{"id":716,"date":"2014-01-28T22:37:54","date_gmt":"2014-01-28T19:37:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.beyazhosting.com\/tek\/?p=716"},"modified":"2014-07-07T22:44:15","modified_gmt":"2014-07-07T19:44:15","slug":"2011-hak-ihlalleri-izleme-raporu-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/?p=716","title":{"rendered":"2013 Hak \u0130hlalleri \u0130zleme Raporu"},"content":{"rendered":"

Giri\u015f ve \u00d6zet<\/strong>
\nProtestan Kiliseler Derne\u011fi,[1]<\/strong> ulusal ve uluslararas\u0131 yasalarda, \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi\u2019nde yer verilen en temel insan haklar\u0131ndan olan inan\u00e7 ve fikir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn herkes i\u00e7in ve her yerde hayata ge\u00e7mesini temenni etmekte ve bunun i\u00e7in \u00e7aba sarf etmektedir. \u00dclkemizde din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, genel olarak uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 ve anayasal g\u00fcvence alt\u0131ndad\u0131r. Son y\u0131llarda bu konuda \u00f6nemli ve baz\u0131 alanlarda olumlu geli\u015fmeler ya\u015fanmakla birlikte, baz\u0131 temel sorunlar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektedir. T\u00fcrkiye\u2019de inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn geli\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flamas\u0131 amac\u0131yla, Protestan toplumunun 2013 y\u0131l\u0131nda din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu baz\u0131 deneyimleri, sorunlar\u0131 ve olumlu geli\u015fmeleri ortaya koyan bir rapor haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.[2] 2013 y\u0131l\u0131ndaki durum k\u0131saca \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir:<\/p>\n

Hristiyanlara y\u00f6nelik nefret su\u00e7lar\u0131 2013 y\u0131l\u0131nda da devam etmi\u015f, Protestanlara ve kiliselerine y\u00f6nelik fiziksel sald\u0131r\u0131lar g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130badet yeri kurma ve ibadet i\u00e7in kullan\u0131lan mek\u00e2nlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme konusunda sorunlar devam etmektedir. Dernekle\u015fme, topluluklar\u0131n t\u00fczel ki\u015filik kazanmas\u0131na k\u0131smi bir yarar sa\u011flam\u0131\u015f olsa da tam bir \u00e7\u00f6z\u00fcm getirememi\u015ftir. Baz\u0131 olumlu geli\u015fmeler olmakla birlikte, okullarda Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi (DKAB) dersleri ve m\u00fcfredata yeni koyulan se\u00e7meli dersler \u00e7er\u00e7evesinde baz\u0131 sorunlar ya\u015fanmaya devam etmektedir. Ayr\u0131ca, 2013 y\u0131l\u0131nda da, Hristiyan din g\u00f6revlisi yeti\u015ftirme hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde herhangi bir ilerleme olmam\u0131\u015ft\u0131r. Baz\u0131 yabanc\u0131 uyruklu din adamlar\u0131 ve cemaat \u00fcyeleri vize alamamalar\u0131 veya s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmeleri nedeni ile T\u00fcrkiye\u2019yi terk etmek zorunda b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kimliklerde bulunan din hanesi 2013 y\u0131l\u0131nda da varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeye ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk olu\u015fturmaya devam etmektedir. Malatya\u2019da \u00fc\u00e7 Hristiyan’\u0131n 2007 y\u0131l\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ile ilgili dava devam etmektedir.<\/p>\n

\u00d6te yandan umut verici baz\u0131 olumlu geli\u015fmelere dikkat \u00e7ekmek gerekir. \u00d6nceki y\u0131llarda Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n okullar\u0131 konuyla ilgili bilgilendirmesinin neticesinde, 2013 y\u0131l\u0131nda zorunlu DKAB dersine Protestan \u00f6\u011frencilerin kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n zorlanmas\u0131 ile ilgili \u015fik\u00e2yetler azalm\u0131\u015ft\u0131r. Ayr\u0131ca, 2012 y\u0131l\u0131nda okullarda Hristiyan \u00f6\u011frencilere Hristiyanl\u0131k dersi verilmesi ile ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flam\u0131\u015f ve cemaatlerin kat\u0131l\u0131m\u0131 ile ders kitab\u0131 ve m\u00fcfredat\u0131 haz\u0131rlanmaya ba\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak 2013 y\u0131l\u0131nda kitap haz\u0131rlanmakla birlikte bu konuda hen\u00fcz bir ilerleme olmam\u0131\u015ft\u0131r. Protestan toplumu, di\u011fer dini liderler ile birlikte Ba\u015fbakanl\u0131\u011fa davet edilmi\u015f, Ba\u015fbakan\u2019a sorunlar\u0131n\u0131 ve g\u00f6r\u00fc\u015flerini do\u011frudan ifade etme f\u0131rsat\u0131 bulmu\u015ftur. 2013 y\u0131l\u0131nda, ibadet ama\u00e7l\u0131 kullan\u0131lan yerlere y\u00f6nelik kapat\u0131lma giri\u015fimi olmam\u0131\u015ft\u0131r.\u00a0 2013 y\u0131l\u0131nda baz\u0131 Do\u011fu\u015f Bayram\u0131 (Noel) kutlamalar\u0131n\u0131n kamuya a\u00e7\u0131k alanda ve toplum i\u00e7inde yap\u0131lmas\u0131 talebine kar\u015f\u0131l\u0131k izin konusunda sorun ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r. Kutlamalar s\u0131ras\u0131nda herhangi bir taciz veya engelleme ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmam\u0131\u015f olmas\u0131 ve bayram kutlamalar\u0131n\u0131n halkla i\u00e7 i\u00e7e ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131 son derece sevindiricidir.<\/p>\n

Nefret Su\u00e7lar\u0131 Kapsam\u0131nda S\u00f6zl\u00fc ve Fiziksel Sald\u0131r\u0131lar<\/strong>
\n–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 14 Ocak 2013 tarihinde, \u0130stanbul Protestan Kilisesi Vakf\u0131\u2019na ba\u011fl\u0131 \u0130zmit Protestan Kilisesi \u00f6nderine y\u00f6nelik bir suikast haz\u0131rland\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle, \u0130zmit\u2019te, bir k\u0131sm\u0131 kilise toplant\u0131lar\u0131na devam eden 9 ki\u015fi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Daha sonra bu \u015f\u00fcphelilerden biri tutuklanm\u0131\u015f, ikisi adli kontrol tedbirleri uygulanarak serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f, di\u011fer \u015f\u00fcpheliler de serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Olay\u0131n \u00fcst\u00fcnden bir y\u0131l ge\u00e7mi\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen iddianame haz\u0131rlanmam\u0131\u015f ve dosyaya gizlilik karar\u0131 verilmi\u015ftir. Dosyan\u0131n durumu hakk\u0131nda bilgi al\u0131namamakla birlikte dosyan\u0131n g\u00f6revsizlik kararlar\u0131 ile \u0130stanbul, \u0130zmit savc\u0131l\u0131klar\u0131 aras\u0131nda gidip geldi\u011fi, anla\u015fmazl\u0131\u011f\u0131n giderilmesi i\u00e7in dosyan\u0131n Yarg\u0131tay\u2019a g\u00f6nderildi\u011fi belirtilmi\u015ftir. Kilise \u00f6nderine koruma tahsis edilmemi\u015ftir. Bu bilinmezlik ve gizlilik karar\u0131 toplulukta tedirginlik yaratmaya devam ettirmektedir.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 27 Nisan 2013 tarihinde, Kurtulu\u015f Kiliseleri Derne\u011fi\u2019nin \u0130stanbul Ata\u015fehir temsilcili\u011fine 30-40 ki\u015filik bir grup ta\u015flar ve yumurtalar ile sald\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u00e7eriye girmeye \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ra\u011fmen kap\u0131 kapal\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in i\u00e7eri giremeyen grup, kilise tabelas\u0131, cam ve temsilcilik giri\u015fine zarar vererek uzakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130\u00e7erde dernek g\u00f6n\u00fcll\u00fcs\u00fc bir bayan yaln\u0131z oldu\u011fundan dolay\u0131 b\u00fcy\u00fck korku ve panik ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Dernek temsilcili\u011fi onar\u0131m yaparak \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na devam etmekle birlikte sald\u0131rganlardan kimse yakalanmam\u0131\u015ft\u0131r. Koruma tahsis edilmemi\u015ftir.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 05 Kas\u0131m 2013 tarihinde, Samsun Agape Kilisesi \u00f6nderi, ge\u00e7mi\u015fte kilise toplant\u0131lar\u0131na kat\u0131lan bir gen\u00e7 taraf\u0131ndan telefon ile tehdit edilmi\u015ftir. Daha sonra bu ki\u015finin silah teminine \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 ve kilise \u00f6nderine y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131 polis taraf\u0131ndan tespit edilmi\u015f ve ki\u015fi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu durum \u00fczerine kilise \u00f6nderi \u015fik\u00e2yette bulunmu\u015f ama yap\u0131lan aramalarda herhangi bir su\u00e7 aleti bulunamad\u0131\u011f\u0131ndan ki\u015fi serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Ki\u015finin e-posta yolu ile tacize devam etmesi \u00fczerine \u015fik\u00e2yet yenilenmi\u015ftir. Ancak hen\u00fcz bir geli\u015fme olmam\u0131\u015ft\u0131r. Kilise \u00f6nderinin korumas\u0131 devam etmektedir.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 28 Kas\u0131m 2013 tarihinde, ge\u00e7mi\u015fte Malatya Zirve katliam\u0131n\u0131n tan\u0131klar\u0131ndan ve ma\u011fdurlar\u0131ndan olan Protestan toplumu \u00fcyesi bir ki\u015fiye y\u00f6nelik tehdit ve taciz telefonlar\u0131 \u00fczerine su\u00e7 duyurusunda bulunulmu\u015f, numaralar gizli ve ankes\u00f6rl\u00fc telefonlardan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hen\u00fcz \u015f\u00fcpheliler tespit edilememi\u015ftir. Savc\u0131l\u0131\u011f\u0131n soru\u015fturmas\u0131 devam etmektedir.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 28 Kas\u0131m 2013 tarihinde, Ankara Kurtulu\u015f Kilisesi \u00f6n\u00fcnde bir ki\u015fi ba\u011f\u0131r\u0131p k\u00fcf\u00fcr ederek kiliseye girmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, polise haber verilmi\u015f, ancak polisin ge\u00e7 gelmesi nedeni ile ki\u015fi yakalanamam\u0131\u015ft\u0131r. Su\u00e7 duyurusunda bulunulmu\u015ftur.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 15 Aral\u0131k 2013 tarihinde, Ankara Kurtulu\u015f Kilisesi\u2019ne h\u0131rs\u0131z girmi\u015f ve g\u00fcvenlik kay\u0131tlar\u0131n\u0131n tutuldu\u011fu bilgisayar \u00e7al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Su\u00e7 duyurusunda bulunulmu\u015f, ancak \u015f\u00fcpheliler hen\u00fcz yakalanamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 29 Aral\u0131k 2013 tarihinde, Mardin\u2019de Hristiyanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7en 24 ya\u015f\u0131ndaki bir gen\u00e7 erkek, akrabalar\u0131 ve Suriye uyruklu bir ki\u015fi taraf\u0131ndan ka\u00e7\u0131r\u0131larak \u0131ss\u0131z bir yere g\u00f6t\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Burada darp edilmi\u015f ve bo\u011faz\u0131na b\u0131\u00e7ak dayanarak kelime-i \u015fahadet getirip M\u00fcsl\u00fcmanl\u0131\u011fa d\u00f6nmemesi durumunda \u00f6ld\u00fcr\u00fclece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Korkuya kap\u0131lan gen\u00e7 kelimeyi \u015fahadet getirip tekrar M\u00fcsl\u00fcman oldu\u011funu beyan ettikten sonra ailesine teslim edilmi\u015ftir. Hristiyan oldu\u011fu bilgisi akrabalar\u0131na ailesi taraf\u0131ndan bildirdi\u011fi i\u00e7in gen\u00e7 ailesine tepki g\u00f6stermi\u015f ve evden ayr\u0131lmak istemi\u015f ve Mardin\u2019de Protestan toplumuna \u00f6nderlik eden E.P.\u2019yi aram\u0131\u015f, durumu anlatmas\u0131 \u00fczerine kilise \u00f6nderi genci almak i\u00e7in gencin yan\u0131na gitmi\u015ftir. Genci arabaya ald\u0131ktan sonra iki araba etraflar\u0131n\u0131 sarm\u0131\u015f ve kilise \u00f6nderi polisi aram\u0131\u015ft\u0131r. Polis gelene kadar kilise \u00f6nderi darp edilmi\u015f ve darp edilirken defalarca \u00f6l\u00fcmle tehdit edilmi\u015ftir. Darp eden ki\u015filer \u00e7evredeki insanlar\u0131 tahrik etmeye \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f ve bir lin\u00e7 ortam\u0131 olu\u015fturulmak istenmi\u015ftir. Polisin gelmesi \u00fczerine kilise \u00f6nderi ve gen\u00e7 kurtar\u0131lm\u0131\u015f ve darp olay\u0131na kar\u0131\u015fan baz\u0131 \u015fah\u0131slar g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Kilise \u00f6nderi tehditler \u00fczerine koruma talebinde bulunmu\u015ftur. Ancak hen\u00fcz bir cevap verilmemi\u015ftir.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Protestan toplulu\u011funun 3 \u00f6nderinin olas\u0131 sald\u0131r\u0131lara kar\u015f\u0131 polis korumas\u0131 2013 y\u0131l\u0131nda da devam etmi\u015ftir.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Yarg\u0131ya yans\u0131m\u0131\u015f yukar\u0131daki ihlaller d\u0131\u015f\u0131nda Ankara, \u0130stanbul, \u015eanl\u0131urfa ve Gaziantep\u2019te tehdit, taciz ve sald\u0131r\u0131 haberleri taraf\u0131m\u0131za iletilmi\u015f, adli birimlere ve kolluk g\u00fc\u00e7lerine resmi olarak yans\u0131t\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan rapor i\u00e7inde ayr\u0131nt\u0131s\u0131na yer verilmemi\u015ftir.<\/p>\n

\u0130badet Yeri Kurma Hakk\u0131na \u0130li\u015fkin Sorunlar<\/strong>[3]<\/strong><\/p>\n

\u0130nan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olan yasal olarak ibadet yeri kurma konusunda sorunlar 2013 y\u0131l\u0131nda da Protestanlar i\u00e7in devam etmi\u015ftir. 2003 y\u0131l\u0131nda Avrupa Birli\u011fi 6. Uyum Paketi \u00e7er\u00e7evesinde, 3194 say\u0131l\u0131 \u0130mar Kanunu’nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerde, ‘cami’ kelimesi yerine kullan\u0131lan ‘ibadet yeri’ s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fc ile gayrim\u00fcslim vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n ibadet yeri ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanabilmesi hedeflenmi\u015ftir. Ancak, T\u00fcrkiye\u2019deki Protestan toplumunun ibadet yeri edinmedeki olumsuz tecr\u00fcbeleri, bu olumlu yasal geli\u015fmelerin yorum ve uygulanmas\u0131nda Protestan toplumunun ciddi engeller ve hak ihlalleri ile kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yasal haklar\u0131n\u0131 kullanamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koymaktad\u0131r. Konu ile ilgili \u00f6nemli sorunlardan biri de, belediyelerin oy kaybetme korkusu ve idarecilerin \u2018kilise yap\u0131lmas\u0131n\u0131 onaylayan ki\u015fi\u2019 olmak istememesi nedeniyle, ibadet yeri ba\u015fvurular\u0131n\u0131n reddedilmesi veya b\u00fcrokratik s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde sonu\u00e7suzlu\u011fa terk edilmesidir. Ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda yap\u0131lan ba\u015fvurular\u0131n olumsuzlukla sonu\u00e7lanmas\u0131 veya hala sonu\u00e7lanmamas\u0131 bu durumun belirgin kan\u0131t\u0131d\u0131r. Ayr\u0131ca kilise kurulmas\u0131 veya onaylanmas\u0131 taleplerinin, ba\u015fvurunun yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 kurumlar taraf\u0131ndan, sadece \u0130slam inanc\u0131n\u0131n temsilcisi oldu\u011funu belirten ve bu konuda \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fcten Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na y\u00f6nlendirilmesi veya Ba\u015fkanl\u0131ktan g\u00f6r\u00fc\u015f istenmesi de dikkat \u00e7ekmektedir. T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131nda, resmi kurulu\u015flar\u0131n tasarrufunda bulunan ve amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lan tarihi kilise binalar\u0131ndan pazar g\u00fcnleri ve\/veya bayram g\u00fcnlerinde dahi Hristiyan topluluklar\u0131n yararlanmas\u0131 engellenmektedir. Protestan toplumunun \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 bu sorunu dernekler kurarak veya var olan derneklerin veya vakf\u0131n temsilcili\u011fini alarak a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ancak bu durumda bu mek\u00e2nlar ibadet yeri olarak tan\u0131nmamakta, dernek yeri olarak kabul edilmektedirler. \u0130badet yeri stat\u00fcs\u00fcne sahip mek\u00e2nlar i\u00e7in sa\u011flanan kolayl\u0131k ve avantajlar\u0131 kullanamamaktad\u0131rlar.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 2013 y\u0131l\u0131 ba\u015f\u0131nda, Diyarbak\u0131r Protestan Kilisesi ve Gedikpa\u015fa Ermeni Protestan Kilisesi, Diyarbak\u0131r\u2019da restore edilen Ermeni Protestan Kilisesi\u2019ni (Surp Pirgi\u00e7) kullanmak i\u00e7in ba\u015fvurmu\u015f, ancak ba\u015fvurular\u0131na s\u00f6zl\u00fc olarak olumsuz cevap verilmi\u015ftir. Kilise, kad\u0131nlar\u0131n el becerilerinin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in Sur il\u00e7esi kaymakaml\u0131\u011f\u0131na kiraya verilmi\u015ftir.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 29 Kas\u0131m 2013 tarihinde, Kayseri B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi kullan\u0131m\u0131nda olan ve ge\u00e7mi\u015fte spor salonu olarak kullan\u0131lan tarihi Meryem Ana Kilisesi\u2019nin, Kayseri\u2019de ya\u015fayan Hristiyan vatanda\u015flar\u0131n ibadet yeri ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 i\u00e7in kullan\u0131m tahsisi konusunda \u0130stanbul Protestan Kilisesi Vakf\u0131\u2019n\u0131n ba\u015fvurusuna hen\u00fcz bir yan\u0131t verilmemi\u015ftir. Ancak bas\u0131nda \u00e7\u0131kan haberlere g\u00f6re yan\u0131t olumsuz olacakt\u0131r.[4]<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Kurtulu\u015f Kiliseleri Derne\u011fi\u2019nin uzun y\u0131llard\u0131r Ankara \u00c7ankaya Belediyesi\u2019ne yapt\u0131\u011f\u0131 ba\u015fvurular, bu y\u0131l farkl\u0131 bir mecraya do\u011fru ilerlemi\u015ftir. Belediye, il\u00e7e s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde ibadet i\u00e7in ayr\u0131lm\u0131\u015f yerlerin listesini \u015fifahen Kurtulu\u015f Kiliseleri Derne\u011fi ile payla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Kurtulu\u015f Kilisesi Derne\u011fi kendi ula\u015f\u0131m imkanlar\u0131na ve cemaatin da\u011f\u0131l\u0131m\u0131na uygun olabilecek iki yer belirlemi\u015ftir. \u0130lki i\u00e7in ba\u015fvuruda bulunarak yerin tahsis edilmesini talep etmi\u015ftir, ancak daha sonra s\u00f6z konusu arsan\u0131n daha \u00f6nceden ba\u015fka bir cami vakf\u0131na verildi\u011fi a\u00e7\u0131klamas\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kurtulu\u015f Kiliseleri Derne\u011fi bunun \u00fczerine ikinci yer i\u00e7in ada parsel bilgisi vererek yeniden ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur. Ancak ikinci yerin hazineye ait olmad\u0131\u011f\u0131 yan\u0131t\u0131 verilmi\u015ftir. Bunun \u00fczerine ba\u015fta \u00c7ankaya Belediyesi, Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, \u00e7e\u015fitli b\u00fcrokrat ve milletvekilleri ile bir\u00e7ok g\u00f6r\u00fc\u015fmeler yap\u0131lm\u0131\u015f, Cumhurba\u015fkan\u0131 Genel Sekreteri ile yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmede konu dile getirilmi\u015ftir. Ne var ki t\u00fcm bu g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden de bir sonu\u00e7 al\u0131namam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 08 A\u011fustos 2012 tarihinde, \u0130stanbul G\u00fcng\u00f6ren Protestan Kilisesi, ibadet yeri i\u00e7in G\u00fcng\u00f6ren Belediyesi\u2019ne yaz\u0131l\u0131 ba\u015fvuruda bulunmu\u015ftur. Dilek\u00e7eyi i\u015fleme koymak istemeyen yetkililer, belediyenin siyasi bir kurulu\u015f oldu\u011funu ve b\u00f6yle bir \u015feyin m\u00fcmk\u00fcn olamayaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6zl\u00fc olarak kilise \u00f6nderine iletmi\u015flerdir. Kilise \u00f6nderinin \u0131srar\u0131 \u00fczerine dilek\u00e7e bir g\u00fcn sonra i\u015fleme konmu\u015f ve Diyanet \u0130\u015fleri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131\u2019na g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in y\u00f6nlendirilmi\u015ftir. 2013 y\u0131l\u0131 Mart ay\u0131nda talebe olumsuz yan\u0131t verilmi\u015ftir.<\/p>\n

Uzun y\u0131llard\u0131r ya\u015fanan benzer tecr\u00fcbeler, Protestan toplumunda, hukuki prosed\u00fcr\u00fc izleyerek kilise kurma veya in\u015fa etme hakk\u0131n\u0131n pratikte m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131, bu hakk\u0131n sadece ka\u011f\u0131t \u00fczerinde kald\u0131\u011f\u0131 inanc\u0131n\u0131 k\u00f6kle\u015ftirmi\u015ftir.<\/p>\n

Dini Yayma Hakk\u0131<\/strong><\/p>\n

2013 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde bu hakk\u0131n yasal olarak kullan\u0131lmas\u0131nda ge\u00e7mi\u015f y\u0131llara g\u00f6re olumlu geli\u015fmeler olmakla birlikte, \u00e7o\u011funlu\u011fun inanc\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki gruplar\u0131n inan\u00e7lar\u0131n\u0131 yayma giri\u015fimleri tehdit olarak alg\u0131lanmaya devam edilmektedir. Baz\u0131 durumlarda bu tehdit devlet eli ile in\u015fa edilmektedir. Bu durumu g\u00f6steren en belirgin \u00f6rneklerden biri, \u0130lk\u00f6\u011fretim 8. S\u0131n\u0131f\u00a0 ‘\u0130nk\u0131lap Tarihi ve Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck’ kitab\u0131n\u0131n[5], Ulusal Tehditler k\u0131sm\u0131nda yer alan \u2018Misyonerlik Faaliyetleri\u2019 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131ndad\u0131r. Burada misyonerlik faaliyetleri ulusal tehdit olarak yer almaya devam etmektedir. Bu b\u00f6l\u00fcm\u00fcn kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ilgili 2010 y\u0131l\u0131nda Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 ile yaz\u0131\u015fmalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ve benzeri b\u00f6l\u00fcmlerin toplumda Hristiyanlara kar\u015f\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fczl\u00fc\u011f\u00fc artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131n, \u00e7e\u015fitli sald\u0131r\u0131lara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131n ifade edilmesine ra\u011fmen talebimizle ilgili olumsuz yan\u0131t al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r[6].<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 28 Mart tarihinde, Yalova I\u015f\u0131k Kilisesi, Dirili\u015f Bayram\u0131 (Paskalya) \u00f6ncesi halk\u0131 Hristiyanl\u0131k hakk\u0131nda bilgilendirmek ve tan\u0131t\u0131m yapmak i\u00e7in izin alarak \u00fc\u00e7 g\u00fcnl\u00fck stant a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u0130lk g\u00fcn sorunsuz ge\u00e7mesine ra\u011fmen, ikinci g\u00fcn baz\u0131 ki\u015filerin tepki g\u00f6stermesi \u00fczerine dernek yetkilileri emniyete \u00e7a\u011fr\u0131lm\u0131\u015f ve 30 Mart\u2019ta Ba\u015fbakan\u2019\u0131n Yalova\u2019y\u0131 ziyaret edece\u011fi ifade edilerek, provokasyonlar ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in stand\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 istenmi\u015ftir. Bu istek \u00fczerine stant, yasal izine sahip olmas\u0131na ra\u011fmen dernek yetkilileri taraf\u0131ndan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 12 Nisan tarihinde, Diyarbak\u0131r Protestan Kilisesi Hristiyanl\u0131k hakk\u0131nda halk\u0131n bilin\u00e7alt\u0131na yerle\u015fmi\u015f olan \u00f6nyarg\u0131lar\u0131 ve yanl\u0131\u015f anlamalar\u0131 gidermek i\u00e7in Diyarbak\u0131r, Ofis semti, Sanat Soka\u011f\u0131 olarak bilinen yerde belediyeden izin alarak stant a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Ancak baz\u0131 ki\u015filer tekbir getirerek orada kilise g\u00f6revlilerinin \u00fczerlerine y\u00fcr\u00fcyerek, \u201cSizin ibadetlerinize tahamm\u00fcl ediyoruz ama fazla ileri gitmeyin. Size burada stant a\u00e7t\u0131rtmay\u0131z. Kan d\u00f6k\u00fclecek, \u00e7abuk kald\u0131r\u0131n\u201d <\/em>gibi tehditler savurmu\u015flard\u0131r. Zab\u0131tan\u0131n stand\u0131n yan\u0131nda duran Diyarbak\u0131r Kilisesi g\u00f6revlilerine ricada bulunarak, \u201cEvet, izin ald\u0131n\u0131z ama l\u00fctfen masan\u0131z\u0131 kald\u0131r\u0131n, ger\u00e7ekten \u00e7ok k\u00f6t\u00fc \u015feyler olacak\u201d <\/em>ifadesi \u00fczerine stand\u0131 kald\u0131rm\u0131\u015flard\u0131r. Daha sonraki izin talepleri uygun g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 05 May\u0131s 2013 tarihinde, Samsun Agape Kilisesi Derne\u011fi\u2019nin \u00f6n\u00fcnde duran kitap stand\u0131 10 ki\u015filik bir gen\u00e7lik grubu taraf\u0131ndan da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f, \u0130nciller y\u0131rt\u0131larak kiliseye f\u0131rlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. G\u00fcvenlik kameralar\u0131 olay\u0131 tespit etmi\u015f ve olay adli makamlara bildirilmi\u015ftir.<\/p>\n

2013 y\u0131l\u0131nda kiliselerin gerekli izinleri alarak bir\u00e7ok tan\u0131t\u0131m faaliyeti yapt\u0131klar\u0131 bildirilmi\u015ftir. \u0130zin verme konusunda baz\u0131 olumsuz yakla\u015f\u0131mlara ra\u011fmen kamu g\u00f6revlilerinin 2013 y\u0131l\u0131nda daha a\u00e7\u0131k oldu\u011fu g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bunun yan\u0131nda bir\u00e7ok kilise ve bireyin inanc\u0131n\u0131 payla\u015fma ve yayma hakk\u0131n\u0131 kullan\u0131m\u0131nda kendilerine oto sans\u00fcr uygulad\u0131klar\u0131, izin verilmeyece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri ve \u00e7evrenin bask\u0131 yapmas\u0131ndan, bir olay \u00e7\u0131kmas\u0131ndan endi\u015fe ettikleri belirtilmi\u015ftir.<\/p>\n

Zorunlu Din Dersi <\/strong><\/p>\n

2013 y\u0131l\u0131nda Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi Dersi (DKAB) ile ilgili muafiyet hakk\u0131n\u0131 kullanma konusunda bildirilen \u015fik\u00e2yetler azalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Orta\u00f6\u011fretim ve Y\u00fcksek\u00f6\u011fretim giri\u015f s\u0131navlar\u0131nda DKAB dersi i\u00e7eri\u011finden soru gelece\u011fi ve muafiyet hakk\u0131n\u0131 kullanan \u00f6\u011frencilerin bu durumdan olumsuz etkilenece\u011fi endi\u015feleri aileler taraf\u0131ndan s\u0131kl\u0131kla bildirilmektedir.<\/p>\n

Okullarda 5-6 ve 9-10. s\u0131n\u0131f Hristiyan \u00f6\u011frencilerin, kendi inan\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenebilece\u011fi se\u00e7meli ders \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015flamas\u0131 ve dersin, m\u00fcfredat\u0131n ve materyallerin haz\u0131rlanmas\u0131nda cemaat temsilcilerinin g\u00f6rev almas\u0131 \u00f6nemli ve olumlu bir geli\u015fme olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. 5. ve 6. s\u0131n\u0131flar i\u00e7in ders kitab\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015f olup Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 onay\u0131na sunulmu\u015ftur. Ancak bu konuda hen\u00fcz bir ilerleme sa\u011flanmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu projenin en k\u0131sa zamanda uygulamaya ge\u00e7irilmesi beklenmektedir.<\/p>\n

Din G\u00f6revlisi Yeti\u015ftirememe Sorunu<\/strong><\/p>\n

2013 y\u0131l\u0131nda da, T\u00fcrkiye\u2019deki mevcut yasalar, Hristiyan din g\u00f6revlisi yeti\u015ftirilmesine veya herhangi bir \u015fekilde dini topluluk \u00fcyelerinin e\u011fitilmesi amac\u0131yla dinsel e\u011fitim verecek okullar a\u00e7\u0131lmas\u0131na olanak vermemektedir. Oysa din g\u00f6revlisi yeti\u015ftirme hakk\u0131, din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn temel ta\u015flar\u0131ndan biridir. Protestan toplumu bu sorunu \u015fimdilik usta \u00e7\u0131rak y\u00f6ntemi, yurt i\u00e7inde verilen seminerler ve yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00f6\u011frenci g\u00f6nderme gibi y\u00f6ntemlerle \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n

T\u00fczel Ki\u015filik \/ \u00d6rg\u00fctlenme Hakk\u0131<\/strong><\/p>\n

Protestan toplumu a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bu sorunu dernekler kurarak veya kurulu bir derne\u011fin temsilcili\u011fini alarak \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. 2013 y\u0131l\u0131 itibariyle, Protestan toplumu \u00fcyelerinin kurdu\u011fu 1 vak\u0131f 26 kilise derne\u011fi ve bunlara ba\u011fl\u0131 12 temsilcilik bulunmaktad\u0131r. Dernekle\u015fme s\u00fcreci devam etmektedir. Dernekler \u2018kilise\u2019 veya \u2018ibadet yeri\u2019 olarak kabul edilmemektedir. Ancak kilise kurmak i\u00e7in t\u00fczel ki\u015fili\u011fe sahip olma zorunlulu\u011funun oldu\u011fu, 2004 y\u0131l\u0131nda d\u00f6nemin Adalet Bakan\u0131 Cemil \u00c7i\u00e7ek taraf\u0131ndan belirtilmi\u015ftir.[7] Dini topluluklar\u0131n t\u00fczel ki\u015filik kazanma sorunu tam olarak \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulamam\u0131\u015ft\u0131r ve mevcut yasal yol, topluluklar\u0131n \u2018topluluk\u2019 olarak yasal bir kimli\u011fi olmas\u0131na f\u0131rsat vermemektedir. Buna ek olarak, mevcut \u2018dernekle\u015fme\u2019 yolu, pek \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck kilise i\u00e7in karma\u015f\u0131k ve uygulamas\u0131 zor g\u00f6r\u00fcnmekte ve k\u00fc\u00e7\u00fck topluluklar dernekle\u015fme yolu ile yasal bir kimlik edinme konusunda \u00e7aresizlik ya\u015famaya devam etmektedirler. Protestanlar d\u0131\u015f\u0131ndaki di\u011fer gayrim\u00fcslim gruplar\u0131n da t\u00fczel ki\u015filik kazanmak i\u00e7in dernekle\u015fme e\u011filiminde olduklar\u0131 dikkat \u00e7ekmektedir.<\/p>\n

\u0130nanc\u0131 A\u00e7\u0131klama Zorunlulu\u011fu<\/strong><\/p>\n

2013 y\u0131l\u0131nda da kimliklerdeki din hanesi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kimliklerdeki din hanesi, ki\u015fileri inan\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya zorlamakta ve ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015fma riskini art\u0131rmaktad\u0131r. \u0130nanc\u0131n kaydettirilmesinin se\u00e7meli olmas\u0131 da sorunu \u00e7\u00f6zmemektedir. \u00d6rne\u011fin, din derslerinden muafiyet hakk\u0131n\u0131 kullanmak isteyenler bu haneyi bo\u015f b\u0131rakma olana\u011f\u0131na sahip de\u011fildir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu ki\u015filer \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n din derslerinden muaf olmas\u0131 i\u00e7in Hristiyan olduklar\u0131n\u0131 kan\u0131tlamak zorundad\u0131rlar. Yeni olu\u015fturulacak kimliklerde din hanesinin olmamas\u0131n\u0131 beklemekte ve talep etmekteyiz.<\/p>\n

Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k<\/strong><\/p>\n

Hristiyanlara y\u00f6nelik ayr\u0131mc\u0131l\u0131k, hem bireysel hem de topluluk d\u00fczeyinde devam etmektedir. Kimliklerde bulunan din hanesi, g\u00fcndelik ya\u015famda ayr\u0131mc\u0131l\u0131k riskini art\u0131ran bir unsur olmaya devam etmektedir. Ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131n Protestan toplumu taraf\u0131ndan i\u00e7selle\u015ftirilmi\u015f olmas\u0131, kan\u0131tlamaya dair zorluklar, bu konuda mevzuat ve uygulaman\u0131n zay\u0131f olmas\u0131, ayr\u0131mc\u0131l\u0131k konusunda \u015fikayet ve davalar\u0131n yoklu\u011funu a\u00e7\u0131klamaktad\u0131r. Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ile M\u00fccadele ve E\u015fitlik Kanun Tasar\u0131s\u0131 olumlu bir geli\u015fme olarak g\u00f6r\u00fclmektedir. Bir an \u00f6nce yasala\u015fmas\u0131 beklenmektedir.<\/p>\n

–\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 2013 y\u0131l\u0131nda da T\u00fcrkiye\u2019deki bir\u00e7ok yabanc\u0131 uyruklu Protestan toplumu \u00fcyesi birey ve aile, oturum vizesini yenilememe veya s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 etme y\u00f6ntemiyle \u00fclkeden \u00e7\u0131kmaya zorlanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu ki\u015filer y\u0131llard\u0131r \u00fclkemizde ya\u015famakta ve \u00e7o\u011funun burada evleri ve yat\u0131r\u0131mlar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Bir\u00e7o\u011funun \u00e7ocuklar\u0131 e\u011fitim hayatlar\u0131na devam ederken bu uygulamalara maruz kalm\u0131\u015flard\u0131r. Bu durumdaki baz\u0131 ailelerin, din g\u00f6revlisi vizesi ba\u015fvurular\u0131n\u0131n ve vatanda\u015fl\u0131k ba\u015fvurular\u0131n\u0131n reddedilmesi ve sebep g\u00f6sterilmeksizin oturum izinlerinin yenilenmemesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde, bu uygulamaya sadece inan\u00e7lar\u0131ndan dolay\u0131 maruz kald\u0131klar\u0131 sonucu ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r.<\/p>\n

Medya<\/strong><\/p>\n

Ulusal medyada Hristiyanlara y\u00f6nelik karalay\u0131c\u0131 ve yanl\u0131\u015f bilgiler i\u00e7eren, objektiflikten uzak yay\u0131nlar\u0131n 2013 y\u0131l\u0131nda yayg\u0131n olmamas\u0131 olumlu kar\u015f\u0131lanmaktad\u0131r. Ancak 2013 y\u0131l\u0131nda yerel medyada ve \u0130nternet haberlerinde k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 ve karalay\u0131c\u0131 haberlerde art\u0131\u015f g\u00f6zlemlenmekte ve endi\u015fe ile takip edilmektedir.<\/p>\n

Malatya Davas\u0131<\/strong><\/p>\n

2007 y\u0131l\u0131nda Malatya\u2019da \u00fc\u00e7 Hristiyan\u0131n ac\u0131mas\u0131zca katledili\u015finin \u00fczerinden neredeyse 7 y\u0131l, davan\u0131n ba\u015flamas\u0131n\u0131n \u00fczerinden 6 y\u0131l ge\u00e7mi\u015ftir. 2012 y\u0131l\u0131nda mahkemeye sunulan yeni iddianame ve s\u00fcren dava, olay\u0131 azmettirmekle su\u00e7lanan ki\u015filer, gayrim\u00fcslimlere kar\u015f\u0131 nefret ortam\u0131n\u0131n nas\u0131l olu\u015fturuldu\u011funu, bu s\u00fcre\u00e7te kamu g\u00f6revlilerinin, medyan\u0131n ve sivil toplumun rol\u00fcn\u00fcn ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan detayl\u0131 bilgiler vermektedir. S\u00fcren davan\u0131n maddi ger\u00e7e\u011fi ortaya \u00e7\u0131kararak k\u0131sa s\u00fcrede sonu\u00e7lanmas\u0131n\u0131, gerek aileler, gerekse Protestan toplumu beklemektedir.<\/p>\n

Diyalog<\/strong><\/p>\n

Protestan toplumunu temsilen Protestan Kiliseler Derne\u011fi\u2019nin di\u011fer dini liderler ile birlikte Ba\u015fbakan ile do\u011frudan g\u00f6r\u00fc\u015fmesi ve sorunlar\u0131n\u0131 birinci elden iletme f\u0131rsat\u0131 bulmas\u0131, Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 Genel Sekreteri ile g\u00f6r\u00fc\u015fme, \u00f6nemli ve olumlu geli\u015fmeler olarak g\u00f6r\u00fclmektedir.<\/p>\n

Yine, 2013 y\u0131l\u0131nda, yurt genelinde ve baz\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131k havada kamuya a\u00e7\u0131k olarak yap\u0131lan Do\u011fu\u015f Bayram\u0131 (Noel) kutlamalar\u0131nda art\u0131\u015f ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130zin konusunda bir problem ya\u015fanmamas\u0131 ve etkinliklerin \u00e7o\u011funun sorunsuz ge\u00e7mesi \u00f6nemli ve olumlu bir geli\u015fmedir.<\/p>\n

Yeni Anayasa \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n durdurulmas\u0131 hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Tavsiyeler<\/strong><\/p>\n