\u011fu fikri ve bir arada ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fc, ba\u015fta Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olmak \u00fczere, merkezi ve yerel y\u00f6netimlerce aktif olarak g\u00fcndeme getirilmeli ve te\u015fvik edilmelidir.<b><span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/b><\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>\u0130fade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sayg\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, medyada yer alan ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fczl\u00fc\u011fe, nefret s\u00f6ylemine, k\u0131\u015fk\u0131rtmaya ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa neden olabilecek yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel yay\u0131nlar hakk\u0131nda, h\u0131zl\u0131 ve etkin bir \u015fekilde denetim mekanizmas\u0131 kurulmas\u0131 gerekmektedir. Adli makamlar\u0131n \u015fik\u00e2yet beklemeden nefret su\u00e7lar\u0131 ve s\u00f6ylemleri ile ilgili resen harekete ge\u00e7meleri sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Bu sadece Protestan Hristiyanlar\u0131n de\u011fil, b\u00fct\u00fcn dezavantajl\u0131 gruplar\u0131n hayati derecede \u00f6nemli olan ihtiyac\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Yerel medya mensuplar\u0131n\u0131n (muhabir ve k\u00f6\u015fe yazarlar\u0131n\u0131n) nefret s\u00f6ylemi konusunda bilin\u00e7lendirilmesi, fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in e\u011fitimlere t\u00e2bi tutulmas\u0131 i\u00e7in gerek bas\u0131n meslek kurulu\u015flar\u0131n\u0131n gerekse di\u011fer sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin \u00e7al\u0131\u015fma yapmas\u0131 gerekmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Sosyal Medya \u015firketlerinin T\u00fcrkiye ofislerinde veya T\u00fcrk\u00e7e b\u00f6l\u00fcmlerinde \u00f6zellikle denetleme biriminde g\u00f6revli personele nefret s\u00f6ylemi konusunda bilin\u00e7lendirme e\u011fitimi verilmeli ve bu y\u00f6ndeki \u015fikayetlerin daha s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde denetlenmesi, bu payla\u015f\u0131mlar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hesaplar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ayn\u0131 ki\u015filerin yeni hesap a\u00e7arak daha da nefret dolu payla\u015f\u0131m yapmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilecek mekanizma veya algoritmalar olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Yabanc\u0131 uyruklu Protestan Toplumu \u00fcyelerinin b\u00fcy\u00fck bir \u015fok ile ani \u015fekilde \u00fclkemize sokulmama uygulamas\u0131 kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Herhangi bir su\u00e7 iddias\u0131 olmadan, sadece dini inan\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 insanlar\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 bu durum sonland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00dclkemizde kalmas\u0131 uygun g\u00f6r\u00fclmeyen ki\u015filerin objektif, hukuka dayal\u0131 ve herkes i\u00e7in ge\u00e7erli uygulamalara tabi tutulmas\u0131 gerekmektedir.<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>Sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla,<\/p>\n<p><b> Protestan Kiliseler Derne\u011fi<\/b><\/p>\n<table cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td valign=\"top\"><\/td>\n<td valign=\"top\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>2021 Hak \u0130hlalleri \u0130zleme Raporu (PDF) &nbsp; 2021\u00a0 Hak\u00a0 \u0130hlalleri \u00a0\u0130zleme\u00a0 Raporu Haz\u0131rlayan Protestan Kiliseler Derne\u011fi 18.03.2022 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 Giri\u015f, Arka Plan ve \u00d6zet Uzun y\u0131llard\u0131r haz\u0131rlanan, T\u00fcrkiye Protestan Toplumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan Hak \u0130hlalleri \u0130zleme Raporu\u2019nu bu y\u0131l da kamuoyuna sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla sunuyoruz. Bu raporda \u00f6ncelikle \u015funlar\u0131 bulacaks\u0131n\u0131z. &#8211; T\u00fcrkiye Protestanlar\u0131n\u0131 tan\u0131mayanlar i\u00e7in \u00f6zet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_genesis_hide_title":false,"_genesis_hide_breadcrumbs":false,"_genesis_hide_singular_image":false,"_genesis_hide_footer_widgets":false,"_genesis_custom_body_class":"","_genesis_custom_post_class":"","_genesis_layout":""},"categories":[38],"tags":[],"views":7873,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1072"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1072"}],"version-history":[{"count":4,"href":"http:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1072\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1080,"href":"http:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1072\/revisions\/1080"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1072"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1072"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1072"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}