{"id":855,"date":"2017-01-30T11:38:58","date_gmt":"2017-01-30T08:38:58","guid":{"rendered":"http:\/\/www.protestankiliseler.org\/?p=855"},"modified":"2017-02-06T11:39:23","modified_gmt":"2017-02-06T08:39:23","slug":"2016-hak-ihlalleri-izleme-raporu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/?p=855","title":{"rendered":"2016 Hak \u0130hlalleri \u0130zleme Raporu"},"content":{"rendered":"<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Giri\u015f ve \u00d6zet<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fcrkiye Protestan toplumu, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011fun\u00adlu\u011fu \u0130stanbul, Ankara ve \u0130zmir\u2019de olmak \u00fcze\u00adre, irili ufakl\u0131 yakla\u015f\u0131k 140\u2019dan fazla topluluktan olu\u015f\u00admaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Protestan topluluklar\u0131n kurdu\u011fu 5 vak\u0131f, 3 vak\u0131f temsilcili\u011fi, 34 kilise derne\u011fi ve bu derneklere ba\u011fl\u0131 30\u2019un \u00fczerinde temsil\u00adcilik bulunmaktad\u0131r. Geri kalan topluluklar\u0131n bir t\u00fczel ki\u015fili\u011fi bulunmamaktad\u0131r. Bunlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 25 tanesi ev toplulu\u011fudur, geri kalan ise kamusal bir mek\u00e2n\u0131 kullanan, ancak t\u00fczel ki\u015fili\u011fi olmayan topluluklard\u0131r.<\/p>\n<p>Protestan toplumu, T\u00fcrk Milli E\u011fitim sistemi i\u00e7erisinde kendi din g\u00f6revlilerini yeti\u015ftirme olana\u011f\u0131na sahip de\u011fildir. Protes\u00adtan toplumu, din adamlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011fun\u00adlu\u011funu kendi i\u00e7erisinde yeti\u015ftirmekte, k\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131nda bulunan ilahiyat okul\u00adlar\u0131nda e\u011fitim almakta, bir k\u0131sm\u0131 da yurt i\u00e7in\u00adde d\u00fczenlenen seminerler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile toplu\u00adluk \u00f6nderli\u011fi i\u00e7in gerekli bilgi ve becerileri edinebilmektedir. Yeterli yerli Protestan din adam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in baz\u0131 kiliselerin ruhani liderli\u011fini yabanc\u0131 uyruklu past\u00f6rler yapmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Protestan toplumu, hiyerar\u015fik ve merke\u00adzi bir yap\u0131ya sahip de\u011fildir. Her topluluk kendi i\u00e7inde ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak hareket etmektedir. Ancak Protestan Kiliseleri aras\u0131nda birlik, dayan\u0131\u015fma ve ortak hareket etme amac\u0131 ile 80\u2019li y\u0131llar\u0131n sonundan itibaren kilise past\u00f6rleri bir araya gelmeye ba\u015flam\u0131\u015f ve 90\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131ndan itibaren bu birliktelik yap\u0131sal bir ivme kazanarak k\u0131sa ad\u0131 TeK (Temsilciler Kurulu) olan Protestan Kiliseler Birli\u011fi kurulmu\u015ftur. Eski dernek yasalar\u0131ndaki s\u0131n\u0131rlamalar nedeniyle uzun y\u0131llar TeK\u2019in resmi makamlar \u00f6n\u00fcnde temsil sorunu olmas\u0131ndan dolay\u0131, Dernekler Kanunu\u2019nun de\u011fi\u015fmesi ile dernek kurulmas\u0131na karar verilmi\u015ftir. Protestan Kili\u00adseler Derne\u011fi 23.01.2009 tarihinde kurul\u00admu\u015ftur. \u015eu anda Protestan Kiliseler Derne\u011fi, T\u00fcrkiye Protestan toplumunun temsil ve birlik kurumu olarak faaliyetini s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n<p>Protestan Kiliseler Derne\u011fi, 2007 y\u0131l\u0131ndan itibaren T\u00fcrkiye\u2019deki Protestan toplumunun durumunu ortaya koyan izleme raporlar\u0131<a href=\"#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a> yay\u0131nlamaktad\u0131r. Protestan Kiliseler Derne\u011fi, inan\u00e7 ve fikir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne b\u00fcy\u00fck \u00f6nem vermekte, bunlar\u0131n herkes i\u00e7in ve her yerde hayata ge\u00e7mesini istemekte ve bu y\u00f6nde \u00e7aba sarf etmektedir. Her y\u0131l yay\u0131nlanan, Protestan toplumunun durumunu ortaya koyan, izleme raporlar\u0131n\u0131n bu amaca hizmet etmesini ama\u00e7lamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>2016 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye her y\u00f6nden bir ter\u00f6r ve \u015fiddet dalgas\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015f, 15 Temmuz\u2019da vahim bir darbe giri\u015fimi ya\u015fam\u0131\u015f, t\u00fcm bu nedenler ile OHAL ilan edilmi\u015f ve h\u00e2l\u00e2 bu durum devam etmektedir. Protestan toplumu, toplumun geri kalan\u0131 ile birlikte bu zorlu s\u00fcre\u00e7ten etkilenmektedir. Ancak Protestan toplumu ilk g\u00fcnden itibaren ter\u00f6r ve darbe giri\u015fiminin kar\u015f\u0131s\u0131nda, demokrasinin yan\u0131nda yer alm\u0131\u015ft\u0131r ve almaya devam etmektedir.<\/p>\n<p>Ulusal ve uluslararas\u0131 yasalarda ve \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi\u2019nde yer verilen en temel insan haklar\u0131ndan olan din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00fclkemizde ulusal ve uluslararas\u0131 kanunlar ve anayasal g\u00fcvence alt\u0131ndad\u0131r. Ancak 2016 y\u0131l\u0131nda da Protestan toplumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan baz\u0131 temel sorunlar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00fcrkiye\u2019de inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn geli\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flamas\u0131 amac\u0131yla, Protestan toplumunun 2016 y\u0131l\u0131nda din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu baz\u0131 deneyimleri, sorunlar\u0131 ve olumlu geli\u015fmeleri ortaya koyan bir rapor haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<a href=\"#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a> 2016 y\u0131l\u0131ndaki durum k\u0131saca \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir:<\/p>\n<ul>\n<li>Protestan Hristiyanlara y\u00f6nelik nefret su\u00e7lar\u0131 2016 y\u0131l\u0131nda da devam etmi\u015f, Protestanlara ve kiliselerine y\u00f6nelik fiziksel sald\u0131r\u0131lar g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. 2016 y\u0131l\u0131nda kiliseler ciddi bir ter\u00f6r tehdidi ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalm\u0131\u015f, yo\u011fun g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>\u0130badet yeri kurma ve ibadet i\u00e7in kullan\u0131lan mek\u00e2nlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrme ve var olan ibadethaneleri kullanma talepleri ile ilgili sorunlar devam etmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Noel ve y\u0131lba\u015f\u0131 d\u00f6neminde Noel ve y\u0131lba\u015f\u0131n\u0131n kutlanmas\u0131na y\u00f6nelik nefret s\u00f6ylemleri i\u00e7eren billboard reklamlar\u0131, afi\u015fler, sokaklarda da\u011f\u0131t\u0131lan nefret s\u00f6ylemli bro\u015f\u00fcrler ve \u00f6zellikle Noel Baba\u2019n\u0131n ba\u015f\u0131na silah dayanmas\u0131 mizansenleri, gazete haberleri ve televizyon programlar\u0131, kutlamalar d\u00f6neminde tedirginlik ya\u015fanmas\u0131na neden olmu\u015ftur. Noel kutlamalar\u0131 t\u00fcm bu s\u00f6ylemler ve ter\u00f6r tehdidi nedeniyle yo\u011fun g\u00fcvenlik \u00f6nlemleri alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Baz\u0131 ulusal bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131nda, yerel medyada ve sosyal medyada kiliselere ve Hristiyanlara y\u00f6nelik nefret s\u00f6ylemlerinde art\u0131\u015f meydana gelmi\u015f, kilise ve ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerini yan yana getirici yay\u0131nlarda art\u0131\u015f g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. \u00d6zellikle baz\u0131 kiliselerin direkt haber konusu olmas\u0131 o kiliseleri ve \u00fcyelerini endi\u015feye sevk etmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Protestan toplumunda dernekle\u015ferek t\u00fczel ki\u015filik kazanma e\u011filimi 2016 y\u0131l\u0131nda da s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ancak dernekle\u015fme Protestan topluluklar\u0131n t\u00fczel ki\u015filik kazanmas\u0131na \u00f6nemli yarar sa\u011flam\u0131\u015f olsa da, tam olarak istenen \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc getirmemektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Okullarda Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi (DKAB) dersleri \u00e7er\u00e7evesinde sorunlar ve muafiyet hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n zorla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gibi sorunlar ya\u015fanmaya devam etmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Hristiyan \u00f6\u011frenciler i\u00e7in okullarda se\u00e7meli olarak \u00f6\u011fretilmesi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen Temel Dini Bilgiler dersine ait ders kitab\u0131 haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 onay\u0131na sunulmu\u015ftur. Ders kitab\u0131n\u0131n onayland\u0131\u011f\u0131 bildirilmesine ra\u011fmen bu konuda bir ilerleme olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>2016 y\u0131l\u0131nda da, Hristiyan din g\u00f6revlisi yeti\u015ftirme hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde herhangi bir ilerleme olmam\u0131\u015ft\u0131r. Baz\u0131 yabanc\u0131 uyruklu kilise \u00f6nderleri s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmi\u015f, \u00fclkeye giri\u015fe izin verilmemi\u015f ve veya oturum izni yenilenmeme sorunlar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. \u0130zmir\u2019de bir kilise \u00f6nderi Fet\u00f6\/PDY ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi olma gerek\u00e7esi ile tutuklanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Kimliklerde bulunan din hanesi 2016 y\u0131l\u0131nda da yerini korumu\u015f ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk olu\u015fturmaya devam etmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Malatya\u2019da \u00fc\u00e7 Hristiyan\u2019\u0131n 2007 y\u0131l\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi ile ilgili davan\u0131n ilk mahkemesi sonu\u00e7lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>2016 y\u0131l\u0131nda ba\u015fta Do\u011fu\u015f Bayram\u0131 (Noel) ve Dirili\u015f (Paskalya) kutlamalar\u0131 olmak \u00fczere kamuya a\u00e7\u0131k alanda kutlama yap\u0131lmas\u0131 g\u00fcvenlik nedeniyle ger\u00e7ekle\u015ftirilmemi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Nefret Su\u00e7lar\u0131, S\u00f6ylemleri, S\u00f6zl\u00fc ve Fiziksel Sald\u0131r\u0131lar<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>14 \u015eubat 2016 tarihinde Adana Y\u00fcre\u011fir\u2019de \u201cSevgililer G\u00fcn\u00fc\u201d vesilesi ile kilise \u00fcyeleri kilisenin \u00f6n\u00fcnde kom\u015fulara ve yoldan ge\u00e7enlere \u00e7i\u00e7ek da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 yapm\u0131\u015flard\u0131r. Kilise \u00fcyeleri kiliseden ayr\u0131ld\u0131ktan sonra bir grup kilise \u00f6n\u00fcne gelerek protesto ve tehditlerde bulunmu\u015ftur. Pazar g\u00fcn\u00fc tekrar geleceklerini belirterek oradan ayr\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Konu emniyet g\u00fc\u00e7lerine bildirilmi\u015f, o g\u00fcnden sonra emniyet g\u00fc\u00e7leri d\u00fczenli olarak g\u00fcvenlik \u00f6nlemi alm\u0131\u015f ve olumsuz bir olay ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li>23 \u015eubat 2016 tarihinde Diyarbak\u0131r Protestan Kilisesi \u00f6nderi Ahmet G\u00fcvener ve ailesine y\u00f6nelik radikal dini \u00f6rg\u00fctlerden sald\u0131r\u0131 tehdidi oldu\u011fu ve g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 ve kendisinin de g\u00fcvenlik konular\u0131nda dikkatli olmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde Diyarbak\u0131r \u0130l Emniyet M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan resmi yaz\u0131 tebli\u011f edilmi\u015ftir.<\/li>\n<li>25 \u015eubat 2016\u00a0tarihinde bir grup, geceleyin Samsun Protestan Kilisesi\u2019nin g\u00fcvenlik kameras\u0131n\u0131 k\u0131rarak ve kap\u0131y\u0131 tekmeleyerek i\u00e7eri girmek istemi\u015f ancak ba\u015far\u0131l\u0131 olamam\u0131\u015ft\u0131r. Yap\u0131lan \u015fik\u00e2yet \u00fczerine \u015fah\u0131slar 4 g\u00fcn sonra yakalanm\u0131\u015f ve alkoll\u00fc olduklar\u0131n\u0131 belirtmi\u015flerdir. \u015eah\u0131slara mala zarar verme ve ibadethaneye zarar verme su\u00e7lar\u0131ndan dava a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Kilise mala zarar verme su\u00e7undan \u015fik\u00e2yetini geri \u00e7ekmi\u015ftir. \u0130badethaneye zarar verme davas\u0131 devam etmektedir.<\/li>\n<li>31 Mart 2016 tarihinde, Genelkurmay Ba\u015fkal\u0131\u011f\u0131na ait oldu\u011fu iddia edilen ve \u0130\u015e\u0130D ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fcn\u00fcnAnkara&#8217;da\u00a0kiliselere sald\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 belirten bir yaz\u0131 bas\u0131nda ve sosyal medyada yer alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu belge 2015 y\u0131l\u0131ndaki benzer tehditler ile beraber Protestan toplumunda ciddi kayg\u0131 ve korku yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bu yaz\u0131n\u0131n ard\u0131ndan emniyet g\u00fc\u00e7leri\u00a0Ankara&#8217;daki Protestan Kiliseleri ve Hristiyanl\u0131k i\u00e7erikli radyo yay\u0131n\u0131 yapan Radyo Shema ba\u015fta olmak \u00fczere\u00a0t\u00fcm T\u00fcrkiye\u2019de kiliselere ve Protestan kurumlar\u0131na y\u00f6nelik koruma \u00f6nlemlerini \u00e7ok ciddi oranda art\u0131rm\u0131\u015f, bir\u00e7ok kilisede kilise \u00fcyeleri dahil aranarak ibadete al\u0131nm\u0131\u015f, ibadet, toplant\u0131 ve\u00a0kurumlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma\u00a0saatlerinde ciddi fiziki \u00f6nlemler al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7 emniyet g\u00fc\u00e7leri ile ileti\u015fim halinde atlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Baz\u0131 kiliselerde koruma \u00f6nlemleri ve baz\u0131 Kilise \u00f6nderlerinin yak\u0131n polis korumas\u0131 devam etmektedir.<\/li>\n<li>16 Temmuz 2016 tarihinde Malatya\u2019da geceleyin darbe giri\u015fiminin yaratt\u0131\u011f\u0131 kaostan yararlan\u0131p provokasyon \u00e7\u0131karmak isteyen birka\u00e7 ki\u015fi Malatya Kilisesi\u2019nin camlar\u0131n\u0131 k\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. Kom\u015fular\u0131n m\u00fcdahalesi ile polis olay yerine gelmi\u015f ve bu ki\u015filer i\u00e7eri giremeden ka\u00e7m\u0131\u015flard\u0131r.<\/li>\n<li>22 Kas\u0131m 2016 tarihinde \u00c7anakkale Esenlik Kilisesi Past\u00f6r\u00fc telefon ile tehdit edilmi\u015f ve konu adli makamlara iletilmi\u015ftir.<\/li>\n<li>2016 y\u0131l\u0131nda \u00f6zellikle baz\u0131 ulusal medya, yerel medya ve sosyal medyada kiliseleri ve Hristiyanlar\u0131 karalay\u0131c\u0131, a\u015fa\u011f\u0131lay\u0131c\u0131 ve toplumu provoke edici tarzda yay\u0131nlarda art\u0131\u015f g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. \u00d6zellikle Kutsal Kitab\u0131m\u0131z \u0130ncil\u2019in baz\u0131 ter\u00f6rist s\u0131\u011f\u0131naklar\u0131nda bulunmas\u0131 ve \u00f6rg\u00fctsel bir materyal gibi sergilenmesi, resmi a\u00e7\u0131klamalara konu edilmesi ve bunun bas\u0131n yay\u0131n kurulu\u015flar\u0131nda yer bulmas\u0131 toplumumuzda derin bir \u00fcz\u00fcnt\u00fcye yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu yay\u0131nlar\u0131n baz\u0131lar\u0131na kar\u015f\u0131 hukuki s\u00fcre\u00e7 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<li>2016 Noel Bayram\u0131 ve y\u0131lba\u015f\u0131 d\u00f6neminde, ge\u00e7en y\u0131llara g\u00f6re artan oranda bir Noel ve y\u0131lba\u015f\u0131 kutlama kar\u015f\u0131t\u0131 kampanyalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r: \u00d6zellikle temsili Noel Baba\u2019n\u0131n ba\u015f\u0131na silah dayanmas\u0131, s\u00fcnnet edilmesi, sokaklarda afi\u015fler as\u0131lmas\u0131, bro\u015f\u00fcrler da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 gibi&#8230; Baz\u0131 kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n bu kampanyalara kat\u0131lmas\u0131, yo\u011fun bir nefret iklimine yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Bu nefret kampanyalar\u0131na kar\u015f\u0131 adli makamlardan ve kamu otoritelerinden yeterli tepki g\u00f6r\u00fclmemektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>2015 y\u0131l\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6steren sosyal medya kaynakl\u0131 tehditler, 2016 y\u0131l\u0131nda azalm\u0131\u015ft\u0131r. 2015 y\u0131l\u0131ndaki tehditlerle ilgili hukuki s\u00fcre\u00e7 ba\u015flam\u0131\u015f, baz\u0131 zanl\u0131lar yakalanm\u0131\u015f, bir k\u0131sm\u0131 ceza alm\u0131\u015f bir k\u0131sm\u0131n\u0131n da mahkemesi devam etmektedir. Bu zanl\u0131lar \u00f6rg\u00fctl\u00fc bir yap\u0131dan daha \u00e7ok bas\u0131n yay\u0131ndan ve \u00fclkemizin bulundu\u011fu co\u011frafyan\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ac\u0131lardan etkilenmi\u015f gen\u00e7ler g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fc vermektedir. Bu nedenle ma\u011fdurlar baz\u0131 \u015fik\u00e2yetlerden vazge\u00e7mi\u015ftir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u0130badet Yerleriyle \u0130lgili Sorunlar<\/strong><\/p>\n<p>Din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olan yasal olarak ibadet yeri kurma konusunda sorunlar, 2016 y\u0131l\u0131nda da ge\u00e7mi\u015f y\u0131llara benzer \u015fekilde Protestanlar i\u00e7in devam etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Konu ile ilgili \u00f6nemli sorunlardan biri, belediyelerin oy kaybetme korkusu ve idarecilerin \u2018kilise yap\u0131lmas\u0131n\u0131 onaylayan ki\u015fi\u2019 olmak istememesi nedeniyle, ibadet yeri ba\u015fvurular\u0131n\u0131n reddedilmesi veya b\u00fcrokratik s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde sonu\u00e7suzlu\u011fa terk edilmesidir. Ge\u00e7mi\u015f y\u0131llarda yap\u0131lan ba\u015fvurular\u0131n olumsuzlukla sonu\u00e7lanmas\u0131 veya h\u00e2l\u00e2 sonu\u00e7lanmamas\u0131 bu durumun belirgin kan\u0131t\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcm bunlar\u0131n yan\u0131nda, resmi kurulu\u015flar\u0131n tasarrufunda bulunan ve amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lan tarihi kilise binalar\u0131ndan, baz\u0131 istisnalar hari\u00e7,<a href=\"#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a> pazar g\u00fcnleri ve\/veya bayram g\u00fcnlerinde dahi Hristiyan topluluklar\u0131n yararlanmas\u0131 engellenmektedir. Protestan toplumunun \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131 bu sorunu dernekler kurarak veya var olan derneklerin veya vakf\u0131n temsilcili\u011fini alarak a\u015fmaya \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ancak bu durumda bu mek\u00e2nlar ibadet yeri olarak tan\u0131nmamakta, dernek yeri olarak kabul edilmektedirler. \u0130badet yeri stat\u00fcs\u00fcne sahip mek\u00e2nlar i\u00e7in sa\u011flanan kolayl\u0131k ve avantajlar\u0131 kullanamamaktad\u0131rlar.<\/p>\n<ul>\n<li>Bursa\u2019da bulunan, Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;ne ait tarihi \u201cFrans\u0131z Kilisesi K\u00fclt\u00fcr Evi&#8221; Vak\u0131flar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc&#8217;n\u00fcn Bursa B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019ne tahsisi ve Bursa B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi\u2019nin protokol\u00fc ile Katolik, Protestan ve Ortodoks cemaatlerince 2004 y\u0131l\u0131ndan beri kullan\u0131lmaktayd\u0131. Ancak 2015 y\u0131l\u0131n\u0131n sonunda Bursa B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi kiliselerin bilgisi d\u0131\u015f\u0131nda Vak\u0131flar ile tahsisi kapatmas\u0131 sonucunda \u00a0ibadet yeri sorunuyla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131. Yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler sonucunda\u00a0ibadet i\u00e7in kullan\u0131ma engele olu\u015fturmayacak \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecine girilmi\u015ftir.\u00a0 Katolik, Ortodoks ve Protestan cemaatlerinin kiliseyi kullanmas\u0131 kesintiye u\u011framadan devam etmektedir.<\/li>\n<li>Yalova ilinde yakla\u015f\u0131k 1000 Hristiyan ya\u015famaktad\u0131r ve resmi bir kilise binas\u0131na sahip de\u011fillerdir. Y\u0131llard\u0131r Yalova Belediyesi\u2019nden ibadet yeri talep edilmektedir. Yalova Belediyesi Meclisi 06 Ocak 2016 tarihinde Yalova I\u015f\u0131k Kilisesi Derne\u011fi\u2019ne ait arazi ve ta\u015f\u0131nmaz\u0131 oy \u00e7oklu\u011fu ile ibadet yeri olarak onaylam\u0131\u015ft\u0131r, bu karar b\u00fcy\u00fck sevin\u00e7 yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Ancak bir ayl\u0131k itiraz s\u00fcresinin son g\u00fcn\u00fcnde bir meclis \u00fcyesi karara itiraz etmi\u015f ve tekrar oylama yap\u0131larak bu sefer oy \u00e7oklu\u011fu ile \u00f6nceki karar iptal edilmi\u015ftir. Bu karar Protestan toplumunda b\u00fcy\u00fck \u00fcz\u00fcnt\u00fcye neden olmu\u015ftur. Yalova Belediyesi ile g\u00f6r\u00fc\u015fmeler devam etmektedir. \u0130nan\u0131yoruz ki yak\u0131n gelecekte bu sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in olumlu ad\u0131mlar at\u0131lacakt\u0131r. Yalova I\u015f\u0131k Kilisesi ibadetlerini mevcut dernek binas\u0131nda s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Yalova Protestan toplumunun uzun s\u00fcredir talep etti\u011fi Hristiyan Mezarl\u0131\u011f\u0131 Yalova Belediyesi taraf\u0131ndan 27.10.2016 tarihinde a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li>Ordu ilinde ya\u015fayan yakla\u015f\u0131k 250 Hristiyan\u2019\u0131 temsilen Protestan Kilisesi, k\u00fclt\u00fcr merkezi olarak kullan\u0131lan tarihi Ta\u015fba\u015f\u0131 Kilisesi\u2019nin haftada bir g\u00fcn ibadete a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in ba\u015fvuruda bulunmu\u015f, ancak Ordu \u0130l Turizm M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc taraf\u0131ndan kilisenin arkeoloji m\u00fczesi olaca\u011f\u0131 gerek\u00e7esi ile talep reddedilmi\u015ftir.<\/li>\n<li>Diyarbak\u0131r Protestan Kilisesi, Diyarbak\u0131r Sur il\u00e7esinde bulunan di\u011fer kiliseler ve ba\u015fka 6300 parsel ile birlikte 25 Mart 2016\u2019da Resmi Gazete\u2019de yay\u0131nlanan Bakanlar Kurulu karar\u0131 ile kamula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu karara kar\u015f\u0131 hukuki s\u00fcre\u00e7 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu s\u00fcre\u00e7te resmi yetkililer taraf\u0131ndan kiliselerin asli sahiplerine iade edilece\u011fi belirtilmi\u015ftir. Ancak Diyarbak\u0131r Protestan Kilisesi\u2019nin daha sonradan edindi\u011fi binaya biti\u015fik ve bah\u00e7e olarak kullan\u0131lan 3 parsel ile ilgili endi\u015feler ve hukuki s\u00fcre\u00e7 devam etmektedir. Diyarbak\u0131r Protestan toplumu kilise binas\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131na ve ibadete devam etmektedir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0130badet yeri sorunu ciddi bir sorun olarak devam etmektedir. 140\u2019\u0131n \u00fczerindeki Protestan toplumu sadece 10 resmi kilise binas\u0131na sahiptir. Bunlar\u0131n 3 tanesi hari\u00e7 di\u011ferleri tarihi binalard\u0131r.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Dini Yayma Hakk\u0131<\/strong><\/p>\n<p>2016 y\u0131l\u0131 i\u00e7inde bu hakk\u0131n yasal olarak kullan\u0131lmas\u0131nda \u00e7e\u015fitli sorunlar ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7o\u011funlu\u011fun inanc\u0131 haricinde inanca sahip gruplar\u0131n inan\u00e7lar\u0131n\u0131 yayma giri\u015fimleri tehdit olarak alg\u0131lanmaya devam etmektedir.<\/p>\n<ul>\n<li>7 Nisan 2016 tarihinde Yalova\u2019da Dirili\u015f (Paskalya) Bayram\u0131 kutlamas\u0131 nedeniyle t\u00fcm izinler al\u0131narak stant kurulmu\u015f ve insanlara davetiye da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Davetiye da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda bir grup stand\u0131n yan\u0131na gelerek k\u00fcf\u00fcr, tehdit ve hakaretlerde bulunmu\u015f davetiyeleri y\u0131rtarak yerlere atm\u0131\u015ft\u0131r. Polisin gelmesi \u00fczerine sald\u0131rganlar uzakla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r. Polis koruma \u00f6nlemleri alm\u0131\u015ft\u0131r. Polisin korumas\u0131na ve da\u011f\u0131t\u0131m izni olmas\u0131na ra\u011fmen olumsuz olaylara sebebiyet vermemek i\u00e7in davetiye da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 iptal edilmi\u015ftir. Ki\u015filer hakk\u0131nda \u015fik\u00e2yet\u00e7i olunmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Antep ve \u00c7anakkale\u2019de kamuya a\u00e7\u0131k yerlerde inanc\u0131n\u0131 payla\u015fan baz\u0131 yerli ve yabanc\u0131 uyruklu ki\u015filer engelleme ve g\u00f6zalt\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015ft\u0131r, daha sonra bu ki\u015filer serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>15 Temmuz 2016 darbe giri\u015fiminden sonra Protestan Kiliseler Derne\u011fi t\u00fcm Protestan topluluklara bir mektup g\u00f6ndermi\u015ftir. \u00dclkemizin bu hassas d\u00f6neminde provokasyona ve provokat\u00f6rlere f\u0131rsat vermemek i\u00e7in halka a\u00e7\u0131k alanlarda m\u00fcjdeleme (tebli\u011f), bro\u015f\u00fcr da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 vb. \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n yap\u0131lmamas\u0131n\u0131n uygun ve yararl\u0131 olaca\u011f\u0131 belirtilmi\u015ftir. Birka\u00e7 istisna d\u0131\u015f\u0131nda Protestan topluluklar\u0131n bu tavsiyeye uydu\u011fu g\u00f6zlemlenmi\u015ftir.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>E\u011fitimde Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan Problemler ve Zorunlu Din Dersi <\/strong><\/p>\n<p>2016 y\u0131l\u0131nda Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi Dersi (DKAB) ile ilgili ve muafiyet hakk\u0131 ile ilgili sorunlar ya\u015fanmaya devam etmi\u015ftir. Muafiyet Hakk\u0131, Din \u00d6\u011fretimi Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc E\u011fitim ve \u00d6\u011fretim Y\u00fcksek Kurulu Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n 9 Temmuz 1990 g\u00fcn ve 1 say\u0131l\u0131 <em>&#8220;Az\u0131nl\u0131k okullar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan ilk ve orta \u00f6\u011fretim okullar\u0131nda \u00f6\u011frenim g\u00f6ren T\u00fcrkiye Cumhuriyeti uyruklu, Hristiyanl\u0131k ve Musevi dinlerine mensup \u00f6\u011frencilerin bu dinlerden birine mensup olduklar\u0131n\u0131 belgelendirmeleri kayd\u0131yla Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi dersine girmelerinin zorunlu olmad\u0131\u011f\u0131, ancak bu derse girmek istedikleri takdirde velilerinden yaz\u0131l\u0131 dilek\u00e7e getirmelerinin gerekli oldu\u011fu hususunun kabul\u00fc kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131&#8221; <\/em>karar\u0131na istinaden uygulanmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n 3 \u015eubat 2015 tarihli il valiliklerine g\u00f6nderilen yaz\u0131s\u0131nda, kimli\u011finde sadece Hristiyan ve Musevi yazanlar\u0131n DKAB dersinden muaf olaca\u011f\u0131n\u0131n belirtilmesi, kimlik kart\u0131nda din hanesi bo\u015f olanlar\u0131n veya Hristiyan m\u00fcltecilerin bu derse girmek zorunda olmas\u0131na ve muafiyet hakk\u0131ndan yararlanamamas\u0131na neden olmu\u015ftur.<a href=\"#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a><\/p>\n<p>2016 y\u0131l\u0131nda kimliklerinde din hanesi k\u0131sm\u0131nda Hristiyan yazmas\u0131na ra\u011fmen, baz\u0131 okul y\u00f6netimleri ve \u0130l, \u0130l\u00e7e Milli E\u011fitim M\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri yukar\u0131daki kararlara ek olarak \u00a0\u201cHristiyanl\u0131k ya da Musevilik (Yahudilik) dinlerinden birine mensup olduklar\u0131n\u0131 ba\u011fl\u0131 bulunduklar\u0131 dini merkezden belgelendirmeleri gerekmektedir\u201d talebinde bulunmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130zmir\u2019de 3 okulda, \u0130stanbul ve Ankara\u2019da en az bir okulda benzer talep iletilmi\u015ftir. Hatta bir okulda s\u00f6zl\u00fc olarak vaftiz belgesi talep edilmi\u015ftir. Milli E\u011fitim M\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri veya okullar ile yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmeler neticesinde sorunlar \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr, ancak t\u00fcm bu veriler g\u00f6stermektedir ki, muafiyet hakk\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131 giderek zorla\u015ft\u0131r\u0131lmaktad\u0131r. Bu konuda Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n muafiyet hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 ve kolayla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda sorumluluk al\u0131p okul y\u00f6netimlerini ve Milli E\u011fitim M\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri\u2019ni bu konuda bilgilendirmesi, olas\u0131 hak ihlallerinin ya\u015fanmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ecektir.<\/p>\n<p>2016 y\u0131l\u0131nda birden \u00e7ok vakada muafiyet hakk\u0131n\u0131 kullanan Hristiyan \u00e7ocuklar bu ders saatinde s\u0131n\u0131f\u0131 terk ettikleri i\u00e7in, inan\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131, \u00f6\u011frencilerin arkada\u015flar\u0131 taraf\u0131ndan taciz edildi\u011fi, M\u00fcsl\u00fcman olmalar\u0131 telkini yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131m\u0131za bildirilmi\u015ftir. Okul y\u00f6netimlerinin ve \u00f6zellikle DKAB dersi \u00f6\u011fretmenlerinin sorumluluk almas\u0131 ve dini \u00e7o\u011fulculu\u011fun ve farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131n normalli\u011finin t\u00fcm \u00e7ocuklarca anla\u015f\u0131labilmesinin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131, bu sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesinde \u00f6nemli bir ad\u0131m olacakt\u0131r.<\/p>\n<p>Okullarda 5. ve 6. s\u0131n\u0131f Hristiyan \u00f6\u011frencilerin kendi inan\u00e7lar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frenebilece\u011fi se\u00e7meli dersin m\u00fcfredat\u0131 ve kitab\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 2014 y\u0131l\u0131nda tamamlanm\u0131\u015f ve Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019na sunulmu\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen, 2016 y\u0131l\u0131nda da bu konuda herhangi bir geli\u015fme olmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><\/p>\n<p><strong>Din G\u00f6revlisi Yeti\u015ftirememe Sorunu<\/strong><\/p>\n<p>2016 y\u0131l\u0131nda da, T\u00fcrkiye\u2019deki mevcut yasalar, Hristiyan din g\u00f6revlisi yeti\u015ftirilmesine veya herhangi bir \u015fekilde dini topluluk \u00fcyelerinin e\u011fitilmesi amac\u0131yla dinsel e\u011fitim verecek okullar a\u00e7\u0131lmas\u0131na olanak vermemi\u015ftir. Oysa din g\u00f6revlisi yeti\u015ftirme hakk\u0131, din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn temel ta\u015flar\u0131ndan biridir. Protestan toplumu bu sorunu \u015fimdilik usta \u00e7\u0131rak y\u00f6ntemi, yurt i\u00e7inde verilen seminerler, yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00f6\u011frenci g\u00f6nderme ve yabanc\u0131 uyruklu din adamlar\u0131n\u0131n ruhani deste\u011fi gibi y\u00f6ntemlerle \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>2016 y\u0131l\u0131nda \u00f6zellikle yabanc\u0131 uyruklu din adamlar\u0131na ve \u00fcyelerine kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilme, T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015fe izin verilmeme ve oturum izni veya vize vermeme vakalar\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li>Gaziantep Kilisesi \u00f6nderi Patric Jansen 26 A\u011fustos 2016 tarihinde T\u00fcrkiye\u2019ye girmek isterken \u00fclkeye \u201cMilli G\u00fcvenli\u011fe Tehdit\u201d nedeni ile sokulmam\u0131\u015f ve geri g\u00f6nderilmi\u015ftir. Patric Jansen \u00f6nceki y\u0131llarda s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmek istenmi\u015f, ancak a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 mahkemeyi kazanmas\u0131na ra\u011fmen OHAL kararnameleri gerek\u00e7e g\u00f6sterilmi\u015ftir.<\/li>\n<li>\u0130zmir Dirili\u015f Kilisesi \u00f6nderi Andrew Craig Brunson 7 Ekim 2016 tarihinde karakolun evlerine b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131 \u00e7a\u011fr\u0131 k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 \u00fczerine e\u015fi Norine Brunson ile birlikte gittikleri karakolda \u201cMilli G\u00fcvenli\u011fe Tehdit\u201d nedeni ile s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmek \u00fczere g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ve geri g\u00f6nderme merkezine g\u00f6nderilmi\u015ftir. Norine Brunson yakla\u015f\u0131k 2 hafta sonra serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Andrew Craig Brunson 64 g\u00fcn boyunca geri g\u00f6nderme merkezinde tutulmu\u015f, g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak \u00fclkeyi terk etme iste\u011fi kabul edilmemi\u015f ve 09 Aral\u0131k 2016 tarihinde \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 mahkemece FET\u00d6\/PDY ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi olmas\u0131 gerek\u00e7esi ile tutuklanm\u0131\u015f ve ceza evine g\u00f6nderilmi\u015ftir. H\u00e2l\u00e2 tutuklulu\u011fu ve mahkeme s\u00fcreci devam etmektedir. Dosya \u00fczerinde gizlilik ve k\u0131s\u0131tlama karar\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in su\u00e7lama gerek\u00e7elerine ve bilgilere ula\u015fma olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u015fimdilik bulunmamaktad\u0131r.<\/li>\n<li>Ankara Kurtulu\u015f Kilisesi \u00fcyesi Ryan Keating 8 Ekim 2016 tarihinde bir konferans i\u00e7in yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karken ikamet izninin \u201cMilli G\u00fcvenli\u011fe Tehdit\u201d nedeni ile iptal edildi\u011fi ve geri d\u00f6nemeyece\u011fi kendisine bildirilmi\u015ftir. Ailesi ve \u00e7ocuklar\u0131 T\u00fcrkiye\u2019de oldu\u011fu i\u00e7in 17 Ekim 2016 tarihinde yeni vize alarak T\u00fcrkiye\u2019ye girmek istemi\u015f, ancak \u00fclkeye sokulmam\u0131\u015f ve geri g\u00f6nderilmi\u015ftir.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Yukar\u0131daki durumlara benzer birka\u00e7 vakalar daha ya\u015fanm\u0131\u015f, ancak bu raporda yer almak istemedikleri ya da sa\u011fl\u0131kl\u0131 bilgiye ula\u015famad\u0131\u011f\u0131m\u0131z i\u00e7in yer verilmemi\u015ftir. Son y\u0131llarda benzer uygulamalarla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, ancak elimizde sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir istatistik bulunmamaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Bu ya\u015fanan olaylar \u00f6zellikle yabanc\u0131 uyruklu kilise \u00fcyeleri ve \u00f6nderleri aras\u0131nda b\u00fcy\u00fck endi\u015fe yaratm\u0131\u015ft\u0131r. Bu nedenle baz\u0131 ki\u015filer kendi istekleri ile T\u00fcrkiye\u2019den ayr\u0131lmaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r ve bu s\u00fcre\u00e7 devam etmektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>T\u00fczel Ki\u015filik \/ \u00d6rg\u00fctlenme Hakk\u0131<\/strong><\/p>\n<p>T\u00fczel Ki\u015filik sorunu T\u00fcrkiye\u2019deki \u00f6zellikle az\u0131nl\u0131k gruplar\u0131 olmakla birlikte t\u00fcm dini gruplar\u0131n sorunudur. Protestan toplumu 2016 y\u0131l\u0131nda da a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bu sorunu dernekler kurarak veya kurulu bir derne\u011fin temsilcili\u011fini alarak \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. 2016 y\u0131l\u0131 itibariyle, Protestan toplumu \u00fcyelerinin kurdu\u011fu 5 vak\u0131f, 3 vak\u0131f temsilcili\u011fi, 34 kilise derne\u011fi ve bunlara ba\u011fl\u0131 30\u2019un \u00fczerinde temsilcilik bulunmaktad\u0131r. Dernekle\u015fme e\u011filimi devam etmektedir. Ancak dernekler \u2018kilise\u2019 veya \u2018ibadet yeri\u2019 olarak kabul edilmemektedir. Dini topluluklar\u0131n t\u00fczel ki\u015filik kazanma sorunu tam olarak \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulamam\u0131\u015ft\u0131r ve mevcut yasal yol, topluluklar\u0131n \u2018dini topluluk\u2019 olarak yasal bir kimli\u011fi olmas\u0131na f\u0131rsat vermemektedir. Buna ek olarak, mevcut \u2018dernekle\u015fme\u2019 yolu, pek \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck kilise i\u00e7in karma\u015f\u0131k ve uygulamas\u0131 zor g\u00f6r\u00fcnmekte ve k\u00fc\u00e7\u00fck topluluklar dernekle\u015fme yolu ile yasal bir kimlik edinme konusunda \u00e7aresizlik ya\u015famaya devam etmektedirler. Bu sorun daha \u00e7ok var olan bir kilise derne\u011finin temsilcili\u011fini alarak \u00e7\u00f6z\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n<ul>\n<li>\u0130stanbul Ya\u015fam Aile Kilisesi Derne\u011fi \u00dcsk\u00fcdar Temsilcili\u011fi, yerel ve baz\u0131 ulusal bas\u0131nda \u00e7\u0131kan olumsuz ve karalay\u0131c\u0131 haberlerin ard\u0131ndan \u00dcsk\u00fcdar Kaymakaml\u0131\u011f\u0131 ve Emniyet g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan mesai saatleri d\u0131\u015f\u0131nda iki kez Dernekler Kanunu\u2019na ayk\u0131r\u0131 \u015fekilde denetlenmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a> Konu \u0130\u00e7 \u0130\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 Dernekler Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019ne iletilmi\u015ftir.<a href=\"#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u0130nanc\u0131 A\u00e7\u0131klama Zorunlulu\u011fu<\/strong><\/p>\n<p>2016 y\u0131l\u0131nda da kimliklerdeki din hanesi varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kimliklerdeki din hanesi, ki\u015fileri inan\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamaya zorlamakta ve ya\u015fam\u0131n her alan\u0131nda ayr\u0131mc\u0131l\u0131kla kar\u015f\u0131la\u015fma riskini art\u0131rmaktad\u0131r. 2017\u2019de da\u011f\u0131t\u0131lmaya ba\u015flanacak yeni kimliklerde, din hanesinin kimli\u011fin g\u00f6r\u00fcnen b\u00f6l\u00fcmde de\u011fil de \u00e7ip i\u00e7inde olmas\u0131 bu riski azaltaca\u011f\u0131ndan \u00e7ok olumlu bir ad\u0131m olarak de\u011ferlendirilmektedir. Ancak din hanesinin kay\u0131tlardan tamamen kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve ki\u015finin s\u00f6zl\u00fc beyan\u0131n\u0131n esas al\u0131nmas\u0131 talep edilmektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Malatya Davas\u0131<\/strong><\/p>\n<p>18 Nisan 2007 tarihinde Malatya\u2019da \u00fc\u00e7 Hristiyan\u2019\u0131n ac\u0131mas\u0131zca katledili\u015finin \u00fczerinden neredeyse 9 y\u0131l ge\u00e7tikten sonra davan\u0131n ilk mahkeme a\u015famas\u0131 115. duru\u015fmada sonu\u00e7land\u0131. Olay yerinde su\u00e7\u00fcst\u00fc yakalanan ve 2 y\u0131ldan uzun zamand\u0131r tutuksuz yarg\u0131lanan 5 san\u0131k, \u00fc\u00e7er kez a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00f6m\u00fcr boyu hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131. B\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu kamu g\u00f6revlisi olan 14 san\u0131k beraat etti ve 2 askeri komutan yasad\u0131\u015f\u0131 telefon dinlemeleri nedeni ile 6 y\u0131l hapis cezas\u0131 ald\u0131. Mahkeme, 5 katil san\u0131\u011fa \u00fc\u00e7er kez \u00f6m\u00fcr boyu hapis cezas\u0131 vermesine ra\u011fmen, san\u0131klar\u0131n y\u00fcksek mahkeme a\u015famas\u0131 bitene kadar tutuksuz kalmalar\u0131na karar verdi. Bu karar ma\u011fdur yak\u0131nlar\u0131nda ve toplumda b\u00fcy\u00fck bir \u00fcz\u00fcnt\u00fcye ve tepkiye neden oldu. Karara yap\u0131lan itirazdan bir g\u00fcn sonra be\u015f san\u0131k ka\u00e7ma \u015f\u00fcphesi nedeniyle ba\u015fka bir mahkeme taraf\u0131ndan tutuklanarak cezaevine g\u00f6nderildi. Ayr\u0131ca mahkeme karar\u0131nda bu be\u015f ki\u015finin kendili\u011finden bu su\u00e7u i\u015fleyemeyecekleri ve arkalar\u0131nda bir \u00f6rg\u00fct\u00fcn oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcncesi belirtilmesine ra\u011fmen, \u00f6rg\u00fctle ilgili kan\u0131t bulunamad\u0131\u011f\u0131ndan, san\u0131klara ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyeli\u011finden ceza verilmedi\u011fi belirtildi.<\/p>\n<p>Genel olarak karar\u0131n 9 y\u0131l sonra olsa da \u00e7\u0131kmas\u0131 memnuniyetle kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015f, ancak eylemin ter\u00f6r eylemi olarak nitelendirilmesi ma\u011fdur yak\u0131nlar\u0131n\u0131 tatmin etmemi\u015f ve kamu vicdan\u0131n\u0131 yaralam\u0131\u015ft\u0131r. Ancak mahkeme sonraki a\u015famalarda devam etmektedir. B\u00f6lge idare mahkemesi ve ard\u0131ndan Yarg\u0131tay a\u015famas\u0131 olacakt\u0131r. Anayasa Mahkemesi\u2019ne ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019ne gitme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 devam etmektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Diyalog<\/strong><\/p>\n<p>2016 y\u0131l\u0131nda H\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan veya resmi kurumlar taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen dini gruplar\u0131n davet edildi\u011fi toplant\u0131lara Protestan toplumu\/kilise temsilcileri davet edilmemi\u015ftir. Bursa Protestan Kilisesi\u2019nin ibadet yeri ile ilgili Vak\u0131flar M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc\u2019n\u00fcn ve vak\u0131flardan sorumlu Devlet Bakan\u0131\u2019n\u0131n sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcyle ilgili diyalog kurmas\u0131 ve olumlu ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131 kilise taraf\u0131ndan memnuniyetle kar\u015f\u0131lanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Kiliseler a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck ter\u00f6r riski ya\u015fanan 2016 y\u0131l\u0131nda emniyet g\u00fc\u00e7lerinin g\u00fcvenlik konular\u0131nda kiliselerle diyalog halinde olmas\u0131, g\u00fcvenlik \u00f6nlemlerinin toplulu\u011fu rahats\u0131z edecek veya taciz edecek \u015fekilde uygulanmamas\u0131 ve g\u00fcven art\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6nlemler neticesinde Protestan toplumu ibadet ve kutlamalar\u0131na sorunsuz devam edebilmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Protestan toplumu ba\u015fta H\u00fck\u00fcmet, TBMM ve belediyeler olmak \u00fczere t\u00fcm kamu kurumlar\u0131 ile ili\u015fkilerin geli\u015fmesine \u00f6nem vermeye devam etmektedir.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Tavsiyeler<\/strong><\/p>\n<ul>\n<li>H\u00fck\u00fcmet veya kamu kurulu\u015flar\u0131n\u0131n Protestan toplumunu ilgilendiren konulardaki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda toplumumuzla diyalog halinde olmas\u0131, \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131na ve sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesine katk\u0131 sunacakt\u0131r. Ya\u015fan\u0131lan tecr\u00fcbeler g\u00f6stermi\u015ftir ki, ileti\u015fim kanallar\u0131 a\u00e7\u0131k oldu\u011funda bir\u00e7ok sorun h\u0131zl\u0131ca \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmu\u015ftur.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Hristiyanlara kar\u015f\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fczl\u00fck ve nefret su\u00e7lar\u0131n\u0131n 2016 y\u0131l\u0131nda da devam etmi\u015f olmas\u0131 \u00fcz\u00fcc\u00fcd\u00fcr. \u00d6zellikle \u015fik\u00e2yet konusu olan su\u00e7larda, s\u00fcre\u00e7 hakk\u0131nda ma\u011fdurlar\u0131n ve toplumun bilgilendirilmesi b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>T\u00fcrkiye\u2019de tarihsel olarak kilise binalar\u0131 bulunmayan Protestan toplumu i\u00e7in ibadet yeri kurma sorunu, y\u0131llard\u0131r devam eden ve bir t\u00fcrl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulamam\u0131\u015f, dini d\u0131\u015fa vurma hakk\u0131n\u0131n temel bir unsuru olarak g\u00fcncelli\u011fini korumaktad\u0131r. Bu konuda acil olarak merkezi ve yerel yetkililerin gereken ad\u0131mlar\u0131 atmalar\u0131 gerekmektedir. Hristiyanlar\u0131n da mescit benzeri k\u00fc\u00e7\u00fck ibadet yerleri kurabilmelerinin \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r. Belediyeler, K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve di\u011fer resmi kurulu\u015flar, ellerinde bulunan ve amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lan kilise binalar\u0131n\u0131 en az\u0131ndan pazar g\u00fcnleri ve\/veya dini bayramlarda kilise cemaatlerinin kullan\u0131m\u0131na a\u00e7mal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>\u0130nsan Haklar\u0131 e\u011fitimi \u00e7er\u00e7evesinde, ilgili kamu g\u00f6revlilerine din ve vicdan \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hakk\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi konusunda e\u011fitim verilmelidir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n, Hristiyan ailelerin ve \u00e7ocuklar\u0131n maruz kald\u0131klar\u0131 ve maruz kalma riskleri bulunan sosyal bask\u0131y\u0131 ve damgalanmay\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak, \u015fik\u00e2yet edilmesini beklemeden, okullarda ve s\u0131n\u0131flarda gayrim\u00fcslim \u00f6\u011frencilerin haklar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmesi ve okullar\u0131 muafiyet konusunda d\u00fczenli olarak bilgilendirmesi beklenmektedir. Bir arada ya\u015famaya ve inan\u00e7lara sayg\u0131ya dayal\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn geli\u015fmesi konusunda temenninin \u00f6tesinde ad\u0131mlar at\u0131lmal\u0131 ve uygulama denetlenmelidir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Se\u00e7meli derslerle ilgili d\u00fczenlemeler yap\u0131l\u0131rken, okullardaki gayrim\u00fcslim \u00f6\u011frenciler de dikkate al\u0131narak, \u0130slam dini i\u00e7erikli olmayan se\u00e7meli derslere mutlaka yer verilmelidir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>Toplum i\u00e7inde farkl\u0131 dinlere mensup ki\u015filere kar\u015f\u0131 anlay\u0131\u015f ve bu ki\u015filerin de T\u00fcrkiye Cumhuriyeti vatanda\u015f\u0131 olarak e\u015fit haklara sahip oldu\u011fu fikri ve bir arada ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fc, ba\u015fta Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olmak \u00fczere, merkezi ve yerel y\u00f6netimlerce aktif olarak g\u00fcndeme getirilmeli ve te\u015fvik edilmelidir.<\/li>\n<\/ul>\n<ul>\n<li>\u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde, medyada yer alan ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fczl\u00fc\u011fe ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa neden olabilecek yaz\u0131l\u0131 ve g\u00f6rsel yay\u0131nlar hakk\u0131nda, h\u0131zl\u0131 ve etkin bir \u015fekilde denetim mekanizmas\u0131 kurulmas\u0131 ve medyan\u0131n kendi i\u00e7inde bir \u2018etik yay\u0131nc\u0131l\u0131k kodu\u2019 olu\u015fturmas\u0131 gerekmektedir. Adli makamlar\u0131n \u015fik\u00e2yet beklemeden nefret su\u00e7lar\u0131 ve s\u00f6ylemleri ile ilgili resen harekete ge\u00e7meleri sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla,<br \/>\n<strong>Protestan Kiliseler Derne\u011fi<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a>\u00a0 http:\/\/www.protestankiliseler.org\/?page_id=638<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a>\u00a0 Toplumumuz, herkes i\u00e7in inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savunmaktad\u0131r. Bu hak inanmama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de i\u00e7ermektedir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> Y\u0131lda bir kez baz\u0131 tarihi kiliselerde Ortodoks cemaatlere izin verilmektedir. S\u00fcmela Manast\u0131r\u0131, Ahtamar Kilisesi vb.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> \u00dclkemizde Protestan toplumunun b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131n\u0131n kimliklerinde \u0130slam yazmakta veya bo\u015f b\u0131rak\u0131lmaktad\u0131r. Muafiyet hakk\u0131n\u0131n daralt\u0131lmas\u0131 bir\u00e7ok aileyi \u00e7ok yak\u0131ndan etkilemektedir. Hristiyan m\u00fcltecilerin bu dersi almaya zorlanmas\u0131 ayr\u0131ca dikkat edilmesi gereken bir noktad\u0131r.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> 5253 Say\u0131l\u0131 Dernekler Kanunu\u2019nun ilgili maddesi \u015f\u00f6yledir: <strong>Madde 19- \u00a0<\/strong>\u2026Gerekli g\u00f6r\u00fclen hallerde, derneklerin t\u00fcz\u00fcklerinde g\u00f6sterilen ama\u00e7lar do\u011frultusunda faaliyet g\u00f6sterip g\u00f6stermedikleri, defterlerini ve kay\u0131tlar\u0131n\u0131 mevzuata uygun olarak tutup tutmad\u0131klar\u0131 \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131 veya m\u00fclk\u00ee idare amiri taraf\u0131ndan denetlenebilir. <u>Bu denetimlerde kolluk kuvveti mensuplar\u0131 g\u00f6revlendirilemez.<\/u> \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve m\u00fclk\u00ee idare amirlerinin yapaca\u011f\u0131 <u>denetimler mesai saatleri i\u00e7erisinde yap\u0131l\u0131r<\/u>. Bu denetimler <u>en az yirmid\u00f6rt saat \u00f6nce<\/u> derneklere bildirilir.<\/p>\n<p><a href=\"#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> Rapor yaz\u0131m s\u00fcrecinde yap\u0131lan faaliyetler t\u00fcz\u00fckte a\u00e7\u0131k\u00e7a belirtilmesine ve kanunlara uygun oldu\u011fu halde,\u00a0 \u0130stanbul Valili\u011fi&#8217;nden Derne\u011fin ve temsilcili\u011fin faaliyetlerinin mevzuata uygun olmad\u0131\u011f\u0131 ve yapt\u0131r\u0131m uygulanaca\u011f\u0131n\u0131 belirten bir yaz\u0131 derne\u011fe tebli\u011f edilmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; Giri\u015f ve \u00d6zet T\u00fcrkiye Protestan toplumu, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011fun\u00adlu\u011fu \u0130stanbul, Ankara ve \u0130zmir\u2019de olmak \u00fcze\u00adre, irili ufakl\u0131 yakla\u015f\u0131k 140\u2019dan fazla topluluktan olu\u015f\u00admaktad\u0131r. Protestan topluluklar\u0131n kurdu\u011fu 5 vak\u0131f, 3 vak\u0131f temsilcili\u011fi, 34 kilise derne\u011fi ve bu derneklere ba\u011fl\u0131 30\u2019un \u00fczerinde temsil\u00adcilik bulunmaktad\u0131r. Geri kalan topluluklar\u0131n bir t\u00fczel ki\u015fili\u011fi bulunmamaktad\u0131r. Bunlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 25 tanesi ev toplulu\u011fudur, geri [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_genesis_hide_title":false,"_genesis_hide_breadcrumbs":false,"_genesis_hide_singular_image":false,"_genesis_hide_footer_widgets":false,"_genesis_custom_body_class":"","_genesis_custom_post_class":"","_genesis_layout":""},"categories":[38],"tags":[],"views":6165,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/855"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=855"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/855\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":856,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/855\/revisions\/856"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=855"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=855"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=855"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}