{"id":1034,"date":"2021-02-24T01:34:08","date_gmt":"2021-02-23T22:34:08","guid":{"rendered":"http:\/\/www.protestankiliseler.org\/?p=1034"},"modified":"2021-02-24T01:36:39","modified_gmt":"2021-02-23T22:36:39","slug":"2020-hak-ihlalleri-izleme-raporu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/?p=1034","title":{"rendered":"2020 Hak \u0130hlalleri \u0130zleme Raporu"},"content":{"rendered":"<p><strong>Giri\u015f, Arka Plan ve \u00d6zet<\/strong><\/p>\n<p>Uzun y\u0131llard\u0131r T\u00fcrkiye Protestan Toplumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan haz\u0131rlanan Hak \u0130hlalleri \u0130zleme Raporu\u2019nu bu y\u0131lda kamuoyuna sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla sunuyoruz.<\/p>\n<p>Bu rapor da \u00f6ncelikle \u015funlar\u0131 bulacaks\u0131n\u0131z :<br \/>\n&#8211; T\u00fcrkiye Protestanlar\u0131n\u0131 tan\u0131mayanlar i\u00e7in \u00f6zet \u015fekilde tarihsel ve sosyolojik bilgiler<br \/>\n&#8211; Topluluk i\u00e7inde yap\u0131lan y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden elde edilen genel endi\u015fe noktalar\u0131<br \/>\n&#8211; Raporun Amac\u0131<br \/>\n&#8211; Raporun inceledi\u011fi alanlarda \u00f6zet bilgiler<br \/>\n&#8211; Raporun inceledi\u011fi alanlarda daha geni\u015f bilgiler.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Arka Plan<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Protestan toplumu, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011fun\u00adlu\u011fu \u0130stanbul, Ankara ve \u0130zmir\u2019de olmak \u00fcze\u00adre irili ufakl\u0131 yakla\u015f\u0131k 182 kilise\/topluluktan olu\u015f\u00admaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Protestan topluluklar\u0131n kurdu\u011fu 10 vak\u0131f, 12 vak\u0131f temsilcili\u011fi, 34 kilise derne\u011fi ve bu derneklere ba\u011fl\u0131 53 temsil\u00adcilik olmak \u00fczere toplamda 109 toplulu\u011fun t\u00fczel ki\u015fili\u011fi bulunmaktad\u0131r. Geri kalan topluluklar\u0131n herhangi bir t\u00fczel ki\u015fili\u011fi bulunmamaktad\u0131r. Bunlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 17 tanesi ev toplulu\u011fudur<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>. 7 topluluk ofislerde toplanmaktad\u0131r. Yakla\u015f\u0131k 13 Protestan Kilisesi, tarihi kilise binalar\u0131nda toplanmaktad\u0131r. Di\u011fer topluluklar ise kendilerine ait veya kiralad\u0131klar\u0131 kamuya a\u00e7\u0131k bir mek\u00e2n\u0131 kullanan topluluklard\u0131r.<\/p>\n<p>Protestan toplumu, 2020 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde de Milli E\u011fitim sistemi i\u00e7inde kendi din g\u00f6revlilerini yeti\u015ftirme olana\u011f\u0131na sahip olamam\u0131\u015ft\u0131r. Protes\u00adtan toplumu, din g\u00f6revlilerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011fun\u00adlu\u011funu usta \u00e7\u0131rak y\u00f6ntemiyle kendi i\u00e7erisinde yeti\u015ftirmektedir. Din g\u00f6revlilerinin k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131nda bulunan ilahiyat okul\u00adlar\u0131nda e\u011fitim almakta, bir k\u0131sm\u0131 ise yurt i\u00e7in\u00adde d\u00fczenlenen seminerler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile dini \u00f6nderlik i\u00e7in gerekli bilgi ve becerileri edinebilmektedir. Hen\u00fcz ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131layacak kadar yerli Protestan din g\u00f6revlisi olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in baz\u0131 kiliselerin ruhani liderli\u011fini yabanc\u0131 uyruklu past\u00f6rler (Protestan ruhani \u00f6nder) yapmaktad\u0131r. Ancak 2019 y\u0131l\u0131nda \u00e7ok yo\u011fun \u015fekilde ba\u015flayan ve 2020 y\u0131l\u0131nda da devam eden yabanc\u0131 uyruklu din g\u00f6revlilerinin \u00e7e\u015fitli nedenlerle T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015fine izin verilmemesi veya vize\/oturum verilmeyerek T\u00fcrkiye\u2019yi terk etmeye zorlanmas\u0131 yabanc\u0131 din g\u00f6revlilerinin g\u00f6n\u00fcll\u00fc ruhsal \u00f6nderlik yapt\u0131\u011f\u0131 baz\u0131 Protestan topluluklar\u0131nda ciddi sorunlara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Protestan Kiliseleri, hiyerar\u015fik ve merke\u00adzi bir yap\u0131ya sahip de\u011fildir. Her kilise kendi i\u00e7inde ba\u011f\u0131ms\u0131zd\u0131r. \u00a0Ancak Protestan Kiliseleri aras\u0131nda birlik, dayan\u0131\u015fma ve i\u015f birli\u011fi amac\u0131 ile 80\u2019li y\u0131llar\u0131n sonundan itibaren kilise past\u00f6rleri bir araya gelmeye ba\u015flam\u0131\u015f ve 90\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131ndan itibaren bu birliktelik yap\u0131sal bir ivme kazanarak k\u0131sa ad\u0131 TeK (Temsilciler Kurulu) olan Protestan Kiliseler Birli\u011fi kurulmu\u015ftur. Eski dernek yasalar\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlamalar nedeniyle uzun y\u0131llar TeK\u2019in resmi makamlar \u00f6n\u00fcnde temsil sorunu olmas\u0131ndan dolay\u0131, Dernekler Kanunu\u2019nun de\u011fi\u015fmesi ile dernek kurulmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. Protestan Kili\u00adseler Derne\u011fi 23.01.2009 tarihinde kurul\u00admu\u015ftur. \u015eu anda Protestan Kiliseler Derne\u011fi, T\u00fcrkiye Protestan toplumunun b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n temsil ve birlik kurumu olarak faaliyetini s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131nda Protestan toplumu \u00fcyeleri ile yap\u0131lan y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde, \u201cProtestan Hristiyan kimli\u011finizi d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde \u00fclkemizde sizi en \u00e7ok zorlayan, \u00fczen, endi\u015feye sevk eden durumlar nelerdir?\u201d sorusuna verilen cevaplar\u0131 genelleyerek raporda yer verme gere\u011fi duyuldu. Bu durumlar; toplumda inan\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 ya\u015fan\u0131lan \u00f6n yarg\u0131lar, \u00f6zellikle vatan haini, d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerin i\u015fbirlik\u00e7isi, ajan vb. nitelendirmeler ve bu nitelendirmeler ile birlikte a\u015fa\u011f\u0131lama, hor g\u00f6rme ve inan\u00e7lar\u0131na sayg\u0131s\u0131zl\u0131k olarak belirtilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a><\/p>\n<p>Protestan Kiliseler Derne\u011fi\/Birli\u011fi, 2007 y\u0131l\u0131ndan itibaren T\u00fcrkiye\u2019deki Protestan toplumunun durumunu ortaya koyan izleme raporlar\u0131<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a> yay\u0131nlamaktad\u0131r. Protestan Kiliseler Derne\u011fi, inan\u00e7 ve fikir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermekte, bunlar\u0131n herkes i\u00e7in ve her yerde hayata ge\u00e7mesini istemekte ve bu y\u00f6nde \u00e7aba sarf etmektedir. Protestan toplumunun durumunu ortaya koymak ve kamu g\u00f6revlileri, sivil toplum ve medya ile payla\u015fmak amac\u0131yla her y\u0131l haz\u0131rlanan izleme raporlar\u0131n\u0131n bu amaca hizmet etmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u00d6zet<\/strong><\/p>\n<p>\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi\u2019nde yer verilen en temel insan haklar\u0131ndan olan din veya inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00fclkemizde uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 hukuku, Anayasa ve ulusal mevzuatla g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Yasal g\u00fcvencelere kar\u015f\u0131n Protestan toplumu i\u00e7in 2020 y\u0131l\u0131nda da baz\u0131 temel sorunlar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. T\u00fcrkiye\u2019de inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn geli\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flamas\u0131 amac\u0131yla, Protestan toplumunun 2020 y\u0131l\u0131nda din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu baz\u0131 deneyimleri, sorunlar\u0131 ve olumlu geli\u015fmeleri ortaya koyan bu rapor haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a> 2020 y\u0131l\u0131ndaki durum k\u0131saca \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir:<\/p>\n<ul>\n<li>Protestan Hristiyanlara y\u00f6nelik ki\u015fi veya kurumlara sadece inan\u00e7lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc nefret duyarak fiziksel sald\u0131r\u0131 i\u00e7eren nefret su\u00e7lar\u0131nda 2020 y\u0131l\u0131nda da \u00f6nceki y\u0131llara g\u00f6re ciddi bir azalma g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/li>\n<li>Protestan Hristiyanlara y\u00f6nelik, ki\u015fi veya kurumlara sadece inan\u00e7lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc nefret duyarak bu nefretini s\u00f6zl\u00fc veya yaz\u0131l\u0131 olarak belirten, kamuoyunda nefretin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in k\u0131\u015fk\u0131rtan nefret s\u00f6ylemlerinde 2020 y\u0131l\u0131nda \u00f6nceki y\u0131la g\u00f6re ciddi bir azalma g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ancak bunun yan\u0131nda di\u011fer din veya inan\u00e7 gruplar\u0131na y\u00f6nelik nefret s\u00f6ylemi ve sald\u0131r\u0131lar Protestan Toplumunun endi\u015fesinin devam etmesine yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/li>\n<li>2020 y\u0131l\u0131nda Covid-19 salg\u0131n\u0131 t\u00fcm toplumu etkiledi\u011fi gibi Protestan toplumunu da derinden etkilemi\u015ftir.<\/li>\n<li>Hristiyan ibadetine mahsus ibadet yeri kurma ve ibadet i\u00e7in kullan\u0131lan mek\u00e2nlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme ve var olan ibadethaneleri kullanma talepleri ile ilgili sorunlar devam etmektedir.<\/li>\n<li>Protestan toplumunda dernek kurarak t\u00fczel ki\u015filik kazanma e\u011filimi 2020 y\u0131l\u0131nda duraksam\u0131\u015ft\u0131r. Dernekler Kanunu\u2019nda yap\u0131lan yeni de\u011fi\u015fiklik ciddi bir endi\u015fe kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur.<\/li>\n<li>2020 y\u0131l\u0131nda da kiliselerin vak\u0131f kurma e\u011filimi g\u00fc\u00e7lenmi\u015ftir.<\/li>\n<li>Hristiyan din g\u00f6revlisi yeti\u015ftirme hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde herhangi bir ilerleme olmam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ok say\u0131da yabanc\u0131 uyruklu kilise \u00f6nderi s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmi\u015f, \u00fclkeye giri\u015fe izni verilmemi\u015f ve\/veya oturum izinlerini yenileyememi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<p><strong>2020 y\u0131l\u0131nda Protestan toplumuna kar\u015f\u0131 sergilenen hak ihlallerinde ciddi bir azalma g\u00f6r\u00fclmektedir. Bu azalman\u0131n nedeninin Covid-19 salg\u0131n\u0131n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 belirsizlik, kapanmayla birlikte Hristiyanlar\u0131n g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131 ve ileti\u015fimsizli\u011fin getirdi\u011fi g\u00f6r\u00fcnmezlik oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir. Umudumuz ve iste\u011fimiz salg\u0131n\u0131n t\u00fcm belirti ve etkilerinin insanl\u0131k \u00fczerinden kalkt\u0131ktan sonra da ho\u015fg\u00f6r\u00fc k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn toplumumuzca i\u00e7selle\u015ftirilmesidir. <\/strong><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Nefret Su\u00e7lar\u0131, S\u00f6ylemleri, S\u00f6zl\u00fc ve Fiziksel Sald\u0131r\u0131lar<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>22 Temmuz 2020 tarihinde Antalya \u0130ncil Kiliseleri Kalei\u00e7i Kilisesi&#8217;ne gelen, daha \u00f6nceden sab\u0131kas\u0131 olan ve kiliseye de sald\u0131r\u0131da bulunmu\u015f bir \u015fah\u0131s kilise past\u00f6rlerini \u00f6l\u00fcmle tehdit etmi\u015ftir. Emniyet g\u00fc\u00e7lerine haber verilmesi \u00fczerine ki\u015fi b\u00f6lgeden uzakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Kilisenin \u015fikayeti \u00fczerine bir s\u00fcre sonra emniyet g\u00fc\u00e7leri sald\u0131rgan\u0131 yakalam\u0131\u015ft\u0131r. Ki\u015fi, ifadesinin al\u0131nmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan tutuksuz yarg\u0131lanmak \u00fczere serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra dosyaya arabulucu tayin edilmi\u015f fakat arabulucu, ki\u015fiye ula\u015f\u0131lamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirmi\u015ftir. Hukuki s\u00fcre\u00e7 devam etmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>2020 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde Protestan toplumuna y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131larda ciddi bir azalma meydana gelmi\u015ftir. \u00d6te yandan 2020 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde di\u011fer Hristiyan gruplara olan sald\u0131r\u0131lar, \u00f6zellikle Keldani ya\u015fl\u0131 bir \u00e7iftin kay\u0131p olmas\u0131 ve ard\u0131ndan ya\u015fl\u0131 kad\u0131n\u0131n cans\u0131z bedeninin bulunmas\u0131 ve geleneksel kilise binalar\u0131na ve mezarl\u0131klara y\u00f6nelik fiziksel sald\u0131r\u0131lar Protestan toplumunda endi\u015fenin devam etmesine neden olmaktad\u0131r.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a><\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde toplumumuzu \u00f6zellikle \u00fczen bir geli\u015fme de kilise \u00fcyelerine yap\u0131lan muhbirlik teklifleridir. \u00a0\u00d6zellikle Do\u011fu Anadolu ve G\u00fcneydo\u011fu Anadolu\u2019da bir\u00e7ok \u015fehirde kendisini istihbarat g\u00f6revlisi olarak tan\u0131tan ki\u015filer taraf\u0131ndan, yerli ve m\u00fclteci Hristiyanlara, Hristiyan olan baz\u0131 ki\u015filer ve kiliseler hakk\u0131nda bilgi almak amac\u0131yla ajan\/haber eleman\u0131 olma teklifleri yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 rapor edilmi\u015ftir. Bu bilgi kendilerine muhbirlik teklifi sunulan ki\u015filerden gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Protestan kiliseleri kamuya a\u00e7\u0131k yap\u0131lard\u0131r, \u015feffafl\u0131k ve ulusal hukuki \u00e7er\u00e7eve i\u00e7inde hesap verebilirlik ilkelerini g\u00f6zetirler. Buna kar\u015f\u0131n, bu tip ku\u015fkucu ve \u015feffaf olmayan giri\u015fimler dikkat \u00e7ekicidir ve endi\u015fe yaratmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u0130badet Yerleriyle \u0130lgili Sorunlar<\/strong><\/p>\n<p>\u0130badet yeri kurma ve ya\u015fatma hakk\u0131, din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bu hakk\u0131n kullan\u0131m\u0131na y\u00f6nelik k\u0131s\u0131tlamalar devam etmektedir.<\/p>\n<p>Protestan toplumuna mensup bireyler T\u00fcrkiye\u2019de bulunan tarihsel Hristiyanlar\u0131n sahip oldu\u011fu k\u00fclt\u00fcrel ve dini miras\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan dini yap\u0131lardan yoksundur.\u00a0 Kullan\u0131labilecek tarihi kilise binalar\u0131 \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131dad\u0131r. Bu nedenle Protestan toplumunun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 ibadet yeri sorununu dernekler kurarak veya var olan derneklerin veya vak\u0131flar\u0131n temsilcili\u011fini alarak \u201cklasik\u201d kilise yap\u0131s\u0131nda olmayan, d\u00fckkan, depo vb. yerler kiralayarak\/sat\u0131n alarak a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. \u00c7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131 kendi m\u00fcstakil binalar\u0131n\u0131 in\u015faa edebilmi\u015ftir. Ancak bu durumda da bu mek\u00e2nlar\u0131n b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 ibadet yeri stat\u00fcs\u00fcnden yoksundur. Bu nedenle fiilen ibadethane olarak kullan\u0131lan mek\u00e2nlar ibadet yeri olarak tan\u0131nmamaktad\u0131r. Bunun sonucunda da ibadet yeri stat\u00fcs\u00fcne sahip mek\u00e2nlar i\u00e7in sa\u011flanan kolayl\u0131k ve avantajlar kullan\u0131lamamaktad\u0131r. Kamuya kilise olarak tan\u0131t\u0131lmalar\u0131 durumunda ise, yasal olmad\u0131klar\u0131 ve kapat\u0131lmas\u0131 konusunda uyar\u0131 almaktad\u0131rlar. Oysa ibadet herhangi bir izne ba\u011fl\u0131 olmadan ger\u00e7ekle\u015ftirilebilmelidir.<\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131 sonu itibari ile Protestan toplumunun ibadet yeri kullan\u0131m durumu \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<ul>\n<li>Kendilerine ait (\u015fah\u0131s veya t\u00fczel ki\u015filik) m\u00fcstakil\/ba\u011f\u0131ms\u0131z bina da ibadet eden topluluk say\u0131s\u0131 18\u2019dir.<\/li>\n<li>Kendilerine ait (\u015fah\u0131s veya t\u00fczel ki\u015filik) m\u00fcstakil\/ba\u011f\u0131ms\u0131z olmayan bina da ibadet eden topluluk say\u0131s\u0131 32\u2019dir.<\/li>\n<li>Geleneksel tarihi kilise binas\u0131nda ibadet eden topluluk say\u0131s\u0131 13\u2019t\u00fcr.<\/li>\n<li>Kiral\u0131k bir mekanda ibadet eden topluluk say\u0131s\u0131 101\u2019dir.<\/li>\n<li>Ev veya ofislerinde ibadet eden topluluk say\u0131s\u0131 17\u2019dir.<\/li>\n<li>\u015eapelde (k\u00fc\u00e7\u00fck dua evi) ibadet eden topluluk say\u0131s\u0131 1\u2019dir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ev topluluklar\u0131 ve kiral\u0131k mekanlar\u0131 kullanan topluluklar\u0131n durumuna bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda bile ibadet yeri sorununun Protestan toplumu i\u00e7in ne kadar \u00f6nemli ve k\u0131r\u0131lganl\u0131\u011fa sebep olan bir sorun oldu\u011fu g\u00f6z\u00fckmektedir.<\/p>\n<ul>\n<li>17 Kas\u0131m 2020 tarihinde \u0130stanbul Esenyurt \u0130l\u00e7esinde Kaymakaml\u0131\u011f\u0131n 16\/11\/2020 tarih ve E-60931568-450-5962 say\u0131l\u0131 \u201cYabanc\u0131 uyruklu \u015fah\u0131slara ait ibadethanelerle ilgili yasal stat\u00fcleri belirleninceye kadar ve pandemi ko\u015fullar\u0131 gere\u011fince kapat\u0131lmas\u0131\u201d yaz\u0131s\u0131na istinaden Afrikal\u0131 ve G\u00fcney Koreli ki\u015filerin ibadet etti\u011fi ve dernek stat\u00fcs\u00fcndeki \u00fc\u00e7 Protestan ibadet yeri belirsiz bir s\u00fcreyle kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde, emniyet g\u00f6revlileri taraf\u0131ndan, pandemi ko\u015fullar\u0131 ge\u00e7tikten sonra faaliyetlere izin verilece\u011fi \u00a0s\u00f6zl\u00fc olarak beyan edilmi\u015ftir. \u0130lgili topluluklar ise, hukuki yollara ba\u015fvurarak bir kazan\u0131m elde edebileceklerine dair inan\u00e7lar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek hukuki s\u00fcre\u00e7 ba\u015flatmam\u0131\u015flard\u0131r ve bu yapt\u0131r\u0131m\u0131 kabul etmi\u015flerdir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>B\u00fcy\u00fcmeye devam eden Protestan toplumu i\u00e7in ibadet yeri sorunu 2020 y\u0131l\u0131nda da ciddi bir sorun olarak devam etmektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Dini Yayma Hakk\u0131<\/strong><\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131nda bu hak ile ilgili bir ihlal bildirilmemi\u015ftir. Bunun en \u00f6nemli nedeni, pandemi ko\u015fullar\u0131 nedeniyle insanlar\u0131n d\u0131\u015far\u0131daki faaliyetlerinin k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>E\u011fitimde Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan Problemler ve Zorunlu Din Dersi <\/strong><\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131nda e\u011fitim hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanmas\u0131na ili\u015fkin bir ihlal bildirilmemi\u015ftir. Bunun en \u00f6nemli nedeninin Milli E\u011fitim sisteminde Hristiyan \u00f6\u011frencilere y\u00f6nelik fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131n artm\u0131\u015f olmas\u0131 ve pandemi nedeni ile okullar\u0131n b\u00fcy\u00fck oranda kapal\u0131 olmas\u0131 oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclmektedir.<\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131nda zorunlu Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi Dersi (DKAB) ve muafiyet hakk\u0131 ile ilgili taraf\u0131m\u0131za herhangi bir hak ihlali bildirilmemi\u015ftir. <a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a> Zorunlu Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi Dersi&#8217;nin inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, laiklik ve bilimsel e\u011fitime ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu yerel mahkemeler ve A\u0130HM (Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi) kararlar\u0131 ile belirlenmesine ve dersin zorunlulu\u011funun kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmesine ra\u011fmen uygulanmaya devam etmektedir.<a href=\"#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a><\/p>\n<p>Zorunlu Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi Dersi i\u00e7eri\u011finin ve kullan\u0131lan kaynaklar\u0131n\u0131n mevcut hali \u00e7o\u011fulculuktan uzak, Hristiyanl\u0131k ile ilgili k\u0131s\u0131mlar\u0131 \u0130slam dini bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla olu\u015fturulmu\u015f ve Hristiyanlar\u0131n kendi g\u00f6r\u00fc\u015flerine yer verilmemi\u015ftir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Din G\u00f6revlisi Yeti\u015ftirememe ve Yabanc\u0131 Uyruklu Protestanlar\u0131n Sorunu<\/strong><\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131nda da T\u00fcrkiye\u2019deki mevcut yasalar, Hristiyan din g\u00f6revlisi yeti\u015ftirilmesine veya herhangi bir \u015fekilde dini topluluk \u00fcyelerinin e\u011fitilmesi amac\u0131yla dinsel e\u011fitim verecek okullar a\u00e7\u0131lmas\u0131na olanak vermemi\u015ftir. Oysa din g\u00f6revlisi yeti\u015ftirme hakk\u0131, din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn temel ta\u015flar\u0131ndan biridir. Protestan toplumu bu sorunu usta \u00e7\u0131rak y\u00f6ntemi, yurt i\u00e7inde verilen seminerler, yurt d\u0131\u015f\u0131nda e\u011fitim almak \u00fczere \u00f6\u011frenci g\u00f6nderme ve yabanc\u0131 uyruklu din g\u00f6revlilerinin ruhani deste\u011fi gibi y\u00f6ntemlerle \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etmektedir.<\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131nda yabanc\u0131 uyruklu din g\u00f6revlileri ve topluluk \u00fcyelerine y\u00f6nelik s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etme, T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015fe izin verilmeme ve oturum izni \/ vize vermeme vakalar\u0131 \u00e7ok yo\u011fun \u015fekilde ya\u015fanmaya devam etmi\u015ftir. Bir\u00e7ok topluluk \u00e7ok zor durumda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca yabanc\u0131 uyruklu Protestan toplumu \u00fcyeleri hakl\u0131 olarak her an T\u00fcrkiye\u2019den g\u00f6nderilme endi\u015fesi ya\u015famaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu tip vakalar uzun y\u0131llard\u0131r aral\u0131klarla ya\u015fanmaktayd\u0131 ancak 2019 Ocak ay\u0131ndan itibaren Derne\u011fimiz taraf\u0131ndan\u00a0 kay\u0131t tutulmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. 2019 y\u0131l\u0131nda bu duruma maruz kalan 35 yabanc\u0131 uyruklu Protestan\u2019a ek olarak 2020 y\u0131l\u0131nda da pandemi ko\u015fullar\u0131na ra\u011fmen 30 ki\u015fi eklenmi\u015ftir.<\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131nda 10 Amerika, 1 \u0130ngiltere, 4 Almanya, 3 Kore, 2 Moldava, 1 Norve\u00e7, 1 Finlandiya,1 Ermenistan ve 3 Latin Amerika, 4 di\u011fer olmak \u00fczere en az 30 yabanc\u0131 uyruklu Protestan T\u00fcrkiye\u2019ye girememi\u015ftir. Aile \u00fcyeleri ile birlikte bu say\u0131 100 \u00fcn \u00fczerindedir. N\u00fcfusun \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131 olu\u015fturan Protestan toplumu i\u00e7in bu say\u0131lar \u00e7ok ciddi ve etki olarak \u00e7ok b\u00fcy\u00fckt\u00fcr.<\/p>\n<p>Bu ki\u015filer uzun y\u0131llard\u0131r \u00fclkemizde yerle\u015fik olarak aileleri ile birlikte ya\u015famaktad\u0131r. Haklar\u0131nda hi\u00e7bir su\u00e7 kayd\u0131 veya mahkumiyet bulunmamaktad\u0131r. Bu durum b\u00fcy\u00fck bir insani sorunu da ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Aileden birine verilen \u00f6n habersiz giri\u015f yasa\u011f\u0131 aile birli\u011fini bozmu\u015f, t\u00fcm aile fertlerini b\u00fcy\u00fck bir kaos ile ba\u015f ba\u015fa b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ki\u015filerin tamam\u0131na yak\u0131n\u0131 N82 (T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015fi \u00f6n izne ba\u011fl\u0131 olma durumu) kodu alm\u0131\u015ft\u0131r. Yasa\u011f\u0131 koyan idari yetkililer, mahkemeye sunduklar\u0131 savunmalar\u0131nda N82\u2019nin bir giri\u015f yasa\u011f\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, sadece \u00f6n izin oldu\u011funu belirtmektedir. Ancak pratikte bu duruma maruz kald\u0131ktan sonra vize ba\u015fvurusunda bulunan ki\u015filerin tamam\u0131n\u0131n ba\u015fvurusu reddedilmi\u015ftir. N82 hukuken giri\u015f yasa\u011f\u0131 olmamakla birlikte pratikte T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015f yasa\u011f\u0131 olarak uygulanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu durumlarda a\u00e7\u0131lan davalarda bu ki\u015filerin T\u00fcrkiye aleyhine faaliyet s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc, misyonerlik yapt\u0131\u011f\u0131 ve baz\u0131lar\u0131n\u0131n Derne\u011fimiz taraf\u0131ndan her y\u0131l olmak \u00fczere yirmi y\u0131ld\u0131r organize edilen \u00a0\u00a0Aile Konferans\u0131na veya tamamen yasal ve a\u00e7\u0131k seminer vb. toplant\u0131lara kat\u0131lmalar\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6sterilmi\u015ftir. Davalar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 sonu\u00e7lanm\u0131\u015f ve somut hi\u00e7bir gerek\u00e7e g\u00f6sterilmeden bu ki\u015filerin aleyhine karar verilmi\u015ftir. Sonu\u00e7lanan davalar i\u00e7in Anayasa Mahkemesi\u2019ne itirazda bulunulmu\u015ftur. Hen\u00fcz lehte hi\u00e7bir dava kazan\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Ba\u015fvurularla ilgili hukuki s\u00fcre\u00e7lerin \u00e7o\u011funlu\u011fu devam etmektedir.<\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131nda en az 5 vaka da e\u015flerden birinin T\u00fcrkiye Cumhuriyeti vatanda\u015f\u0131 oldu\u011fu karma evlilikler de bu muameleye maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Vakalar\u0131n \u00e7o\u011funda kad\u0131n yabanc\u0131 uyruklu ve T\u00fcrk e\u015fi Past\u00f6r (dini \u00f6nder) konumundad\u0131r. Ma\u011fdurun \u00e7o\u011fu vaka da Kilisede herhangi bir ruhani g\u00f6revi bulunmamaktad\u0131r. \u00c7o\u011fu ev han\u0131m\u0131d\u0131r. Bu durumda \u00a0aile b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc bozularak T\u00fcrkiye vatanda\u015f\u0131 olan Protestan \u00f6nder \u00fclkeden ayr\u0131lmaya zorlanmaktad\u0131r. Yine 2020 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde e\u015finin kilise \u00f6nderi olmas\u0131 ve aktif kilise faaliyetlerine kat\u0131lmas\u0131 nedeni ile bir ki\u015finin vatanda\u015fl\u0131k ba\u015fvurusu reddedilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Derne\u011fimiz, \u00fclkemizin egemenlik hakk\u0131na, yani \u00fclkemizde kimin bulunup bulunmayaca\u011f\u0131na karar verme hakk\u0131na, sayg\u0131 duymakla birlikte bu ki\u015filerin Hristiyan olmalar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka neden olmaks\u0131z\u0131n bu muameleye maruz kalmas\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fck bir hak ihlali ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k olarak g\u00f6rmektedir.<\/p>\n<p>Kiliselerin su\u00e7 i\u015fliyormu\u015f gibi g\u00f6sterilmesi ve tamamen yasal toplant\u0131lara kat\u0131lmak su\u00e7mu\u015f gibi insanlar\u0131n hayatlar\u0131n\u0131n alt \u00fcst edilmesi bizi derinden \u00fczmektedir. \u00d6zellikle T\u00fcrkiye vatanda\u015f\u0131 ve vatanda\u015f olmayan ki\u015filer aras\u0131ndaki evliliklerde ailelerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ma\u011fduriyet g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, \u00fclkemizde Protestan toplulu\u011fun hedef haline getirildi\u011fi izlenimi vermektedir. Bu durum yerel Protestan toplumunda derin bir endi\u015feye neden olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>T\u00fczel Ki\u015filik \/ \u00d6rg\u00fctlenme Hakk\u0131<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fczel ki\u015filik sorunu T\u00fcrkiye\u2019deki \u00f6zellikle az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131n olmakla birlikte t\u00fcm dini gruplar\u0131n sorunudur. Protestan toplumu a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bu sorunu dernekler ve vak\u0131flar kurarak veya kurulu bir derne\u011fin\/vakf\u0131n temsilcili\u011fini alarak \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etmektedir.<\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131 itibariyle, Protestan toplumu \u00fcyelerinin kurdu\u011fu 10 vak\u0131f, 12 vak\u0131f temsilcili\u011fi, 34 kilise derne\u011fi ve bunlara ba\u011fl\u0131 53 temsilcilik bulunmaktad\u0131r. Geri kalan topluluklar\u0131n herhangi bir t\u00fczel ki\u015fili\u011fi bulunmamaktad\u0131r. T\u00fczel ki\u015filik kazanma e\u011filimi ve iste\u011fi devam etmektedir. Ancak dernekler ve vak\u0131flar \u2018kilise\u2019 veya \u2018ibadet yeri\u2019 olarak kabul edilmemektedir. Dini topluluklar\u0131n t\u00fczel ki\u015filik kazanma sorunu tam olarak \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulamam\u0131\u015ft\u0131r. Mevcut yasal yol, topluluklar\u0131n \u2018dini topluluk\u2019 olarak yasal bir kimli\u011fi olmas\u0131na f\u0131rsat vermemektedir. Buna ek olarak, mevcut \u2018dernekle\u015fme\u2019 yolu, pek \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck kilise i\u00e7in karma\u015f\u0131k ve uygulanmas\u0131 zor g\u00f6r\u00fcnmektedir. Yine vak\u0131flar\u0131n kurulu\u015f maliyetlerinin y\u00fcksek olmas\u0131 ve uzun hukuki prosed\u00fcr k\u00fc\u00e7\u00fck topluluklar\u0131n t\u00fczel ki\u015filik kazanmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rmaktad\u0131r. K\u00fc\u00e7\u00fck Protestan topluluklar\u0131 bu sorunu daha \u00e7ok var olan bir kilise derne\u011finin veya vakf\u0131n temsilcili\u011fini alarak \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Vak\u0131f kurulmas\u0131na izin verildikten sonra son y\u0131llarda kiliselerin vak\u0131fla\u015fma e\u011filimi a\u011f\u0131rl\u0131k kazanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde Dernekler kanununda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler<a href=\"#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>, \u00f6zellikle kayyum atama, faaliyetten men etme, derne\u011fin ve y\u00f6neticilerinin mal varl\u0131\u011f\u0131na el koyma, \u00fcyelerin bildirilmesi, yard\u0131m toplama usullerinde ki de\u011fi\u015fiklikler vb. dernekle\u015fme yoluyla \u00f6rg\u00fctlenme hakk\u0131n\u0131n k\u0131s\u0131tlanabilme riski ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. Bu nedenlerle Protestan topluluklar\u0131 dernek kurmakta zorlanacakt\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130nanc\u0131 A\u00e7\u0131klama Zorunlulu\u011fu<\/strong><\/p>\n<p>Yeni kimlik kartlar\u0131nda, din hanesinin kimli\u011fin g\u00f6r\u00fcnen b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de\u011fil de \u00e7ip i\u00e7inde olmas\u0131 inanc\u0131 a\u00e7\u0131klama riskini azaltm\u0131\u015ft\u0131r. Nitekim son y\u0131llarda bu konuda \u015fikayetler yok denecek kadar azalm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak din hanesinin kay\u0131tlardan tamamen kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ki\u015finin s\u00f6zl\u00fc beyan\u0131n\u0131n esas al\u0131nmas\u0131 insan haklar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan gerekli olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Zorunlu Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi derslerinden muafiyet i\u00e7in ki\u015finin inanc\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak, hatta ispat etmek zorunda kalmas\u0131 hak ihlali olarak devam etmektedir. Bu konunun \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in A\u0130HM ve yerel mahkeme kararlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 gerekmektedir.<a href=\"#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Covid-19 Salg\u0131n\u0131, Kiliselere Etkileri ve Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k<\/strong><\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131nda t\u00fcm d\u00fcnya ile birlikte \u00fclkemizi de etkisi alt\u0131na alan Covid-19 salg\u0131n\u0131 t\u00fcm toplumla birlikte Protestan toplumunu da etkisi alt\u0131na alm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bu d\u00f6nemde \u00f6zellikle hafta sonu yasaklar\u0131ndan en \u00e7ok etkilenen kesim Pazar g\u00fcn\u00fcn\u00fcn ibadet g\u00fcn\u00fc olmas\u0131 nedeni ile Hristiyan vatanda\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>K\u0131s\u0131tlama kararlar\u0131 al\u0131n\u0131rken Hristiyan vatanda\u015flar g\u00f6z ard\u0131 edilmektedir. Hi\u00e7bir genelge ve y\u00f6nerge de kiliselerin toplant\u0131larda uymas\u0131 gereken kurallar belirtilmemi\u015f, konu ile ilgili bilgi edinme talepleri cevaplanmam\u0131\u015f ve genel bir a\u00e7\u0131klama ile ge\u00e7i\u015ftirilmi\u015ftir. Bu durum kiliselerde kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131k yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durumda Derne\u011fimiz, camilere uygulanan k\u0131s\u0131tlama kurallar\u0131n\u0131 referans alarak \u00a0kendi tavsiyelerimizi olu\u015fturarak kiliseler ile payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Derneklere getirilen faaliyet yasaklar\u0131n\u0131n kilise derneklerini de kapsay\u0131p kapsamad\u0131\u011f\u0131 uzun s\u00fcre belirsiz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra bilgi edinme kapsam\u0131nda sorulan soruya \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 \u0130stanbul \u0130l Sivil Toplumla \u0130li\u015fkilere M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn 24.12.2020 tarihli cevab\u0131nda Kilise derneklerinin de yasak kapsam\u0131nda oldu\u011fu belirtilmi\u015ftir. Ancak Camiler bu kapsam da de\u011filken kiliselerin bu kapsama al\u0131nmas\u0131 e\u015fitlik ilkesine ayk\u0131r\u0131d\u0131r ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k i\u00e7ermektedir.<\/p>\n<p>Ayn\u0131 \u015fekilde \u0130stanbul Esenyurt \u0130l\u00e7esinde 3 kilisenin pandemi \u00f6nlemleri \u00e7er\u00e7evesinde faaliyetlerinin durdurulmas\u0131 da endi\u015fe vericidir.<\/p>\n<p>Pazar g\u00fcnleri kilise g\u00f6revlilerinin internet yay\u0131n\u0131 yapabilmesi i\u00e7in k\u0131s\u0131tl\u0131 izin verilmesi olumlu bir geli\u015fme olmakla birlikte bir b\u00fct\u00fcn olarak de\u011ferlendirildi\u011finde zaten dezavantajl\u0131 olan Hristiyanlar pandemi d\u00f6neminde daha da a\u011f\u0131rla\u015fm\u0131\u015f bir dezavantaj ya\u015famaktad\u0131rlar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Diyalog<\/strong><\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131nda da H\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan ve\/veya resmi kurumlar taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen dini gruplar\u0131n davet edildi\u011fi toplant\u0131lara Protestan toplumu\/kilise temsilcileri davet edilmemi\u015ftir. Bu durum T\u00fcrk Protestan Toplumunu yok sayma, g\u00f6rmezden gelme e\u011filiminin devam etti\u011fini g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131nda ileti\u015fimsizlik \u00f6zellikle pandemi s\u00fcrecinde kiliseleri olumsuz etkilemi\u015ftir.<\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131nda baz\u0131 belediyeler ile yak\u0131n ileti\u015fim s\u00f6z konusu olmu\u015ftur. Ancak ilgili t\u00fcm kamu kurumlar\u0131n\u0131 kapsayacak bir ileti\u015fimi arzulamaktay\u0131z.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Protestan toplumu ba\u015fta H\u00fck\u00fcmet, TBMM ve belediyeler olmak \u00fczere t\u00fcm kamu kurumlar\u0131 ile ili\u015fkilerin geli\u015fmesine \u00f6nem vermeye devam etmektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Tavsiyeler<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>H\u00fck\u00fcmet veya kamu kurulu\u015flar\u0131n\u0131n Protestan toplumunu ilgilendiren konulardaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda toplumumuzla diyalog halinde olmas\u0131, \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131na ve sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesine katk\u0131 sunacakt\u0131r. Ya\u015fan\u0131lan tecr\u00fcbeler g\u00f6stermi\u015ftir ki, ileti\u015fim kanallar\u0131 a\u00e7\u0131k oldu\u011funda bir\u00e7ok sorun h\u0131zl\u0131ca \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmu\u015ftur.<\/li>\n<li>Hristiyanlara kar\u015f\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fczl\u00fck ve nefret s\u00f6ylemlerinin 2020 y\u0131l\u0131nda ciddi oranda azalmakla birlikte devam etmi\u015ftir. \u00d6zellikle \u015fik\u00e2yet konusu olan su\u00e7larda cezas\u0131zl\u0131k ciddi bir endi\u015fe ve g\u00fcvensizlik kayna\u011f\u0131d\u0131r. Var olan yasalar\u0131n yoruma a\u00e7\u0131k olmayacak \u015fekilde g\u00fcncellenmesi, nefret s\u00f6ylemi ve nefret su\u00e7lar\u0131 ile ilgili yoruma a\u00e7\u0131k olmayacak \u015fekilde net ifadeler i\u00e7eren yasal d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in \u00f6nemli bir ad\u0131m olacakt\u0131r. Nefret s\u00f6ylemi ve nefret su\u00e7u ile ilgili olarak kamuoyunu bilgilendirici, fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131c\u0131 KAMU SPOTLARI haz\u0131rlanarak yay\u0131nlamak ise halk\u0131n e\u011fitiminde ve k\u00fclt\u00fcr d\u00fczeyinde paradigma de\u011fi\u015fikli\u011finin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acakt\u0131r.<\/li>\n<li>T\u00fcrkiye\u2019de tarihsel olarak kilise binalar\u0131 bulunmayan Protestan toplumu i\u00e7in ibadet yeri kurma sorunu, y\u0131llard\u0131r devam eden ve bir t\u00fcrl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmam\u0131\u015f, dini d\u0131\u015fa vurma hakk\u0131n\u0131n temel bir unsuru olarak g\u00fcncelli\u011fini korumaktad\u0131r. Bu konuda acil olarak merkezi ve yerel yetkililerin gereken ad\u0131mlar\u0131 atmalar\u0131 gerekmektedir. Hristiyanlar\u0131n da mescit benzeri k\u00fc\u00e7\u00fck ibadet yerleri (\u015fapel) kurabilmelerinin \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r. Belediyeler, K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve di\u011fer resmi kurulu\u015flar, ellerinde bulunan ve amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lan kilise binalar\u0131n\u0131 en az\u0131ndan pazar g\u00fcnleri ve\/veya dini bayramlarda kilise cemaatlerinin kullan\u0131m\u0131na a\u00e7mal\u0131d\u0131r. Yeni ibadet yerleri kurulmas\u0131 i\u00e7in arsa tahsisi vb. konularda kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 tutum al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Kilise derneklerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak, \u00f6zellikle dini ama\u00e7la toplanma ve dini yayma, ibadet konusunda haklar\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir.<\/li>\n<li>Pandemi s\u00fcrecinde uygulanan k\u0131s\u0131tlamalarda Hristiyan vatanda\u015flar\u0131nda durumlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>\u0130nsan haklar\u0131 e\u011fitimi \u00e7er\u00e7evesinde, ilgili kamu g\u00f6revlilerine din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hakk\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi konusunda e\u011fitim verilmelidir.<\/li>\n<li>Ajanla\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yerine a\u00e7\u0131k ileti\u015fim kanallar\u0131 a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n, Hristiyan ailelerin ve \u00e7ocuklar\u0131n maruz kald\u0131klar\u0131 ve maruz kalma riskleri bulunan sosyal bask\u0131y\u0131 ve damgalanmay\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, \u015fik\u00e2yet edilmesini beklemeden, okullarda ve s\u0131n\u0131flarda gayrim\u00fcslim \u00f6\u011frencilerin haklar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmesi ve okullar\u0131 muafiyet konusunda d\u00fczenli olarak bilgilendirmesi beklenmektedir. Bir arada ya\u015famaya ve inan\u00e7lara sayg\u0131ya dayal\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn geli\u015fmesi konusunda temenninin \u00f6tesinde ad\u0131mlar at\u0131lmal\u0131 ve uygulama denetlenmelidir.<\/li>\n<li>Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi dersinden Muafiyet Hakk\u0131 i\u00e7in ki\u015finin beyan\u0131 esas al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Toplum i\u00e7inde farkl\u0131 dinlere mensup ki\u015filere kar\u015f\u0131 anlay\u0131\u015f ve bu ki\u015filerin de T\u00fcrkiye Cumhuriyeti vatanda\u015f\u0131 olarak e\u015fit haklara sahip oldu\u011fu fikri ve bir arada ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fc, ba\u015fta Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olmak \u00fczere, merkezi ve yerel y\u00f6netimlerce aktif olarak g\u00fcndeme getirilmeli ve te\u015fvik edilmelidir.<\/li>\n<li>\u0130fade ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sayg\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, medyada yer alan ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fczl\u00fc\u011fe, nefret s\u00f6ylemine, k\u0131\u015fk\u0131rtmaya ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa neden olabilecek yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel yay\u0131nlar hakk\u0131nda, h\u0131zl\u0131 ve etkin bir \u015fekilde denetim mekanizmas\u0131 kurulmas\u0131 gerekmektedir. Adli makamlar\u0131n \u015fik\u00e2yet beklemeden nefret su\u00e7lar\u0131 ve s\u00f6ylemleri ile ilgili resen harekete ge\u00e7meleri sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Yerel medya mensuplar\u0131n\u0131n (muhabir ve k\u00f6\u015fe yazarlar\u0131n\u0131n) nefret s\u00f6ylemi konusunda bilin\u00e7lendirilmesi, fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in e\u011fitimlere t\u00e2bi tutulmas\u0131 i\u00e7in gerek bas\u0131n meslek kurulu\u015flar\u0131n\u0131n gerekse di\u011fer sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin \u00e7al\u0131\u015fma yapmas\u0131 gerekmektedir.<\/li>\n<li>Sosyal Medya \u015firketlerinin T\u00fcrkiye ofislerinde veya T\u00fcrk\u00e7e b\u00f6l\u00fcmlerinde \u00f6zellikle denetleme biriminde g\u00f6revli personele nefret s\u00f6ylemi konusunda bilin\u00e7lendirme e\u011fitimi verilmeli ve bu y\u00f6ndeki \u015fikayetlerin daha s\u0131k\u0131 bir \u015fekilde denetlenmeli, bu payla\u015f\u0131mlar\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 hesaplar\u0131n kapat\u0131lmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ayn\u0131 ki\u015filerin yeni hesap a\u00e7arak daha da nefret dolu payla\u015f\u0131m yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilecek mekanizma veya algoritmalar olu\u015fturulmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<li>Yabanc\u0131 uyruklu Protestan Toplumu \u00fcyelerinin b\u00fcy\u00fck bir \u015fok ile ani \u015fekilde \u00fclkemize sokulmama uygulamas\u0131 kald\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. Herhangi bir su\u00e7 iddias\u0131 olmadan, sadece dini inan\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 insanlar\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 bu durum sonland\u0131r\u0131lmal\u0131d\u0131r. \u00dclkemizde kalmas\u0131 uygun g\u00f6r\u00fclmeyen ki\u015filerin objektif, hukuka dayal\u0131, herkes i\u00e7in ge\u00e7erli uygulamalara tabi tutulmas\u0131 gerekmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla,<br \/>\n<strong>Protestan Kiliseler Derne\u011fi<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> Ev topluluklar\u0131; herhangi bir kamusal g\u00f6r\u00fcn\u00fcl\u00fcrg\u00fc olmayan, topluluk \u00fcyelerinin evlerinde d\u00fczenli olarak bir araya gelen gruplar\u0131 ifade etmektedir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> \u00d6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131l (2022) topluluk \u00fcyelerinin g\u00f6r\u00fc\u015flerini ve tecr\u00fcbelerini de i\u00e7eren daha geni\u015f kapsaml\u0131 bir rapor yay\u0131nlanmas\u0131 planlanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a>\u00a0 2009 Y\u0131l\u0131ndan \u00f6nce \u201cBirlik\u201d ifadesi kullan\u0131lmaktayd\u0131. http:\/\/www.protestankiliseler.org\/?page_id=638<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a>\u00a0 Toplumumuz, herkes i\u00e7in inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunmaktad\u0131r. Bu hak inanmama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de i\u00e7ermektedir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> <a href=\"https:\/\/www.hristiyanhaber.net\/2020\/07\/29\/200-gundur-kayip\/\">https:\/\/www.hristiyanhaber.net\/2020\/07\/29\/200-gundur-kayip\/<\/a> <a href=\"https:\/\/www.hristiyanhaber.net\/2020\/07\/29\/hac-kararina-kuran-ayetli-gerekce\/\">https:\/\/www.hristiyanhaber.net\/2020\/07\/29\/hac-kararina-kuran-ayetli-gerekce\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.hristiyanhaber.net\/2020\/05\/09\/kilisenin-kapisini-yakmak-istedi\/\">https:\/\/www.hristiyanhaber.net\/2020\/05\/09\/kilisenin-kapisini-yakmak-istedi\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.hristiyanhaber.net\/2020\/02\/14\/mezarda-bile-haca-tahammul-yok\/\">https:\/\/www.hristiyanhaber.net\/2020\/02\/14\/mezarda-bile-haca-tahammul-yok\/<\/a><\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Muafiyet Hakk\u0131, Din \u00d6\u011fretimi Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc E\u011fitim ve \u00d6\u011fretim Y\u00fcksek Kurulu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n 9 Temmuz 1990 g\u00fcn ve 1 say\u0131l\u0131 <em>&#8220;Az\u0131nl\u0131k okullar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan ilk ve orta \u00f6\u011fretim okullar\u0131nda \u00f6\u011frenim g\u00f6ren T\u00fcrkiye Cumhuriyeti uyruklu, Hristiyanl\u0131k ve Musevi dinlerine mensup \u00f6\u011frencilerin bu dinlerden birine mensup olduklar\u0131n\u0131 belgelendirmeleri kayd\u0131yla Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi dersine girmelerinin zorunlu olmad\u0131\u011f\u0131, ancak bu derse girmek istedikleri takdirde velilerinden yaz\u0131l\u0131 dilek\u00e7e getirmelerinin gerekli oldu\u011fu hususunun kabul\u00fc kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131&#8221; <\/em>karar\u0131na istinaden uygulanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> https:\/\/www.hukukihaber.net\/egitim\/mahkeme-zorunlu-din-dersinden-muafiyet-sartini-hukuka-aykiri-buldu-h344451.html<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> <a href=\"https:\/\/siviltoplum.gov.tr\/ankara\/cok-onemli-duyuru-5253-sayili-dernekler-kanununda-bazi-degisiklikler-yapildi\">https:\/\/siviltoplum.gov.tr\/ankara\/cok-onemli-duyuru-5253-sayili-dernekler-kanununda-bazi-degisiklikler-yapildi<\/a><\/p>\n<p>https:\/\/www.siviltoplum.gov.tr\/ankara\/dernekler-kanunu-ve-yardim-toplama-kanununda-onemli-degisiklikler-yapildi<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> https:\/\/www.hukukihaber.net\/egitim\/mahkeme-zorunlu-din-dersinden-muafiyet-sartini-hukuka-aykiri-buldu-h344451.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Giri\u015f, Arka Plan ve \u00d6zet Uzun y\u0131llard\u0131r T\u00fcrkiye Protestan Toplumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan haz\u0131rlanan Hak \u0130hlalleri \u0130zleme Raporu\u2019nu bu y\u0131lda kamuoyuna sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla sunuyoruz. Bu rapor da \u00f6ncelikle \u015funlar\u0131 bulacaks\u0131n\u0131z : &#8211; T\u00fcrkiye Protestanlar\u0131n\u0131 tan\u0131mayanlar i\u00e7in \u00f6zet \u015fekilde tarihsel ve sosyolojik bilgiler &#8211; Topluluk i\u00e7inde yap\u0131lan y\u00fcz y\u00fcze g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden elde edilen genel endi\u015fe noktalar\u0131 &#8211; Raporun Amac\u0131 &#8211; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_genesis_hide_title":false,"_genesis_hide_breadcrumbs":false,"_genesis_hide_singular_image":false,"_genesis_hide_footer_widgets":false,"_genesis_custom_body_class":"","_genesis_custom_post_class":"","_genesis_layout":""},"categories":[38],"tags":[],"views":4468,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1034"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1034"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1034\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1037,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1034\/revisions\/1037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1034"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1034"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1034"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}