{"id":882,"date":"2019-02-20T18:00:52","date_gmt":"2019-02-20T15:00:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.protestankiliseler.org\/?p=882"},"modified":"2019-05-18T13:03:16","modified_gmt":"2019-05-18T10:03:16","slug":"2018-hak-ihlalleri-izleme-raporu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/?p=882","title":{"rendered":"2018 Hak \u0130hlalleri \u0130zleme Raporu"},"content":{"rendered":"\n<h2><strong>Arka Plan, Giri\u015f ve \u00d6zet<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>T\u00fcrkiye\nProtestan Hristiyan toplumu, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011fun\u00adlu\u011fu \u0130stanbul, Ankara ve \u0130zmir\u2019de\nolmak \u00fcze\u00adre, irili ufakl\u0131 yakla\u015f\u0131k 150\u2019den fazla kiliseden olu\u015f\u00admaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Protestan\ntopluluklar\u0131n kurdu\u011fu 6 vak\u0131f, 4 vak\u0131f temsilcili\u011fi, 37 kilise derne\u011fi ve bu\nderneklere ba\u011fl\u0131 30\u2019un \u00fczerinde temsil\u00adcilik bulunmaktad\u0131r. Geri kalan\ntopluluklar\u0131n bir t\u00fczel ki\u015fili\u011fi bulunmamaktad\u0131r. Bunlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 25 tanesi\nev toplulu\u011fudur. Yakla\u015f\u0131k 10 kilise, tarihi kilise binalar\u0131nda toplanmaktad\u0131r. Geri\nkalan topluluklar ise kamusal bir mek\u00e2n\u0131 kullanan, ancak t\u00fczel ki\u015fili\u011fi olmayan\ntopluluklard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Protestan\ntoplumu, T\u00fcrk Milli E\u011fitim sistemi i\u00e7erisinde kendi din g\u00f6revlilerini\nyeti\u015ftirme olana\u011f\u0131na 2018 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde de sahip olamam\u0131\u015ft\u0131r. Protes\u00adtan\ntoplumu, din adamlar\u0131n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011fun\u00adlu\u011funu kendi i\u00e7erisinde yeti\u015ftirmekte,\nk\u00fc\u00e7\u00fck bir k\u0131sm\u0131 yurt d\u0131\u015f\u0131nda bulunan ilahiyat okul\u00adlar\u0131nda e\u011fitim almakta, bir\nk\u0131sm\u0131 da yurt i\u00e7in\u00adde d\u00fczenlenen seminerler arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile toplu\u00adluk \u00f6nderli\u011fi\ni\u00e7in gerekli bilgi ve becerileri edinebilmektedir. \u0130htiyac\u0131 kar\u015f\u0131layacak kadar\nyerli Protestan din adam\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in baz\u0131 kiliselerin ruhani liderli\u011fini\nyabanc\u0131 uyruklu past\u00f6rler yapmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>Protestan\nKiliseleri, hiyerar\u015fik ve merke\u00adzi bir yap\u0131ya sahip de\u011fildir. Her kilise kendi\ni\u00e7inde ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak hareket etmektedir. Ancak Protestan Kiliseleri aras\u0131nda birlik,\ndayan\u0131\u015fma ve ortak hareket etme amac\u0131 ile 80\u2019li y\u0131llar\u0131n sonundan itibaren\nkilise past\u00f6rleri bir araya gelmeye ba\u015flam\u0131\u015f ve 90\u2019l\u0131 y\u0131llar\u0131n ortalar\u0131ndan\nitibaren bu birliktelik yap\u0131sal bir ivme kazanarak k\u0131sa ad\u0131 TeK (Temsilciler\nKurulu) olan Protestan Kiliseler Birli\u011fi kurulmu\u015ftur. Eski dernek yasalar\u0131ndaki\ns\u0131n\u0131rlamalar nedeniyle uzun y\u0131llar TeK\u2019in resmi makamlar \u00f6n\u00fcnde temsil sorunu\nolmas\u0131ndan dolay\u0131, Dernekler Kanunu\u2019nun de\u011fi\u015fmesi ile dernek kurulmas\u0131na karar\nverilmi\u015ftir. Protestan Kili\u00adseler Derne\u011fi 23.01.2009 tarihinde kurul\u00admu\u015ftur. \u015eu\nanda Protestan Kiliseler Derne\u011fi, T\u00fcrkiye Protestan toplumunun temsil ve birlik\nkurumu olarak faaliyetini s\u00fcrd\u00fcrmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Protestan\nKiliseler Derne\u011fi\/Birli\u011fi, 2007 y\u0131l\u0131ndan itibaren T\u00fcrkiye\u2019deki Protestan\ntoplumunun durumunu ortaya koyan izleme raporlar\u0131<a href=\"#_ftn1\">[1]<\/a>\nyay\u0131nlamaktad\u0131r. Protestan Kiliseler Derne\u011fi, inan\u00e7 ve fikir \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne b\u00fcy\u00fck\n\u00f6nem vermekte, bunlar\u0131n herkes i\u00e7in ve her yerde hayata ge\u00e7mesini istemekte ve\nbu y\u00f6nde \u00e7aba sarf etmektedir. Her y\u0131l yay\u0131nlanan, Protestan toplumunun\ndurumunu ortaya koyan, izleme raporlar\u0131n\u0131n politik ama\u00e7lara de\u011fil, bu amaca\nhizmet etmesini ama\u00e7lanmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>Ulusal\nve uluslararas\u0131 yasalarda ve \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Beyannamesi\u2019nde yer verilen\nen temel insan haklar\u0131ndan olan din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, \u00fclkemizde ulusal ve uluslararas\u0131\nkanunlar ve anayasal g\u00fcvence alt\u0131ndad\u0131r. Ancak 2018 y\u0131l\u0131nda da Protestan toplumu\na\u00e7\u0131s\u0131ndan baz\u0131 temel sorunlar varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00fcrkiye\u2019de inan\u00e7\n\u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn geli\u015fmesine katk\u0131 sa\u011flamas\u0131 amac\u0131yla, Protestan toplumunun 2018\ny\u0131l\u0131nda din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan ya\u015fam\u0131\u015f oldu\u011fu baz\u0131 deneyimleri,\nsorunlar\u0131 ve olumlu geli\u015fmeleri ortaya koyan bu rapor haz\u0131rlanm\u0131\u015ft\u0131r.<a href=\"#_ftn2\">[2]<\/a>\n2018 y\u0131l\u0131ndaki durum k\u0131saca \u015f\u00f6yle \u00f6zetlenebilir:<\/p>\n\n\n\n<ul><li>Protestan Hristiyanlara y\u00f6nelik\n     ki\u015fi veya kurumlara sadece inan\u00e7lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc nefret duyarak fiziksel\n     sald\u0131r\u0131y\u0131 i\u00e7eren nefret su\u00e7lar\u0131nda 2018 y\u0131l\u0131nda belirgin bir\n     azalma g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ancak y\u00f6nelik\n     ki\u015fi veya kurumlara sadece inan\u00e7lar\u0131ndan \u00f6t\u00fcr\u00fc nefret duyarak bu nefretini\n     s\u00f6zl\u00fc veya yaz\u0131l\u0131 olarak belirten, kamuoyunda nefretin olu\u015fmas\u0131 i\u00e7in\n     k\u0131\u015fk\u0131rtan nefret s\u00f6ylemlerinde ciddi bir art\u0131\u015f s\u00f6z konusudur. <\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>Baz\u0131 ulusal bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131nda, yerel\n     medyada ve sosyal medyada kiliselere ve Hristiyanlara y\u00f6nelik nefret\n     s\u00f6ylemlerinde art\u0131\u015f meydana gelmi\u015ftir<em>.<\/em>Daha endi\u015fe verici \u015fekilde,\n     herhangi bir temelden veya kan\u0131ttan yoksun olarak ve kiliselerin veya\n     kilise \u00f6nderlerinin aksi beyan ve a\u00e7\u0131klamalar\u0131na ra\u011fmen &nbsp;kiliseler\n     ve Hristiyanlar\u0131 ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri ile yan yana getirici yay\u0131nlarda art\u0131\u015f\n     g\u00f6zlemlenmi\u015ftir. \u00d6zellikle baz\u0131 kiliselerin, yerli ve yabanc\u0131 kilise \u00fcyelerinin\n     direkt haber konusu olmas\u0131, Ki\u015fisel\n     Verilerin Korunmas\u0131 Kanunu\u2019nun \u00e7\u0131kar\u0131lm\u0131\u015f olmas\u0131na ra\u011fmen ki\u015filerin\n     resimlerinin, isimlerinin, i\u015flerinin yay\u0131nlanmas\u0131, hedef ki\u015fileri,\n     kiliseleri ve \u00fcyelerini b\u00fcy\u00fck endi\u015feye sevk etmi\u015ftir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>Hristiyan ibadetine\n     mahsus ibadet yeri kurma ve ibadet i\u00e7in kullan\u0131lan mek\u00e2nlar\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131\n     s\u00fcrd\u00fcrme ve var olan ibadethaneleri kullanma talepleri ile ilgili sorunlar\n     devam etmektedir. <\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>Noel ve y\u0131lba\u015f\u0131 d\u00f6neminde Noel ve y\u0131lba\u015f\u0131n\u0131n\n     kutlanmas\u0131na y\u00f6nelik nefret s\u00f6ylemleri i\u00e7eren billboard reklamlar\u0131,\n     afi\u015fler, sokaklarda da\u011f\u0131t\u0131lan nefret s\u00f6ylemli bro\u015f\u00fcrler, gazete haberleri\n     ve televizyon programlar\u0131, kutlamalar d\u00f6neminde tedirginlik ya\u015fanmas\u0131na\n     neden olmaktad\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>Protestan toplumunda dernekle\u015ferek t\u00fczel ki\u015filik\n     kazanma e\u011filimi 2017 y\u0131l\u0131nda da s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ancak dernekle\u015fme Protestan\n     topluluklar\u0131n t\u00fczel ki\u015filik kazanmas\u0131na \u00f6nemli yarar sa\u011flam\u0131\u015f olsa da, tam\n     olarak istenen \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc getirmemektedir. 2018 y\u0131l\u0131nda kilise derneklerine\n     y\u00f6nelik bask\u0131, ibadetin engellenmesi durumu ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6nemde bir\n     kilise vak\u0131fla\u015fm\u0131\u015f, bir kilisenin de vak\u0131f ba\u015fvuru s\u00fcreci devam\n     etmektedir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>2018 y\u0131l\u0131nda da, Hristiyan din g\u00f6revlisi\n     yeti\u015ftirme hakk\u0131n\u0131n korunmas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde herhangi bir ilerleme olmam\u0131\u015ft\u0131r.\n     Baz\u0131 yabanc\u0131 uyruklu kilise \u00f6nderleri s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmi\u015f, \u00fclkeye giri\u015fe izni\n     verilmemi\u015f ve veya oturum izni yenilememe sorunlar\u0131 ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\n     \u0130zmir\u2019de yabanc\u0131 uyruklu bir kilise \u00f6nderi FET\u00d6\/PDY ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi\n     olma gerek\u00e7esi ile uzun s\u00fcre tutuklu kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2><strong>Nefret Su\u00e7lar\u0131,\nS\u00f6ylemleri, S\u00f6zl\u00fc ve Fiziksel Sald\u0131r\u0131lar<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<ul><li>4 Nisan 2018 tarihinde, Diyarbak\u0131r\nProtestan Kilisesi Past\u00f6r\u00fc Ahmet G\u00fcvener defalarca telefon ile aranm\u0131\u015f, k\u00fcf\u00fcr ve\nhakaret edilmi\u015ftir. Yap\u0131lan su\u00e7 duyurusunun ard\u0131ndan savc\u0131l\u0131k, \u015f\u00fcphelinin\ntelefonunu ba\u015fkalar\u0131 da kullanmas\u0131 ve ya\u015f\u0131n\u0131n k\u00fc\u00e7\u00fck olmas\u0131 gerek\u00e7esi ile\nsoru\u015fturma a\u00e7maya gerek g\u00f6rmemi\u015ftir.<\/li><li>2018 Haziran ay\u0131 i\u00e7erisinde Mardin\nB\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi taraf\u0131ndan yerle\u015ftirilen, Mardin Protestan Kilisesi\u2019ni\ntarihi mek\u00e2n olarak belirten ve ziyaret\u00e7iler i\u00e7in y\u00f6n g\u00f6sterici tabelalar kimli\u011fi\nbelirsiz ki\u015filer taraf\u0131ndan bir\u00e7ok kere k\u0131r\u0131lm\u0131\u015f ve yerlerinden s\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.\nKonu ile ilgili su\u00e7 duyurusunda bulunulmu\u015ftur, ancak failler yakalanmam\u0131\u015ft\u0131r. <\/li><li>2018 Noel d\u00f6neminde Diyarbak\u0131r Protestan\nKilisesi ya\u015flar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklar taraf\u0131ndan defalarca ta\u015flanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ocuklar\u0131 azmettirenlere veya k\u0131\u015fk\u0131rtanlara y\u00f6nelik\nherhangi bir \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmam\u0131\u015f, \u00e7ocuklar\u0131n da ya\u015flar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fck oldu\u011fu i\u00e7in bir i\u015flem yap\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r. Bu\nsald\u0131r\u0131larda Noel d\u00f6neminde artan nefret s\u00f6yleminin etkisi oldu\u011fu kilise\ntaraf\u0131ndan belirtilmi\u015ftir.<\/li><li>2018 Noel (Do\u011fu\u015f) Bayram\u0131 ve y\u0131lba\u015f\u0131\nd\u00f6neminde, \u00fclke genelinde Noel\nve y\u0131lba\u015f\u0131 kutlama kar\u015f\u0131t\u0131 kampanyalar yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sokaklarda Noel ve y\u0131lba\u015f\u0131\nkar\u015f\u0131t\u0131 afi\u015fler as\u0131lmas\u0131, bro\u015f\u00fcrler da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131, sosyal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131 yap\u0131lmas\u0131 ve gazetelerde, internet sitelerinde\nhaberler yap\u0131lmas\u0131 baz\u0131 kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131n\u0131n bu kampanyalara\nkat\u0131lmas\u0131, yo\u011fun bir nefret iklimine yol a\u00e7m\u0131\u015f, \u00f6zellikle sosyal medya ve haber sitelerindeki kullan\u0131c\u0131 yorumlar\u0131nda\nHristiyanl\u0131k\u2019a ve Hristiyanlara y\u00f6nelik k\u00fcf\u00fcr ve hakaretlerde yo\u011fun bir art\u0131\u015f\nya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kampanyalar kutlamalar s\u0131ras\u0131nda tedirginlik ya\u015fanmas\u0131na\nsebebiyet vermi\u015ftir. Bu tarz k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 ve\nnefret y\u00fckl\u00fc, nefret ortam\u0131n\u0131 artt\u0131ran kampanyalara H\u00fck\u00fcmet ve Devlet\nyetkililerin sessiz kalmas\u0131 Protestan toplumunda derin bir hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131\nyaratmaktad\u0131r.<\/li><li>Protestan\ntoplumu \u00fcyelerinde, nefret s\u00f6ylemi ve su\u00e7lar\u0131nda faillerin cezas\u0131z kalmas\u0131,\nsoru\u015fturmalardan sonu\u00e7 al\u0131nmamas\u0131, \u00e7o\u011fu zaman faillerin tespit edilememesi\nnedeniyle \u015fik\u00e2yet veya rapor etme iste\u011finin azald\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zlenmektedir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<h2><strong>\u0130badet Yerleriyle \u0130lgili\nSorunlar<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>Din\nve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn \u00f6nemli bir par\u00e7as\u0131 olan yasal olarak ibadet yeri kurma ve\nvar olan ibadet yerlerinin devam ettirilmesi konusunda sorunlar, 2018 y\u0131l\u0131nda\nda Protestan toplumu i\u00e7in devam etmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Protestan\ntoplumunun kullan\u0131m\u0131nda tarihi kilise mekanlar\u0131 \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 say\u0131da olmas\u0131\nnedeni ile, Protestan toplumunun \u00e7ok b\u00fcy\u00fck k\u0131sm\u0131 ibadet yeri sorununu dernekler\nkurarak veya var olan derneklerin veya vakf\u0131n temsilcili\u011fini alarak klasik\nkilise yap\u0131s\u0131nda olmayan, d\u00fckkan, depo vb. yerler kiralayarak\/sat\u0131n alarak a\u015fmaya\n\u00e7al\u0131\u015fmaktad\u0131r. Ancak bu durumda bu mek\u00e2nlar &nbsp;kiliseler taraf\u0131ndan yap\u0131lan imar plan\u0131\nde\u011fi\u015fikli\u011fi talepleri belediyeler taraf\u0131ndan kabul edilmemekte, belediye\nmeclislerinin g\u00fcndemine dahi al\u0131nmamaktad\u0131r. Bu nedenle fiilen ibadethane\nolarak kullan\u0131lan mek\u00e2nlar ibadet yeri olarak tan\u0131nmamakta, dernek yeri\nolarak kabul edilmektedirler. Bunun\nsonucunda da ibadet yeri stat\u00fcs\u00fcne sahip mek\u00e2nlar i\u00e7in sa\u011flanan kolayl\u0131k\nve avantajlar kullan\u0131lamamaktad\u0131r.\nKamuya kilise olarak tan\u0131t\u0131lmalar\u0131 durumunda, yasal olmad\u0131klar\u0131 ve kapat\u0131lmas\u0131\nkonusunda uyar\u0131 almaktad\u0131rlar. 2018 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde bir\u00e7ok kilise\/kilise\nderne\u011fi kolluk g\u00fc\u00e7leri taraf\u0131ndan ziyaret edilmi\u015ftir. \u00c7al\u0131\u015fmalar hakk\u0131nda bilgi\nverilmi\u015f ancak herhangi bir olumsuz durum ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul><li>2018 y\u0131l\u0131nda da Diyarbak\u0131r Protestan\nKilisesi\u2019nin hukuki sorunlar\u0131 devam etmi\u015ftir. \u00d6zet: Diyarbak\u0131r Sur il\u00e7esinde\nbulunan di\u011fer kiliseler ve ba\u015fka 6300 parsel ile birlikte 25 Mart 2016\u2019da Resmi\nGazete\u2019de yay\u0131nlanan Bakanlar Kurulu karar\u0131 ile kamula\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu karara\nkar\u015f\u0131 hukuki s\u00fcre\u00e7 ba\u015flat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Mevcut kilise binas\u0131 ile ilgili sorun\n\u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Ancak Diyarbak\u0131r Protestan Kilisesi\u2019nin daha sonradan edindi\u011fi\nbinaya biti\u015fik ve bah\u00e7e olarak kullan\u0131lan 3 parsel ile ilgili endi\u015feler ve\nhukuki s\u00fcre\u00e7 devam etmektedir. 15 \u015eubat 2017 tarihinde Dan\u0131\u015ftay 6. Dairesi\nkilise binas\u0131n\u0131n kamula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 ile ilgili y\u00fcr\u00fctmenin durdurulmas\u0131 karar\u0131n\u0131\nvermi\u015ftir. Kilisenin m\u00fc\u015ftemilat\u0131n\u0131 ve bah\u00e7esini olu\u015fturan 3 parselin\ny\u00fcr\u00fctmesinin durdurulmas\u0131 talebini reddetmi\u015ftir. Bu karar b\u00fcy\u00fck hayal\nk\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. Diyarbak\u0131r Protestan toplumu kilise binas\u0131n\u0131n\nkullan\u0131m\u0131na ve ibadete devam etmektedir. Ancak m\u00fclkiyet sorununun \u00e7\u00f6z\u00fcme\nkavu\u015fmamas\u0131 kilisenin kaybedilmesi endi\u015felerine neden olmaktad\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>\u0130badet\nyeri sorunu ciddi bir sorun olarak devam etmektedir. 150\u2019nin \u00fczerindeki\nProtestan kilisesi, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fu tarihi bina olmak \u00fczere sadece 10 resmi\nkilise binas\u0131na sahiptir.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Dini Yayma Hakk\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>2018 y\u0131l\u0131\ni\u00e7erisinde \u00dcsk\u00fcdar Ya\u015fam Kilisesi, \u0130stanbul \u00dcsk\u00fcdar Belediyesi&#8217;nden tan\u0131t\u0131m\nstand\u0131 a\u00e7ma izni alamamas\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda bir olumsuz durum ya\u015fanmam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>E\u011fitimde Kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan\nProblemler ve Zorunlu Din Dersi <\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>2018\ny\u0131l\u0131nda Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi Dersi (DKAB) ile ilgili ve muafiyet hakk\u0131\nile ilgili taraf\u0131m\u0131za herhangi bir olumsuz durum bildirilmemi\u015ftir. Baz\u0131 yabanc\u0131\nuyruklu \u00e7ocuklar\u0131n pasaport veya kimliklerinde din hanesi bulunmad\u0131\u011f\u0131ndan\ndolay\u0131 muafiyet ile ilgili teredd\u00fct olu\u015fmu\u015f ancak k\u0131sa s\u00fcrede \u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Muafiyet\nHakk\u0131, Din \u00d6\u011fretimi Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc E\u011fitim ve \u00d6\u011fretim Y\u00fcksek Kurulu\nBa\u015fkanl\u0131\u011f\u0131&#8217;n\u0131n 9 Temmuz 1990 g\u00fcn ve 1 say\u0131l\u0131 <em>&#8220;Az\u0131nl\u0131k okullar\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kalan ilk ve orta \u00f6\u011fretim okullar\u0131nda\n\u00f6\u011frenim g\u00f6ren T\u00fcrkiye Cumhuriyeti uyruklu, Hristiyanl\u0131k ve Musevi dinlerine\nmensup \u00f6\u011frencilerin bu dinlerden birine mensup olduklar\u0131n\u0131 belgelendirmeleri\nkayd\u0131yla Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi dersine girmelerinin zorunlu olmad\u0131\u011f\u0131,\nancak bu derse girmek istedikleri takdirde velilerinden yaz\u0131l\u0131 dilek\u00e7e\ngetirmelerinin gerekli oldu\u011fu hususunun kabul\u00fc kararla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131&#8221; <\/em>karar\u0131na\nistinaden uygulanmaktad\u0131r. Zorunlu Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi Dersi&#8217;nin inan\u00e7\n\u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, laiklik ve bilimsel e\u011fitime ayk\u0131r\u0131 oldu\u011fu yerel mahkemeler ve AH\u0130M\n(Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi) kararlar\u0131 ile belirlenmesine ve dersin\nzorunlulu\u011funun kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilmesine ra\u011fmen uygulanmaya devam\netmektedir.<a href=\"#_ftn3\">[3]<\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\u0130lk\u00f6\u011fretim\n8. S\u0131n\u0131f&nbsp; &#8216;\u0130nk\u0131lap Tarihi ve\nAtat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck&#8217; kitab\u0131n\u0131n,<a href=\"#_ftn4\">[4]<\/a> <em>Ulusal Tehditler<\/em> k\u0131sm\u0131nda yer alan \u2018Misyonerlik Faaliyetleri\u2019\nba\u015fl\u0131\u011f\u0131, ba\u015fta Anayasal bir hak olmak \u00fczere, ceza kanununda herhangi bir su\u00e7\nolarak nitelendirilmemesine ve inan\u00e7 yayma hakk\u0131n\u0131n ulusal ve uluslararas\u0131\nyasalar ile koruma alt\u0131nda olmas\u0131na ra\u011fmen, inan\u00e7 yayma hakk\u0131 ulusal tehdit\nolarak yer almaya devam etmektedir. Bu ders ile ba\u011flant\u0131l\u0131 yard\u0131mc\u0131 kitaplarda\nve kazan\u0131m testlerinde de a\u00e7\u0131k\u00e7a konu i\u015flenmeye devam etmektedir.<a href=\"#_ftn5\">[5]<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Din G\u00f6revlisi\nYeti\u015ftirememe ve Yabanc\u0131 Uyruklu Protestanlar\u0131n Sorunu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>2018\ny\u0131l\u0131nda da, T\u00fcrkiye\u2019deki mevcut yasalar, Hristiyan din g\u00f6revlisi\nyeti\u015ftirilmesine veya herhangi bir \u015fekilde dini topluluk \u00fcyelerinin e\u011fitilmesi\namac\u0131yla dinsel e\u011fitim verecek okullar a\u00e7\u0131lmas\u0131na olanak vermemi\u015ftir. Oysa din\ng\u00f6revlisi yeti\u015ftirme hakk\u0131, din ve inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn temel ta\u015flar\u0131ndan\nbiridir. Protestan toplumu bu sorunu usta \u00e7\u0131rak y\u00f6ntemi, yurt i\u00e7inde verilen\nseminerler, yurt d\u0131\u015f\u0131na \u00f6\u011frenci g\u00f6nderme ve yabanc\u0131 uyruklu din adamlar\u0131n\u0131n\nruhani deste\u011fi gibi y\u00f6ntemlerle \u00e7\u00f6zmeye \u00e7al\u0131\u015fmaya devam etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>2018\ny\u0131l\u0131nda da yabanc\u0131 uyruklu din adamlar\u0131na ve topluluk \u00fcyelerine kar\u015f\u0131 s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131\nedilme, T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015fe izin verilmeme ve oturum izni veya vize vermeme\nvakalar\u0131 ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<ul><li>David Byle, ailesi ile birlikte yakla\u015f\u0131k\n19 y\u0131ld\u0131r \u00fclkemizde ya\u015fayan yabanc\u0131 uyruklu bir Protestan toplumu \u00fcyesidir. Bu\ns\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde \u201cmisyonerlik\u201d yapt\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esi ile 2009 y\u0131l\u0131nda s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmek\ni\u00e7in g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f, ancak mahkemenin engellemesi ile serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.\n2015 y\u0131l\u0131nda tekrar s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmek istenmi\u015f ancak ba\u015flayan hukuki s\u00fcre\u00e7\nneticesinde 2017 y\u0131l\u0131nda Anayasa Mahkemesi dava s\u00fcreci bitene kadar y\u00fcr\u00fctmenin\ndurdurulmas\u0131na karar vermi\u015ftir. 14 Ekim 2018 tarihinde Ankara\u2019da seyahatteyken\ng\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f ve 2 g\u00fcn sonra serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. 15 g\u00fcn i\u00e7inde\nT\u00fcrkiye\u2019yi terk etmesi gerekti\u011fi, yoksa zorla s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilece\u011fi\nbelirtilmi\u015ftir. Ayn\u0131 zamanda s\u00f6zl\u00fc olarak kendisine daha sonra vize alarak\nT\u00fcrkiye\u2019ye girebilece\u011fi belirtilmi\u015ftir. 15 g\u00fcn i\u00e7inde \u00e7\u0131k\u0131\u015f yapan David Byle,\n\u00e7\u0131k\u0131\u015f yapt\u0131ktan 3 hafta sonra T\u00fcrkiye\u2019ye giri\u015f yapmak istemi\u015f, ancak havaalan\u0131ndan\ngeri g\u00f6nderilmi\u015f, giri\u015fine izin verilmemi\u015ftir. Konu ile ilgili hukuki s\u00fcre\u00e7\nba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. &nbsp;&nbsp;<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p>2018\ny\u0131l\u0131nda past\u00f6r olmamakla birlikte \u0130stanbul, \u0130zmir, Mersin vb. \u015fehirlerde bir\u00e7ok\nyabanc\u0131 uyruklu Protestan toplumu \u00fcyesi oturum izni yenileyememe gerek\u00e7esi ile\nT\u00fcrkiye&#8217;yi terk etmek zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. Son y\u0131llarda benzer uygulamalar neticesinde\ntam say\u0131 bilinmemekle birlikte 50&#8217;nin \u00fczerinde yabanc\u0131 uyruklu Protestan aile\n\u00fclkemizden ayr\u0131lmak zorunda kalm\u0131\u015ft\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Andrew Brunson Davas\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>\u00d6zet:\n23 y\u0131ld\u0131r T\u00fcrkiye&#8217;de ya\u015fayan ve \u0130zmir Dirili\u015f Kilisesi ruhani \u00f6nderli\u011fini yapan\nPast\u00f6r Andrew Brunson ve e\u015fi 07 Ekim 2016 tarihinde polis taraf\u0131ndan evlerine\nb\u0131rak\u0131lan karakola \u00e7a\u011fr\u0131 k\u00e2\u011f\u0131d\u0131 \u00fczerine uzun s\u00fcreli oturum izni ba\u015fvurular\u0131n\u0131n\nsonu\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnerek karakola gitmi\u015f ve burada e\u015fi Norin Brunson ile\nbirlikte s\u0131n\u0131r d\u0131\u015f\u0131 edilmek \u00fczere g\u00f6zalt\u0131na al\u0131n\u0131p geri g\u00f6nderme merkezine\ng\u00f6nderilmi\u015flerdir. E\u015fi yakla\u015f\u0131k iki hafta sonra serbest b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015f, ancak\nAndrew Brunson idari g\u00f6zetim s\u00fcreleri uzat\u0131larak merkezde tutulmaya devam\nedilmi\u015ftir. Bu s\u00fcre\u00e7 boyunca kendisine g\u00f6zalt\u0131nda tutulma gerek\u00e7esi s\u00f6ylenmemi\u015f\nve avukat\u0131 ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmemi\u015ftir. 9 Aral\u0131k 2016 tarihinde ani bir karar ile\nifadesi al\u0131nm\u0131\u015f ve gizli bir tan\u0131\u011f\u0131n iddialar\u0131 ile FET\u00d6\/PDY ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc \u00fcyesi\nolmak iddias\u0131 ile tutuklanm\u0131\u015ft\u0131r. Dosyada gizlilik karar\u0131 verilerek gerek\nkendisinin, gerek avukat\u0131n\u0131n gerekse de kamuoyunun su\u00e7lamalar hakk\u0131nda bilgi\nedinmesi engellenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>A\u011fustos 2017\ntarihinde cezaevindeyken bir kez daha mahkemeye \u00e7\u0131kart\u0131larak, &#8220;Devletin\ngizli kalmas\u0131 gereken bilgilerini siyasi veya askeri casusluk amac\u0131yla temin\netme&#8221;, &#8220;T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisi&#8217;ni ortadan kald\u0131rmaya te\u015febb\u00fcs\netmek&#8221;, &#8220;T\u00fcrkiye Cumhuriyeti H\u00fck\u00fcmeti&#8217;ni ortadan kald\u0131rmaya te\u015febb\u00fcs\netmek&#8221; ve &#8220;Anayasal d\u00fczeni ortadan kald\u0131rmaya\nte\u015febb\u00fcs&#8221;&nbsp;su\u00e7lar\u0131ndan tekrar tutuklanm\u0131\u015ft\u0131r. Past\u00f6r Brunson en\nba\u015f\u0131ndan beri su\u00e7lamalar\u0131 reddederek masum oldu\u011funu vurgulam\u0131\u015ft\u0131r. G\u00f6z alt\u0131na\nal\u0131nmas\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 18 ay sonra iddianame haz\u0131rlanm\u0131\u015f ve mahkeme a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Past\u00f6r Brunson\nve avukat\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne g\u00f6re su\u00e7lamalar kan\u0131ttan yoksun, kendisini hi\u00e7 tan\u0131mayan\nbir k\u0131s\u0131m gizli ve a\u00e7\u0131k tan\u0131klar\u0131n iftiralar\u0131 ve Dirili\u015f Kilisesi\u2019nden sorunlu\nayr\u0131lm\u0131\u015f, Past\u00f6r Brunson\u2019a kar\u015f\u0131 ki\u015fisel husumet besleyen ki\u015filerin kan\u0131ttan\nyoksun ifadeleri ile mahkeme ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Bu gizli ve a\u00e7\u0131k tan\u0131klar Protestan\ntoplumu ve \u00f6zellikle Dirili\u015f Kilisesi \u00fcyesi bir\u00e7ok ki\u015fiyi su\u00e7lam\u0131\u015f ve dosya\nkapsam\u0131nda neredeyse kilisenin tamam\u0131 \u015f\u00fcpheli hale getirilmi\u015ftir. Daha sonra bu\nyalan tan\u0131kl\u0131klara kar\u015f\u0131 kilise i\u00e7inden konulara h\u00e2kim, gizli tan\u0131klar\u0131n yalan\ns\u00f6yledi\u011fini ispat edecek ve su\u00e7lamalara kar\u015f\u0131 Past\u00f6r Brunson lehine tan\u0131kl\u0131k\nyapacak ki\u015filer mahkeme taraf\u0131ndan \u015f\u00fcpheli olduklar\u0131 gerek\u00e7esi ile tan\u0131kl\u0131k\nyapmalar\u0131 engellenmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Past\u00f6r Brunson,\nm\u00fcjdeleme (Tebli\u011f), m\u00fcltecilere yard\u0131m, farkl\u0131 dillerde ibadet, inanc\u0131\nkonusunda \u00f6\u011freti\u015flerde bulunma gibi her kilisenin yapt\u0131\u011f\u0131\/yapabilece\u011fi\nalanlarda \u00e7al\u0131\u015fmalardan dolay\u0131 su\u00e7lamalara maruz kalm\u0131\u015ft\u0131r. Bu \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131\nter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerine yard\u0131m ve casusluk faaliyeti kapsam\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131 iddia\nedilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>Kan\u0131tlardan\nyoksun bu ciddi su\u00e7lamalar neticesinde tahliye talepleri reddedilmi\u015f ve konu\nuluslararas\u0131 bir sorun haline d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. Dava hukuk alan\u0131ndan \u00e7\u0131km\u0131\u015f ve uluslararas\u0131\nbir m\u00fccadele alan\u0131 olmu\u015ftur. Bu durum davaya b\u00fcy\u00fck zarar vermi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<p>25 Temmuz 2018\ntarihinde sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131 gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek tutuklulu\u011fu ev hapsine \u00e7evrilen\nPast\u00f6r Brunson, 12 Ekim tarihinde izleyicilerin al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 duru\u015fmada, yarg\u0131lama\nsonland\u0131r\u0131larak, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri ama\u00e7lar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde hareket etti\u011fi iddias\u0131\nile 3 y\u0131l 1 ay hapis cezas\u0131na \u00e7arpt\u0131r\u0131ld\u0131. Tutuklu kald\u0131\u011f\u0131 s\u00fcre g\u00f6z \u00f6n\u00fcne\nal\u0131narak serbest b\u0131rak\u0131ld\u0131 ve yurt d\u0131\u015f\u0131 yasa\u011f\u0131 kald\u0131r\u0131ld\u0131. Bu geli\u015fmelerin\nard\u0131ndan Past\u00f6r Brunson \u00fclkesine d\u00f6nd\u00fc. Hukuki s\u00fcre\u00e7 ve cezaya itiraz devam\netmektedir.<\/p>\n\n\n\n<p>Sonu\u00e7 olarak;\nPast\u00f6r Brunson davas\u0131 Protestan toplumu a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00fcz\u00fcnt\u00fc ve endi\u015fe ile\ntakip edilmi\u015ftir. Yakla\u015f\u0131k 25 y\u0131l \u00fclkemizde ya\u015fayan hi\u00e7bir su\u00e7 kayd\u0131 olmayan,\nyasad\u0131\u015f\u0131 hi\u00e7bir faaliyet i\u00e7inde bulunmayan, b\u00fct\u00fcn hayat\u0131 ve faaliyetleri kilise\n\u00e7evresinde ge\u00e7mi\u015f birinin b\u00f6yle b\u00fcy\u00fck su\u00e7lamalar ve yalanc\u0131 tan\u0131k iddialar\u0131 ile\nuzun s\u00fcre tutuklu kalmas\u0131 Protestan toplumunu \u015foke etmi\u015ftir. Bu s\u00fcre\u00e7te\nkiliseler ve bir\u00e7ok Hristiyan birey hedef g\u00f6sterilmi\u015ftir (Ayr\u0131nt\u0131lar Bas\u0131n ve\nNefret S\u00f6ylemi ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131ndad\u0131r). Bir\u00e7ok yabanc\u0131 Protestan aile endi\u015fe\netmeleri nedeni ile \u00fclkemizi terk etmi\u015ftir. Bu dava say\u0131s\u0131 zaten \u00e7ok az olan\nProtestan toplumunda g\u00fcvensizlik ikliminin egemen olmas\u0131na neden olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>T\u00fczel Ki\u015filik \/ \u00d6rg\u00fctlenme\nHakk\u0131<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>T\u00fczel\nKi\u015filik sorunu T\u00fcrkiye\u2019deki \u00f6zellikle az\u0131nl\u0131k gruplar olmakla birlikte t\u00fcm dini\ngruplar\u0131n sorunudur. Protestan toplumu 2018 y\u0131l\u0131nda da olumlu geli\u015fmeler\nolmakla birlikte devam etmektedir. Protestan toplumu a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bu sorunu\ndernekler kurarak veya kurulu bir derne\u011fin temsilcili\u011fini alarak \u00e7\u00f6zmeye\n\u00e7al\u0131\u015fmaya devam etmektedir. 2018 y\u0131l\u0131 itibariyle, Protestan toplumu \u00fcyelerinin\nkurdu\u011fu 6 vak\u0131f, 5 vak\u0131f temsilcili\u011fi, 37 kilise derne\u011fi ve bunlara ba\u011fl\u0131 30\u2019un\n\u00fczerinde temsilcilik bulunmaktad\u0131r. Dernekle\u015fme e\u011filimi devam etmektedir. Ancak\ndernekler \u2018kilise\u2019 veya \u2018ibadet yeri\u2019 olarak kabul edilmemektedir. Dini\ntopluluklar\u0131n t\u00fczel ki\u015filik kazanma sorunu tam olarak \u00e7\u00f6z\u00fcme\nkavu\u015fturulamam\u0131\u015ft\u0131r. Mevcut yasal yol, topluluklar\u0131n \u2018dini topluluk\u2019 olarak\nyasal bir kimli\u011fi olmas\u0131na f\u0131rsat vermemektedir. Buna ek olarak, mevcut\n\u2018dernekle\u015fme\u2019 yolu, pek \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck kilise i\u00e7in karma\u015f\u0131k ve uygulamas\u0131 zor\ng\u00f6r\u00fcnmekte ve k\u00fc\u00e7\u00fck topluluklar dernekle\u015fme yolu ile yasal bir kimlik edinme\nkonusunda \u00e7aresizlik ya\u015famaya devam etmektedirler. Bu sorun daha \u00e7ok var olan\nbir kilise derne\u011finin veya vakf\u0131n temsilcili\u011fini alarak \u00e7\u00f6z\u00fclmeye\n\u00e7al\u0131\u015f\u0131lmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2018\ny\u0131l\u0131nda bir Protestan kilisesi 2000 y\u0131l\u0131ndan sonra ilk defa vak\u0131fla\u015fm\u0131\u015f. Bir\ndi\u011fer Protestan kilisesinin de vak\u0131fla\u015fma s\u00fcreci devam etmektedir. Bu kilisenin\nvak\u0131fla\u015fmas\u0131 ger\u00e7ekle\u015firse Protestan toplumunda vak\u0131fla\u015fma e\u011filimi h\u0131z\nkazanacakt\u0131r. 2018 y\u0131l\u0131nda Kilise dernekleri ile ilgili olumsuz bir durum\ntaraf\u0131m\u0131za bildirilmemi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n<h2><strong>\u0130nanc\u0131 A\u00e7\u0131klama\nZorunlulu\u011fu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>2017\ny\u0131l\u0131nda da\u011f\u0131t\u0131lmaya ba\u015flanan yeni kimliklerde, din hanesinin kimli\u011fin g\u00f6r\u00fcnen\nb\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de\u011fil de \u00e7ip i\u00e7inde olmas\u0131 bu riski azaltaca\u011f\u0131ndan \u00e7ok olumlu bir\nad\u0131m olarak de\u011ferlendirilmektedir. Ancak din hanesinin kay\u0131tlardan tamamen kald\u0131r\u0131lmas\u0131\nve ki\u015finin s\u00f6zl\u00fc beyan\u0131n\u0131n esas al\u0131nmas\u0131 talep edilmektedir. Zorunlu Din\nK\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi derslerinden muaf olmak i\u00e7in kimlik beyan\u0131\/fotokopisi\nyeterli g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, yeni kimliklerle bu muafiyetin nas\u0131l sa\u011flanaca\u011f\u0131 konusunda\nbir belirsizlik bulunmaktad\u0131r. Ayr\u0131ca zorunlu Din K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi\nderslerinden muafiyet i\u00e7in ki\u015finin inanc\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klamak, hatta ispat etmek\nzorunda kalmas\u0131 hak ihlali olarak devam etmektedir. Bu konunun \u00e7\u00f6z\u00fclmesi i\u00e7in\nAH\u0130M ve yerel mahkeme kararlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 gerekmektedir.<a href=\"#_ftn6\">[6]<\/a><\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>2018\ny\u0131l\u0131nda \u0130zmir\u2019de bir kilise \u00fcyesi kad\u0131n\u0131n mobing \u015fik\u00e2yeti d\u0131\u015f\u0131nda bir hak\nihlali bildirilmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Bas\u0131n ve Nefret S\u00f6ylemi<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>2018\ny\u0131l\u0131nda kiliseler ve \u00fcyelerine kar\u015f\u0131 \u00f6zellikle Past\u00f6r Andrew Brunson davas\u0131\n\u00fczerinden nefret s\u00f6ylemleri i\u00e7eren yay\u0131nlarda b\u00fcy\u00fck art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr. Bu\nyay\u0131nlar 2007 y\u0131l\u0131nda ya\u015fanan Malatya Zirve Yay\u0131nevi Katliam\u0131 \u00f6ncesi yay\u0131nlara\nbenzedi\u011fi i\u00e7in Protestan toplumunda ve \u00f6zellikle ad\u0131 ge\u00e7en topluluklarda ve\nki\u015filerde ciddi bir endi\u015feye neden olmaktad\u0131r. Ulusal ve yerel\nyay\u0131nlarda bir\u00e7ok kilise ya da ki\u015finin resimlerinin yay\u0131nlanmas\u0131, yalanc\u0131 gizli\ntan\u0131k iddialar\u0131n\u0131n ger\u00e7ekmi\u015f gibi kamuoyuna sunulmas\u0131, anayasal bir hak olan d\u00fczeltme ve cevap hakk\u0131n\u0131n bu yay\u0131n organlar\u0131nda\nkullan\u0131m\u0131na izin verilmemesi veya ortam yarat\u0131lmamas\u0131 ad\u0131 ge\u00e7en kilise\nve ki\u015filerde ciddi endi\u015felere neden olmaktad\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p>Van\u2019da bir kiliseyi ibadet i\u00e7in ziyaret etmi\u015f bir kilise \u00fcyesinin ulusal gazetelerde\nter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc destek\u00e7isi olarak lanse\nedilerek isim ve i\u015fyeri isminin yay\u0131nlanmas\u0131, bir\u00e7ok i\u015f antla\u015fmas\u0131n\u0131\nkaybetmesine neden olmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n<p>Benzer\n\u015fekilde Van, Diyarbak\u0131r, Mardin, \u0130zmir, Manisa\u2019da bir\u00e7ok kilise \u00f6nderi\ngazetelerce hedef g\u00f6sterilmi\u015f, onlara y\u00f6nelik kara propaganda yap\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. T\u00fcm\nbu yay\u0131nlara kar\u015f\u0131 hukuki yollar denenmi\u015f ancak soru\u015fturmaya gerek duyulmam\u0131\u015f\nveya bas\u0131n ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek cezas\u0131z b\u0131rak\u0131lm\u0131\u015flard\u0131r. Bu\ncezas\u0131zl\u0131k hali her ge\u00e7en g\u00fcn bu tarz yay\u0131nlar\u0131n dilini daha nefret dolu hale\ngetirmektedir. Bu tarz nefret ve k\u0131\u015fk\u0131rt\u0131c\u0131 s\u00f6ylemlerin \u00e7o\u011funluk dini,\nibadethaneleri, liderleri veya \u00fcyelerine y\u00f6nelik ger\u00e7ekle\u015fmesi durumunda soru\u015fturma\nmakamlar\u0131n\u0131n ve kararlar\u0131n\u0131n tav\u0131rlar\u0131 ile az\u0131nl\u0131klar s\u00f6z konusu oldu\u011funda\nfarkl\u0131l\u0131k g\u00f6stermektedir. Yarg\u0131n\u0131n bu\ntarafs\u0131zl\u0131ktan uzak ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131k endi\u015fesi yaratan tavr\u0131, Protestan toplumunun\nadalete olan g\u00fcvenini zedelemektedir.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Diyalog<\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p>2018 y\u0131l\u0131nda da H\u00fck\u00fcmet taraf\u0131ndan veya\nresmi kurumlar taraf\u0131ndan d\u00fczenlenen dini gruplar\u0131n davet edildi\u011fi toplant\u0131lara\nProtestan toplumu\/kilise temsilcileri davet edilmemi\u015ftir. Bu da var olan T\u00fcrk Protestan Toplumu&#8217;nun yok\nsay\u0131lma, g\u00f6rmezden gelme e\u011filiminin devam etti\u011fini g\u00f6stermekte ve dini t\u00fczel\nki\u015filik ihtiyac\u0131n\u0131n \u00f6nemini ortaya koymaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>2018\ny\u0131l\u0131nda da kiliseler en iyi ileti\u015fimi Emniyet g\u00fc\u00e7leri ile ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Emniyet\ng\u00fc\u00e7lerinin g\u00fcvenlik konular\u0131nda kiliselerle diyalog halinde olmas\u0131, g\u00fcvenlik\n\u00f6nlemlerinin toplulu\u011fu rahats\u0131z edecek veya taciz edecek \u015fekilde uygulanmamas\u0131\nve g\u00fcven art\u0131r\u0131c\u0131 \u00f6nlemler neticesinde Protestan toplumu ibadet ve\nkutlamalar\u0131na sorunsuz devam edebilmi\u015ftir. <\/p>\n\n\n\n<p>Protestan\ntoplumu ba\u015fta H\u00fck\u00fcmet, TBMM ve belediyeler olmak \u00fczere t\u00fcm kamu kurumlar\u0131 ile\nili\u015fkilerin geli\u015fmesine \u00f6nem vermeye devam etmektedir.<\/p>\n\n\n\n<h2><strong>Tavsiyeler<\/strong> <\/h2>\n\n\n\n<ul><li>H\u00fck\u00fcmet\n     veya kamu kurulu\u015flar\u0131n\u0131n Protestan toplumunu ilgilendiren konulardaki\n     \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda toplumumuzla diyalog halinde olmas\u0131, \u00f6nyarg\u0131lar\u0131n a\u015f\u0131lmas\u0131na\n     ve sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fclmesine katk\u0131 sunacakt\u0131r. Ya\u015fan\u0131lan tecr\u00fcbeler\n     g\u00f6stermi\u015ftir ki, ileti\u015fim kanallar\u0131 a\u00e7\u0131k oldu\u011funda bir\u00e7ok sorun h\u0131zl\u0131ca\n     \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmu\u015ftur.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>Hristiyanlara kar\u015f\u0131 ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fczl\u00fck ve nefret\n     s\u00f6ylemlerinin 2018 y\u0131l\u0131nda artarak devam etmi\u015f olmas\u0131 \u00fcz\u00fcc\u00fcd\u00fcr. \u00d6zellikle\n     \u015fik\u00e2yet konusu olan su\u00e7larda cezas\u0131zl\u0131k ciddi bir endi\u015fe ve g\u00fcvensizlik\n     kayna\u011f\u0131d\u0131r. Var olan yasalar\u0131n\n     yoruma a\u00e7\u0131k olmayacak \u015fekilde g\u00fcncellenmesi ve nefret s\u00f6ylemi ve nefret\n     su\u00e7lar\u0131 ile ilgili yine yoruma a\u00e7\u0131k olmayacak \u015fekilde net ifadeler i\u00e7eren\n     yasal d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 sorunun \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc i\u00e7in \u00f6nemli bir ad\u0131m olacak,\n     nefret s\u00f6ylemi ve nefret su\u00e7u ile ilgili olarak kamuoyunu bilgilendirici,\n     fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 art\u0131r\u0131c\u0131 KAMU SPOTLARI haz\u0131rlanarak yay\u0131nlanmak ise halk\u0131n\n     e\u011fitiminde ve k\u00fclt\u00fcr d\u00fczeyinde paradigma de\u011fi\u015fikli\u011finin \u00f6n\u00fcn\u00fc a\u00e7acakt\u0131r. <\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>T\u00fcrkiye\u2019de tarihsel olarak kilise binalar\u0131\n     bulunmayan Protestan toplumu i\u00e7in ibadet yeri kurma sorunu, y\u0131llard\u0131r\n     devam eden ve bir t\u00fcrl\u00fc \u00e7\u00f6z\u00fcme kavu\u015fturulmam\u0131\u015f, dini d\u0131\u015fa vurma hakk\u0131n\u0131n\n     temel bir unsuru olarak g\u00fcncelli\u011fini korumaktad\u0131r. Bu konuda acil olarak\n     merkezi ve yerel yetkililerin gereken ad\u0131mlar\u0131 atmalar\u0131 gerekmektedir.\n     Hristiyanlar\u0131n da mescit benzeri k\u00fc\u00e7\u00fck ibadet yerleri (\u015fapel) kurabilmelerinin \u00f6n\u00fc\n     a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r. Belediyeler, K\u00fclt\u00fcr Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve di\u011fer resmi kurulu\u015flar,\n     ellerinde bulunan ve amac\u0131 d\u0131\u015f\u0131nda kullan\u0131lan kilise binalar\u0131n\u0131 en az\u0131ndan\n     pazar g\u00fcnleri ve\/veya dini bayramlarda kilise cemaatlerinin kullan\u0131m\u0131na\n     a\u00e7mal\u0131d\u0131r. Bu konuda ilgili\n     bakanl\u0131klar\u0131n genelge yay\u0131nlamas\u0131 yeterli olacakt\u0131r. \u0130lgili bakanl\u0131klar\u0131\n     bu y\u00f6nde ad\u0131m atmaya \u00e7a\u011f\u0131r\u0131yoruz.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>Kilise\n     derneklerinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 sorunlar g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131narak, \u00f6zellikle dini yayma\n     ve ibadet konusunda haklar\u0131n\u0131n g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir. <\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>Di\u011fer\n     bir t\u00fczel ki\u015filik olarak kiliselerin vak\u0131fla\u015fmas\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>\u0130nsan\n     haklar\u0131 e\u011fitimi \u00e7er\u00e7evesinde, ilgili kamu g\u00f6revlilerine din ve vicdan\n     \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hakk\u0131n\u0131n i\u00e7eri\u011fi konusunda e\u011fitim verilmelidir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>Milli\n     E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n, Hristiyan ailelerin ve \u00e7ocuklar\u0131n maruz kald\u0131klar\u0131\n     ve maruz kalma riskleri bulunan sosyal bask\u0131y\u0131 ve damgalanmay\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde\n     bulundurarak, \u015fik\u00e2yet edilmesini beklemeden, okullarda ve s\u0131n\u0131flarda\n     gayrim\u00fcslim \u00f6\u011frencilerin haklar\u0131n\u0131 g\u00f6zetmesi ve okullar\u0131 muafiyet\n     konusunda d\u00fczenli olarak bilgilendirmesi beklenmektedir. Bir arada\n     ya\u015famaya ve inan\u00e7lara sayg\u0131ya dayal\u0131 k\u00fclt\u00fcr\u00fcn geli\u015fmesi konusunda\n     temenninin \u00f6tesinde ad\u0131mlar at\u0131lmal\u0131 ve uygulama denetlenmelidir. <\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>Din\n     K\u00fclt\u00fcr\u00fc ve Ahlak Bilgisi dersinden Muafiyet Hakk\u0131 i\u00e7in ki\u015finin beyan\u0131 esas\n     al\u0131nmal\u0131d\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>Toplum\n     i\u00e7inde farkl\u0131 dinlere mensup ki\u015filere kar\u015f\u0131 anlay\u0131\u015f ve bu ki\u015filerin de\n     T\u00fcrkiye Cumhuriyeti vatanda\u015f\u0131 olarak e\u015fit haklara sahip oldu\u011fu fikri ve\n     bir arada ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fc, ba\u015fta Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla olmak\n     \u00fczere, merkezi ve yerel y\u00f6netimlerce aktif olarak g\u00fcndeme getirilmeli ve\n     te\u015fvik edilmelidir.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<ul><li>\u0130fade\n     ve bas\u0131n \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne sayg\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde, medyada yer alan ho\u015fg\u00f6r\u00fcs\u00fczl\u00fc\u011fe,\n     nefret s\u00f6ylemine, k\u0131\u015fk\u0131rtmaya ve ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa neden olabilecek yaz\u0131l\u0131 ve\n     g\u00f6rsel yay\u0131nlar hakk\u0131nda, h\u0131zl\u0131 ve etkin bir \u015fekilde denetim mekanizmas\u0131\n     kurulmas\u0131 gerekmektedir. Adli makamlar\u0131n \u015fik\u00e2yet beklemeden nefret su\u00e7lar\u0131\n     ve s\u00f6ylemleri ile ilgili resen harekete ge\u00e7meleri sa\u011flanmal\u0131d\u0131r.<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p style=\"text-align:right\">\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Sayg\u0131lar\u0131m\u0131zla,<br><strong>Protestan Kiliseler Derne\u011fi<\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator\"\/>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref1\">[1]<\/a>&nbsp; 2009 Y\u0131l\u0131ndan \u00f6nce \u201cBirlik\u201d ifadesi\nkullan\u0131lmaktayd\u0131. http:\/\/www.protestankiliseler.org\/?page_id=638<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref2\">[2]<\/a>&nbsp; Toplumumuz, herkes i\u00e7in inan\u00e7 \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc\nsavunmaktad\u0131r. Bu hak inanmama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc de i\u00e7ermektedir.<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref3\">[3]<\/a> https:\/\/www.hukukihaber.net\/egitim\/mahkeme-zorunlu-din-dersinden-muafiyet-sartini-hukuka-aykiri-buldu-h344451.html<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref4\">[4]<\/a> MEB \u0130lk\u00f6\u011fretim 8. s\u0131n\u0131f\n\u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyeti \u0130nk\u0131lap Tarihi ve Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck\u201d ders kitab\u0131, Devlet\nKitaplar\u0131 Yay\u0131nlar\u0131. ISBN: 978975-11-3073-0&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref5\">[5]<\/a> MEB \u0130lk\u00f6\u011fretim 8. s\u0131n\u0131f\n\u201cT\u00fcrkiye Cumhuriyeti \u0130nk\u0131lap Tarihi ve Atat\u00fcrk\u00e7\u00fcl\u00fck\u201d Atat\u00fcrk&#8217;ten Sonra T\u00fcrkiye-2\nKazan\u0131m Kavrama Testleri 31.-32. testler 9. ve 10. sorular<\/p>\n\n\n\n<p><a href=\"#_ftnref6\">[6]<\/a> https:\/\/www.hukukihaber.net\/egitim\/mahkeme-zorunlu-din-dersinden-muafiyet-sartini-hukuka-aykiri-buldu-h344451.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Arka Plan, Giri\u015f ve \u00d6zet T\u00fcrkiye Protestan Hristiyan toplumu, b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011fun\u00adlu\u011fu \u0130stanbul, Ankara ve \u0130zmir\u2019de olmak \u00fcze\u00adre, irili ufakl\u0131 yakla\u015f\u0131k 150\u2019den fazla kiliseden olu\u015f\u00admaktad\u0131r. Protestan topluluklar\u0131n kurdu\u011fu 6 vak\u0131f, 4 vak\u0131f temsilcili\u011fi, 37 kilise derne\u011fi ve bu derneklere ba\u011fl\u0131 30\u2019un \u00fczerinde temsil\u00adcilik bulunmaktad\u0131r. Geri kalan topluluklar\u0131n bir t\u00fczel ki\u015fili\u011fi bulunmamaktad\u0131r. Bunlar\u0131n yakla\u015f\u0131k 25 tanesi ev [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_genesis_hide_title":false,"_genesis_hide_breadcrumbs":false,"_genesis_hide_singular_image":false,"_genesis_hide_footer_widgets":false,"_genesis_custom_body_class":"","_genesis_custom_post_class":"","_genesis_layout":""},"categories":[38],"tags":[],"views":3246,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/882"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=882"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/882\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":884,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/882\/revisions\/884"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=882"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=882"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.protestankiliseler.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=882"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}